UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

świeżutko

Chronologizacja

1853, Narody na ziemiach sławiańskich przed powstaniem Polski, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Zob. świeży

1. niedawno

Definicja

bardzo niedawno (i ten fakt wywołuje pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśko
hiperonimy:  świeżo

Połączenia

  • świeżutko upieczony, wydany

Cytaty

Samochód wjeżdżał na świeżutko położony asfalt, równy niczym stół.

źródło: NKJP: Paweł Gołąb: Droga leczy kompleksy, Dziennik Łódzki, 2004-04-16

Halabardnik, świeżutko pasowany na szlachcica, kraśniał z zadowolenia.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Tegoroczne menu urozmaiciliśmy upieczonym na ognisku, świeżutko wydobytym z jeziora, leszczem (54 cm).

źródło: NKJP: Rozmowy polskie latem 2008, Tygodnik Siedlecki, 2008-08-26

2. wyglądać

Definicja

bez żadnych oznak zmęczenia (i ten fakt wywołuje pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśko
hiperonimy:  świeżo

Cytaty

Ja rano czułam się świeżutko, za to po południu i wieczorami... Szkoda słów. Na szczęście było, minęło i aktualnie weszłam w ten najlepszy okres ciąży.

źródło: NKJP: Internet

Poszłam się wykąpać, by wyglądać świeżutko jak pierwiosnek, kiedy przyjdzie pan mąż, by wspólnie powitać nasze maleństwo.

źródło: NKJP: Internet

3. na nowo

Definicja

zupełnie na nowo i całkowicie inaczej niż dotąd (i to wywołuje pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  świeżo

Cytaty

Podróżnicy wystąpili dziś na świeżutko, w nowiuteńkich strojach NIKE.

źródło: Maciej Szyszko: bohater Goleniowa, 2010-12-18 (miastobasketu.com)

4. pachnieć

Definicja

tak, że coś odczuwane jest jako bardzo rześkie (i wywołuje tym pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  świeżo

Cytaty

No i rozpanoszyła nam się wiosna. Zieloniutko, świeżutko jest, radośniej jakoś.

źródło: NKJP: Agnieszka i Artur Szubowie: W Choszcznie, Arsenał Gorzowski, 1998

Pranie jest [...] czyste i świeżutko pachnie.

źródło: Internet: tide.com.pl

5. na bieżąco

Definicja

pot. 
bez najmniejszego opóźnienia w stosunku do dziejących się zdarzeń (i to wywołuje pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśko
hiperonimy:  na bieżąco, świeżo

Cytaty

No, i tu mam anegdotkę o Krysi [...]. Opowiadała nam, pamiętasz, na świeżutko.

źródło: NKJP: Anna Bojarska: Siostry B., 1996

Z płatków możecie przyrządzać [...] ciasteczka, batoniki, granole czy musli. Ja podzielę się z Wami prostym przepisem na to ostatnie, które dzisiaj na świeżutko poczyniłam (no nie myślcie, że ten wpis to tak po próżnicy).

źródło: Internet: atrakcjedzieciece.pl

6. bez gotowania

Definicja

pot. 
zupełnie bez gotowania, smażenia, pieczenia, wędzenia lub wekowania (i to wywołuje pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  surowo, świeżo

Cytaty

Truskawki mrożę i po sezonie mamy do ryżu i śmietany. A morele na świeżutko zjadamy.

źródło: Internet: okiemjadwigi.pl

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json