UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ferment

Chronologizacja

1719, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ferment
fermenty
D. fermentu
fermentów
C. fermentowi
fermentom
B. ferment
fermenty
N. fermentem
fermentami
Ms. fermencie
fermentach
W. fermencie
fermenty

Pochodzenie

łac. fermentum 'zaczyn, zakwas; kiśnienie'

1. poruszenie

Definicja

stan ogólnego poruszenia w społeczeństwie lub w jakimś środowisku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • ideowy, intelektualny, myślowy; artystyczny, polityczny, religijny, rewolucyjny, społeczny; cały, pewien, spory, większy; nowy, ożywczy, pozytywny, twórczy, zdrowy; niepotrzebny, niezdrowy ferment
  • ferment w drużynie, w partii, w środowisku, w wojsku, w zespole; w kraju, w regionie; w głowach, w umysłach
  • ferment i zamieszanie
  • ferment powstał, rozrasta się, trwa, zaczął się/zaczyna się
  • powodować, robić, siać, wnieść/wnosić, wprowadzić/wprowadzać, wywołać/wywoływać ferment

Cytaty

Wydarzenia na froncie niemiecko-radzieckim oraz impas w stosunkach polsko-radzieckich zrodziły także ferment w Komendzie Głównej Armii Krajowej.

źródło: NKJP: Eugeniusz Duraczyński: Rząd polski na uchodźstwie 1939-1945 : organizacja, personalia, polityka, 1993

Fala drobnych utarczek z władzą, a przede wszystkim [...] wielkich pochodów, wieców i demonstracji przetaczała się po kraju przez cały październik i wezbrała szczególnie pod koniec tego miesiąca. Wtedy też nastąpił punkt kulminacyjny społecznego fermentu, chociaż poważne manifestacje wybuchały w różnych miejscach Polski jeszcze w listopadzie i grudniu.

źródło: NKJP: Solidarni z Węgrami, Dziennik Polski, 2006-10-13

Uzbecki prezydent w tadżyckich narodowcach i islamistach widział zagrożenie dla swojej dyktatury. Jego poddani mogli zarazić się od sąsiadów wolnościowym fermentem.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Czy jest szansa na pokój w Tadżykistanie?, Gazeta Wyborcza, 1994-03-16

Udzielono również absolutorium zarządowi. O fermencie toczącym spółdzielców świadczyły wyniki tego głosowania.

źródło: NKJP: AK, ROJ: Koło Słupca, Gazeta Poznańska, 2002-07-08

Nie zauważyłam więc tego, co w połowie lat sześćdziesiątych działo się w łonie PZPR. Nie dostrzegałam wewnętrznych podziałów, rozłamów i fermentów w tej partii.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Panienka w PRL-u, 2007

Składnia

bez ograniczeń + ferment +
(w CZYM)

2. enzym

Definicja

czynnik chemiczny powodujący fermentację lub trawienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  enzym

Połączenia

  • ferment trawienny

Cytaty

Samo jelito cienkie zawiera również gruczoły produkujące ferment erypsynę.

źródło: Internet: zoologia.vzq.pl

[...] fermenty [...] (np. pepsyna, trypsyna, papaina) zdolne są rozczepiać tylko rozpuszczalne frakcje kolagenu, a są całkiem nieszkodliwe dla form [...] włóknistych.

źródło: Internet: adelia.com.pl

Fermenty te w warunkach bardzo kwaśnego środowiska 3,5-5,5 pH, rozpuszczają wszystkie struktury komórkowe. Wynika stąd, iż sok żołądkowy ma zdolności do pobudzania samotrawienia się pokarmów, za pośrednictwem ich własnych enzymów [...].

źródło: NKJP: vitanatural.pl

Śluz pokrywający śluzówkę żołądka zabezpiecza ją przed działaniem kwasu solnego oraz pepsyny i podpuszczki (fermenty trawienne).

źródło: Internet: anatomia.webd.pl

Witamina C reguluje w organizmie prawidłową działalność fermentów i hormonów, sprzyja wytwarzaniu ciał odpornościowych oraz przyspiesza krzepnięcie krwi.

źródło: NKJP: Alicja Dubicka: Co zależy od witamin, Poradnik Sprzedawcy Żywności, 6, 1973

Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json