UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykończyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykończę się	wykończymy się
2 os.	wykończysz się	wykończycie się
3 os.	wykończy się	wykończą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykończyłem się +(e)m się wykończył	wykończyłam się +(e)m się wykończyła	wykończyłom się +(e)m się wykończyło	wykończyliśmy się +(e)śmy się wykończyli	wykończyłyśmy się +(e)śmy się wykończyły
2 os.	wykończyłeś się +(e)ś się wykończył	wykończyłaś się +(e)ś się wykończyła	wykończyłoś się +(e)ś się wykończyło	wykończyliście się +(e)ście się wykończyli	wykończyłyście się +(e)ście się wykończyły
3 os.	wykończył się	wykończyła się	wykończyło się	wykończyli się	wykończyły się

bezosobnik: wykończono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykończmy się
2 os.	wykończ się	wykończcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykończyłbym się bym się wykończył	wykończyłabym się bym się wykończyła	wykończyłobym się bym się wykończyło	wykończylibyśmy się byśmy się wykończyli	wykończyłybyśmy się byśmy się wykończyły
2 os.	wykończyłbyś się byś się wykończył	wykończyłabyś się byś się wykończyła	wykończyłobyś się byś się wykończyło	wykończylibyście się byście się wykończyli	wykończyłybyście się byście się wykończyły
3 os.	wykończyłby się by się wykończył	wykończyłaby się by się wykończyła	wykończyłoby się by się wykończyło	wykończyliby się by się wykończyli	wykończyłyby się by się wykończyły

bezosobnik: wykończono by się

bezokolicznik: wykończyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wykończywszy się

gerundium: wykończenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykończenie się	wykończenia się
D.	wykończenia się	wykończeń się
C.	wykończeniu się	wykończeniom się
B.	wykończenie się	wykończenia się
N.	wykończeniem się	wykończeniami się
Ms.	wykończeniu się	wykończeniach się
W.	wykończenie się	wykończenia się

odpowiednik aspektowy: wykańczać się

Pochodzenie

Zob. kończyć

1. zużyć się

Definicja

zużyć się i wyczerpać do końca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

skończyć się

Cytaty

Pobyt był tam niezwykle uciążliwy. Słońce prażyło niemiłosiernie, a na domiar złego wykończyły się zapasy żywności i wody.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

2. fizycznie

Definicja

pot.

doprowadzić samego siebie do stanu skrajnego zmęczenia, utraty sił i zdrowia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zeżreć się, zniszczyć się

Cytaty

	Nabawiłam się choroby serca, nie mówiąc o tym, że wykończyłam się nerwowo. źródło: NKJP: Dobrowolnie i bez przymusu (6), Dziennik Polski, 2001-08-03
	No, ale ja przecież nie wyrobię się ze wszystkimi zadaniami i moi ludzie się wykończą. źródło: NKJP: Jerzy Wojciech Gut Haman: Psychologia szefa, 2009
	Podczas rozmowy z trenerem i menedżerem powiedziałem, że muszę odejść z klubu, aby nie wykończyć się psychicznie i fizycznie. źródło: NKJP: (HOF): Nie tylko piłkarze odpowiadają za wynik, Express Ilustrowany, 2003-12-13
	Praca fabularnego reżysera to straszliwy mozół i odpowiedzialność. Wymaga systematyczności, a ja wolę pracować zrywami. Przy mojej obowiązkowości, dążności do perfekcjonizmu i jednoczesnym dystansie do tego, co robię, chyba bym się wykończył. źródło: NKJP: Katarzyna Bielas: Z Andrzejem Brzozowskim rozmawia Katarzyna Bielas, Gazeta Wyborcza, 1995-02-24

Składnia

wykończyć się

(JAK)

3. umrzeć

Definicja

pot.

umrzeć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Bieg życia ➔ śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:

umrzeć

Cytaty

	Wykończysz się na serce. źródło: NKJP: Internet
	Z tego wszystkiego dziadek wykończył się zaraz po wojnie. źródło: NKJP: Piotr Rowicki: Przed górami, przed lasami, 2005
	Wykończył się w ciągu tygodnia. To był rak - mówi ze smutkiem. źródło: NKJP: Jadowite maskotki, Dziennik Polski, 1999-12-31
	- Jak tak dalej pójdzie, to cała rodzina się wykończy, najpierw siostra, a później ja. Wszyscy dostaniemy zawału [...] źródło: NKJP: Beata Maly: Sprawa trafiła do prokuratury, Gazeta Wrocławska nr 29/07, 1999

Składnia

wykończyć się

(na CO)

4. wzajemnie

Definicja

uniemożliwić sobie wzajemnie działanie i dalszy rozwój

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zeżreć się, zniszczyć się

Cytaty

Ubezpieczyciele wykończyli się nawzajem wojną cenową.

źródło: NKJP: Wojciech Rabiej: Skutki wojny cenowej, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2010-03-30

Lepiej zostawić i prezydenta, i rząd w spokoju, a oni sami nawzajem się wykończą.

źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska: Prezydencka alternatywa, Gazeta Wyborcza, 1993-05-14

Krzysztof Dzik twierdzi, że podpisał umowy dzierżawy z konkurencją po to, by ta „nawzajem się wykończyła”.

źródło: NKJP: Dawid i Goliat, Dziennik Polski, 2001-06-02

Data ostatniej modyfikacji: 29.11.2016