UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

swat

Chronologizacja

1420, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. swat
swaci
swatowie
ndepr
swaty
depr
D. swata
swatów
C. swatowi
swatom
B. swata
swatów
N. swatem
swatami
Ms. swacie
swatach
W. swacie
swaci
swatowie
ndepr
swaty
depr

Pochodzenie

psł. *svatъ 'człowiek bliski, powinowaty, krewny'

1. przy zaręczynach

Definicja

mężczyzna, który skłania jakieś osoby do zawarcia małżeństwa i pośredniczy w ich zaręczynach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dziewosłąb

Połączenia

  • swat i swatka
  • rola swata
  • posłać/posyłać, wysłać/wysyłać swatów

Cytaty

Wzorem Fulka, Baldwin także usiłował wydać ją za mąż za jakiegoś księcia, który, jako jego lennik, wzmocniłby swoją osobą, liczną rycerską świtą i zasobnym skarbcem słabnące Królestwo Jerozolimskie. Podobnie plany snuł cesarz bizantyjski Manuel I Komnen (1143 - 1180), który również zamierzał zostać swatem księżnej.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007

Znalezieniem odpowiedniego kandydata zajmowali się swaci. Czego, powiedzmy to jasno, nie robili z dobroci serca i sympatii dla rodziny, ale za wynagrodzeniem.

źródło: NKJP: Chcę wyjść za mąż, Tygodnik Ciechanowski, 2008-01-12

Odprawiono z kwitkiem wszystkich swatów przychodzących z naszej wsi, przyjeżdżających z naszej i okolicznych parafii.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Na wsi wypicie przyniesionej przez swata wódki oznaczało, iż konkurent został przyjęty.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

Przypominałem sobie także mgliście, iż posłował do Turyngii w charakterze swata, gdy szło o wydanie córki Białego, Jadwigi, za syna landgrafa Albrechta.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

2. teść

Definicja

ojciec męża lub żony dziecka w stosunku do jego rodziców

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

Połączenia

  • swat i swatowa

Cytaty

W niektórych regionach Polski wyrazy swat i swatka są staropolskimi określeniami członków rodziny, nazywa się nimi rodziców zięcia lub synowej, a więc te osoby, które dla własnego dziecka są teściami (świekrami).

źródło: Internet: pl.wikipedia.org

[...] myśmy pojechali do swatów, do Józefowa, tam w województwo zamojskie i rano mój swat poszedł na podwórko i zobaczył dużo ludzi, coś się dzieje, pyta się co.

źródło: Internet: tnn.pl

Frazeologizmy

ani/ni brat ani/ni swat
Data ostatniej modyfikacji: 10.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json