UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ataman

Chronologizacja

1435, SStp
W postaci: wataman

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ataman
atamani
rzadziej atamanowie
ndepr
atamany
depr
D. atamana
atamanów
C. atamanowi
atamanom
B. atamana
atamanów
N. atamanem
atamanami
Ms. atamanie
atamanach
W. atamanie
atamani
rzadziej atamanowie
ndepr
atamany
depr

Pochodzenie

ukr. otáman, otamán, atamán

Definicja

wojsk. 
dowódca wojsk kozackich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Wojsko i wojna ➔ osoby związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dowódca

Połączenia

  • ataman ukraiński; kozacki
  • ataman Kozaków; wojsk
  • oddziały atamana
  • być atamanem

Cytaty

Mieszkańców tych ziem nazywano Kozakami. [...] Dowodził nimi ataman.

źródło: NKJP: Internet

Od Saszy z Kaniowa dostałem starą ikonę (niestety, muszę ją zostawić na Ukrainie), od Żenki z Prochorówki pióro orła, a od kozackiego atamana futrzaną czapę.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Śladami Trylogii, Gazeta Wyborcza, 1997-10-10

Wychował się w rodzinie z tradycjami, gdzie od 100 lat nie ruszano mebli. Pradziadek był atamanem kozackim, a matka do dzisiaj przechowuje obraz cara Mikołaja II.

źródło: NKJP: Powiększanie Europy, Gazeta Wyborcza, 1994-08-26

Po tym poetyckim wprowadzeniu rozpoczęła się pomiędzy hajdamakami zwykła rozmowa o wielkiej mądrości i dzielności ukraińskich atamanów.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

W Krasnodarze rządzi miejscowy rząd i rada deputowanych ludowych, ale w stanicach i chutorach decydujące słowo należy do atamanów i kozackich samorządów.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Kozak, Bóg i Ojczyzna, Gazeta Wyborcza,1993-10-21

Frazeologizmy

ataman koszowy
Data ostatniej modyfikacji: 25.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json