UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

troglodyta

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. troglodyta
troglodyci
ndepr
troglodyty
depr
D. troglodyty
troglodytów
C. troglodycie
troglodytom
B. troglodytę
troglodytów
N. troglodytą
troglodytami
Ms. troglodycie
troglodytach
W. troglodyto
troglodyci
ndepr
troglodyty
depr

Pochodzenie

łac. Troglodytae '(l. mn.) jaskiniowcy (etiopscy)'

z gr. trōglodýtēs 'jaskiniowiec'

1. człowiek pierwotny

Definicja

człowiek pierwotny, zamieszkujący jaskinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jaskiniowiec

Cytaty

Przodek nasz troglodyta nie znalazł na ścianach jaskini wypisanej tam palcem bożym karty praw człowieka; ale nie napisał jej również dzięki uogólnieniu swoich doświadczeń; jego potomkowie zadekretowali ją po prostu; [...]

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1974

[...] ichtiozaury (rybojaszczury) nie pasały się na łąkach, a od troglodytów dzieliły je miliony lat.

źródło: NKJP: Andrzej Górny: Reporterka i czarownica, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-03-24

Mieliśmy w historii ludzkości epokę kamienia łupanego. Tworzyli ją troglodyci, pracowicie łupiąc kamienie, z których wyrabiali prymitywne narzędzia.

źródło: NKJP: Andrzej Klimm: Letni krajobraz, Lokalna, 2002-03-21

2. człowiek zacofany

Definicja

książk. 
człowiek zacofany, który żyje w prymitywnych warunkach, na niskim poziomie rozwoju cywilizacyjnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Niedaleko miejscowości Saumur (w której oczywiście znajduje się zamek) jest maleńka wioska Rochemenier, a w niej bardzo ciekawa atrakcja - opuszczone domostwa troglodytów. Dla niewtajemniczonych - troglodyta to człowiek mieszkający w jaskini, a w szerszym rozumieniu pod ziemią.

źródło: NKJP: rs-totutotam.blogspot.com/2013/05/ciekawe-miejsca-wioska-troglodytow-w.html

Przewodnik opisywał Guadix jako bardzo stare miasto z dzielnicą troglodytów (!!!). Znajduje się tam około dwóch tysięcy jaskiń zamieszkiwanych po dzień dzisiejszy.

źródło: NKJP: hiszpania-portal.pl/guadix-andaluzja-miasto-troglodytow-zwiedzanie/

3. człowiek nieobyty

Definicja

książk.  pejorat. 
człowiek ograniczony, pozbawiony kultury i wykształcenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jaskiniowiec, pitekantrop, pitekantropus

Cytaty

Można usłyszeć na uniwersytetach opinię, że za komuny polityką zajmowali się partyjni troglodyci z awansu, [...]

źródło: NKJP: Mariusz Janicki: Marihuana, Che i inne ideologie, Polityka, 2002-11-23

[...] współczesne pisarstwo dla sceny to płaskie reportaże o prymitywnych dryblasach zalegających klatki schodowe albo o troglodytach przepędzających czas od dyskoteki do dyskoteki.

źródło: NKJP: Jacek Sieradzki: Zbyt ciasna scena, Polityka, 2002-09-28

Przedstawia się jako sponsor, mecenas i animator kultury, a następnie wygłasza serię banałów typowych dla umysłowości awansowanego przedwcześnie troglodyty.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Z kulturo weselej, Polityka, 2008-06-28

Kabotyńskie manifesty naprawdę nie są w stanie zmienić istniejącego stanu rzeczy, mogą jedynie sprawić, że młodym przyprawiona zostanie gęba chamów i troglodytów, którzy nie potrafią docenić dorobku ojców i nie zasługują na szacunek.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Bój z wujami, Polityka, 2007-02-10

Podsumowując: grozi nam przekształcenie się w kraj niedouczonych troglodytów, pomimo wzrostu odsetka osób studiujących [...]

źródło: NKJP: „Desperados”, Polityka, 2001-03-24

Data ostatniej modyfikacji: 26.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json