UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uniwersalia

Chronologizacja

1841, M. Wiszniewski: Historya literatury polskiej, Tom III, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uniwersalia
D. uniwersaliów
C. uniwersaliom
B. uniwersalia
N. uniwersaliami
Ms. uniwersaliach
W. uniwersalia

Pochodzenie

p.-łac. universalia (z l.mn., r.nij.) od universalis 'powszechny'

Definicja

nauk. 
cechy, pojęcia czy koncepcje wspólne dla wszystkich elementów rzeczywistości tworzących określony zbiór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Połączenia

  • spór o uniwersalia

Cytaty

Spór o uniwersalia rozgorzał w średniowieczu za sprawą Boecjusza, który postawił pytanie: czy kategorie mają swój niezależny byt jako gatunki rzeczy, czy też istnieją tylko jako znaki językowe?

źródło: NKJP: Internet

Stanowiskiem mniej skrajnym jest zapoczątkowany przez Arystotelesa realizm umiarkowany. Głosi on, że uniwersalia istnieją obiektywnie, ale nie samodzielnie, lecz jedynie jako własności konkretnych jednostkowych przedmiotów.

źródło: NKJP: Roman Murawski: Filozofia matematyki: zarys dziejów, 1986

Potrzebujemy teorii, która pozwoli nam myśleć w kategoriach pluralizmów i różnorodności, a nie jedności i uniwersaliów.

źródło: NKJP: Ryszard M. Machnikowski: Spór o relatywizm w XX - wiecznej socjologii wiedzy naukowej, 2003

Niewątpliwie Patoćkę należy zaliczyć do myślicieli zmagających się z uniwersaliami, nawet wtedy, gdy pisał o swoistych czeskich dylematach.

źródło: NKJP: Mariusz Surosz: Pepiki: dramatyczne stulecie Czechów, 2010

Nie da się udowodnić istnienia uniwersaliów towarzyszących płci, na pewno jednak istnieją wyjątkowo trwałe kulturowo wyrzeźbione właściwości psychiczne.

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Sztuka kochania i odkochiwania, Polityka, 2008-06-28

Data ostatniej modyfikacji: 13.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json