UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czytanka

Chronologizacja

1900, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czytanka
czytanki
D. czytanki
czytanek
C. czytance
czytankom
B. czytankę
czytanki
N. czytanką
czytankami
Ms. czytance
czytankach
W. czytanko
czytanki

Pochodzenie

Zob. czytać

1. tekst

Definicja

krótki tekst, zamieszczony w podręczniku szkolnym przeznaczonym do nauki języka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Edukacja i oświata ➔ szkoła

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  tekst

Połączenia

  • szkolne czytanki
  • czytanka dla dzieci

Cytaty

„Szkoda że w klasie są i tchórze” - oto morał, którym kończy się czytanka.

źródło: NKJP: Józefa Hennelowa: „Morał, ale nie taki”, Z domu i nie tylko, Tygodnik Powszechny nr 50, 1994

Wszystko to przypomniało mi czytankę z podręcznika języka polskiego dla szkół radzieckich (1941) [...].

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Pamiętam ze szkoły czytankę o dzieciach z Australii, które ze względu na ogromne odległości uczyły się w domu, a łączyły się ze sobą i z nauczycielką za pomocą telewizora.

źródło: NKJP: Szkolne abecadło (2), Gazeta Wyborcza, 1997-09-02

Jeszcze kilkanaście lat temu cała nasza wiedza o wschodzie Europy ograniczała się do tego, co udało się wyczytać z Dostojewskiego, odcedzić z artykułów w prasie, zapamiętać z mdławych czytanek z podręcznika do rosyjskiego.

źródło: NKJP: Aleksandra Więcka: Droga na wschód, Ozon nr 5, 2005

Składnia

bez ograniczeń + czytanka +
(o KIM/CZYM)

2. podręcznik

Definicja

podręcznik zawierający czytanki - teksty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Edukacja i oświata ➔ szkoła

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  książka

Połączenia

  • szkolne czytanki
  • obrazek z czytanki

Cytaty

– Nigdzie, w żadnej szkolnej czytance nie znajdziesz pan tego wiersza.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

W mojej czytance szkolnej był o tym wiersz, nie pamiętam autora, mogę jedynie zacytować pierwsze linijki [...].

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Na targu ponownie pojawili się sprzedawcy podręczników szkolnych. Na razie ruch na stoiskach z czytankami i ćwiczeniówkami jeszcze nie był oszałamiający, ale niejednemu uczniowi, odwiedzającemu targowisko, widok rozłożonych na straganie książek popsuł humor i przypomniał o szkolnych obowiązkach.

źródło: NKJP: Tarpan pełen ciuchów, Dziennik Polski, 2001-07-26

3. w teatrze

Definicja

pot. 
głośne odczytywanie jakiegoś tekstu lub tekstów

Noty o użyciu

Używane często jako składnik nazw imprez, np. Czytanki Marginesu, Czytanki Rodzinne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ teatr

Cytaty

Sesje naukowe [...], wystawy fotografii, czytanki filozoficzne, gry uliczne - to tylko niektóre propozycje z trwającego w naszym mieście V Festiwalu Filozoficznego.

źródło: Olsztyn - miasto filozofów, e-Gazeta Uniwersytecka, 2012-09-05 (www.uwm.edu.pl)

[...] podobnie jak w zeszłym roku, w każdym festiwalowym mieście cykl Czytanek będzie inaugurować Prezydent Miasta, natomiast w kolejnych dniach bajki będą czytać znani aktorzy i inne wyjątkowe osobistości.

źródło: Internet: http://fldd.pl/2015/

Czytanka w teatrze [...] 6 czerwca na scenie studyjnej odbędzie się kolejna próba czytana. Jeleniogórscy aktorzy zmierzą się z “Daily Soup” Amanity Muskarii.

źródło: Internet: jelonka.com

Data ostatniej modyfikacji: 09.07.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json