UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jansenizm

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jansenizm
jansenizmy
D. jansenizmu
jansenizmów
C. jansenizmowi
jansenizmom
B. jansenizm
jansenizmy
N. jansenizmem
jansenizmami
Ms. jansenizmie
jansenizmach
W. jansenizmie
jansenizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. Jansenism

fr. jansénisme

niem. Jansenismus

Od nazwiska: Cornelius Jansen (1585-1638), niderlandzki teolog, biskup Ypres, twórca jansenizmu.

Definicja

rel. 
katolicki ruch religijny rozpowszechniony w XVII i XVIII w., postrzegający człowieka jako istotę z natury niemoralną, która może być zbawiona jedynie dzięki łasce Bożej i postępowaniu zgodnym z surowymi normami obyczajowymi

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [jansenizmie] lub [janseniźmie].

Wymowa

[jansenism] lub [jansenizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kierunek, nurt, prąd, ruch

Cytaty

Później silny był wpływ jansenizmu, wedle którego człowiek jest tak bardzo grzeszny, że nie jest godny częstej spowiedzi i może najwyżej raz w życiu przyjąć komunię świętą.

źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko: Polskie grzechy, polska spowiedź, Polityka, 2008-03-22

Jansenizm został potępiony przez papieża Klemensa XI bullą Unigenitus z 8 VIII 1713 r., trwał jednak nadal w Kościele i odgrywał doniosłą rolę w narastaniu opozycji przeciw Rzymowi i jezuitom.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Rozwój jansenizmu przypadł na przełom XVII i XVIII wieku. Zyskał on znaczne uznanie we Francji i w Niderlandach, stając się przyczyną kryzysu kościoła katolickiego w tych państwach.

źródło: NKJP: Internet

Trudno jednak nie zauważyć, że choć jansenizm [...], którego obrońcą był Pascal, w wielu punktach odchodził od ortodoksyjnej nauki Kościoła katolickiego, to właśnie Pascalowa wizja okrutnej satysfakcji Boga jako „sadystycznego potwora” [...] była w katolicyzmie przez wiele stuleci obowiązująca.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Diabli na zasiłku, Gazeta Wyborcza, 1997-05-13

Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json