Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *volsъ 'włos'
1.a na głowie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Połączenia
- cienki, długi; nastroszony, puszysty; ludzki włos; blond, czarne, jasnoblond, kasztanowe, kruczoczarne, posiwiałe, rude, siwe, srebrne, szpakowate; długie, krótkie, półdługie; falujące, gładkie, kręcone, kudłate, podkręcone, puszyste; ładne, piękne; gęste, grube, mocne, rzadkie, przerzedzone, sztywne; mokre, wilgotne; przetłuszczone, przetłuszczające się, tłuste, suche włosy; włosy tlenione, ufarbowane; rozpuszczone, zaczesane (do tyłu, gładko, staranie), zaplecione (w warkocz); natapirowane, potargane, rozczochrane; obcięte "na chłopczycę" (na zapałkę, na zero)
- włosy do ramion
- włos i odciski palców; broda i włosy, bródka i włosy, zarost i włosy
- barwnik, cebulka, korzeń; grubość, struktura; wzrost włosa; fale, kępki, kosmyk, pasemko, pasmo, pukiel, resztki; koniuszki, korzonki; długość, kolor, odcień; zapach; cieniowanie, czesanie, farbowanie, koloryzacja, modelowanie, mycie, obcinanie, pielęgnacja, płukanie, prostowanie, przedłużanie, rozjaśnianie, strzyżenie, stylizacja, suszenie, trefienie, układanie, wzmacnianie, zapuszczanie; porost, przeszczep, utrata, wypadanie włosów
- frotka, gumka, lokówka, opaska, spinka, szczotka, szpilki, suszarka, wałki, wsuwka, zapinka; balsam, farby, kosmetyki, lakier, odżywka, pianka, płukanka, szampon, żel do włosów
- ktoś z jakimiś włosami
- gumka, opaska na włosach; ktoś o jakichś włosach; głaskać, pogładzić, pogłaskać kogoś po włosach; przedziałek; wstążka we włosach
- przeznaczony do włosów; cieńszy od włosa
- włosy odrastają, rosną, układają się, wychodzą, wypadają; opadają (na ramiona); pachną; przetłuszczają się
- znaleźć włos w czymś; nosić jakieś włosy; rozplatać, farbować, nażelować, przefarbować, ufarbować, utlenić; gładzić, modelować, odgarnąć (z czoła), poprawić/poprawiać, rozczesywać, rozpuścić, spiąć, szczotkować, zaczesywać, zatykać włosy (za uszy); obciąć, ogolić, ściąć włosy
- coś wpiąć we włosy; chwycić, ciągnąć, schwycić, szarpnąć, tarmosić za włosy
- cieniutki, cienki jak włos
Cytaty
|
Na konkursowych pokazach fryzur damskich dominowały włosy krótkie, ale niezbyt wycięte z tyłu. źródło: NKJP: (AM): Zmierzch epoki blondynek, Dziennik Polski - Kraków, 1999-02-01 |
|
|
Wraca moda na włos w dużej objętości, skręcie. źródło: NKJP: Ewa Halewska: Włosy jak marzenie, Nowiny Raciborskie, 2004-04-06 |
|
|
Natalia spięła włosy w pozornie niedbały koczek, kilka pasm opuszczając wokół twarzy. źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007 |
|
|
Piotr [...] czesze włosy grzebieniem zamiast zwyczajowo palcami. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001 |
|
|
Każdego dnia po szkole przychodziła do domu, myła włosy i zakręcała je lokówką. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |
1.b imitacja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Połączenia
- sztuczne włosy; włosy syntetyczne
- włosy z tworzyw sztucznych
- doczepianie włosów
Cytaty
|
Helenka też ma prezent dla córki, od rodziców, jest to szmaciana lalka z brązowymi włosami z włóczki [...]. źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007 |
|
|
Oskar Hanusek ze Szkoły Podstawowej nr 119, zdobywca I miejsca w kategorii klas 5-6, stworzył anioła z twarzą wymalowaną na drewnianej łyżce, z włosami z watoliny i w sukience z tiulu. Anioły mają włosy z lamety, ale też ... z gazy. źródło: NKJP: (MM): Anioły z zakrętek, Dziennik Polski - Kraków, 2000-12-20 |
|
|
[...] niektóre stworki mają gazetowe buźki oraz bibułkowe lub włóczkowe włosy. źródło: NKJP: Muzykalne pajacyki, Dziennik Polski - Kraków, 2003-05-23 |
|
|
W salonie fryzjerskim włosy można przedłużyć na 6 sposobów: [...] Metoda obrączkowa polega na doczepianiu sztucznych włosów za pomocą maleńkich metalowych obrączek. źródło: Internet |
|
|
Artystka od kilku miesięcy nosi doczepiane włosy. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |
2. na ciele człowieka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | uwłosienie |
Połączenia
- włosy łonowe
- włosy na brodzie, na brzuchu, na łonie, na nogach, na piersiach, na plecach, na rękach; pod pachami; w nosie, w uchu
- depilacja, golenie, usuwanie włosów
- włosy odrastają, rosną, wrastają
- golić, zgolić włosy
Cytaty
|
Poczuł, jak taśma wyrywa mu włosy z grzbietu dłoni i zwija się w kleisty sznur. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006 |
|
|
[...] wyposażeni są oni [...] w najnowocześniejsze urządzenie, prześwietlające pasażera przez ubranie. BodySearch pozwala policzyć nawet włosy na piersi i dokładnie przyjrzeć się kształtowi pieprzyków na plecach. źródło: NKJP: Liczenie pieprzyków, Dziennik Polski - Świat, 2000-08-23 |
|
|
Ciekawą prawidłowością jest, że łysieniu towarzyszy zwykle pojawienie się włosów na klatce piersiowej, rękach i nogach mężczyzny. źródło: Internet |
|
|
Włosy na plecach to nie tylko problem estetyczny. źródło: Internet |
|
|
Mężczyźni mają więcej dojrzałych włosów (szczególnie na twarzy, klatce piersiowej, brzuchu oraz nogach i rękach), a kobiety natomiast więcej włosów meszkowych. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |
Inne uwagi
Zwykle lm
3. u zwierząt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- długi, krótki; gęsty; koński włos; włosy okrywowe, ościste, puchowe, wełniste
- włos długości iluś centymetrów
- włos o długości iluś centymetrów
- włos rośnie
- szczotkować włos
Cytaty
|
Większość ssaków ma ciało pokryte włosami. źródło: Internet |
|
|
Sierść psa o długim włosie może być jedwabista lub szorstka, gładka lub cała w lokach [...] źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska, Zwierzęta w moim domu, 1975 |
|
|
Długi, piękny włos na ciele Yorka rośnie przez cały czas. źródło: Internet |
|
|
Koty syberyjskie pochodzą z Rosji. [...] Mają półdługą sierść. Ich charakterystyczną cechą są długie włosy wyrastające z uszu oraz palców między łapkami, a także puszysty ogon [...]. źródło: Internet |
|
|
Wiewiórka w letniej szacie ma futerko rdzawoczerwone, żółtawe lub ciemnobrązowe, ogon puszysty długi w tym samym kolorze, z włosem długości 3-6 cm, rozdzielającym się na boki. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |
4. w pędzlu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- włos pędzla, szczotki
Cytaty
|
Pędzel kabuki ma specjalnie dostosowany kształt rączki oraz włos, aby rozdzielić drobinki pudru, nabrać je delikatnie na włos pędzla, a następnie perfekcyjnie rozprowadzić puder na twarzy. źródło: Internet |
|
|
Profesjonalny pędzel do pudru. Wykonany jest z naturalnego włosia bobra. Wysokiej klasy włos ma ogromny wpływ na delikatność tego pędzla. źródło: Internet |
|
|
Bardzo często się zdarza, że po malowaniu zapomnimy czyścić pędzle. Po jakimś czasie twardnieją, pędzel staje się suchy, a włos scala się w kołtun. źródło: Internet |
|
|
Osuszone pędzelki umieszcza się w pudełeczku lub ustawia włosem do góry. źródło: Internet |
|
|
Dzięki swojej konstrukcji włos szczotki jest w stanie doskonale wyczyścić wszelkiego rodzaju bruzdy i zagłębienia w posadzce. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | włos | + |
|
5. dywanu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
Połączenia
- długi, gruby, krótki, niski, wysoki; lekki, puszysty, skręcony, sprężysty, szorstki; błyszczący; wierzchni włos
- (błyszczący, miękki) włos tkanin
- kierunek włosa
- koce, tkanina z włosem; dzianina (futerkowa), dywany, futro (sztuczne) z jakimś włosem
- tkanina o jakimś włosie
- szczotkować włos
- usuwać zanieczyszczenia z włosa
Cytaty
|
Tkaniny, szczególnie grube, z włosem lub upięte w fałdy, łatwo chwytają i zatrzymują kurz. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Tkaniny z włosem dobrze jest w trakcie suszenia rozczesać miękką szczotką. źródło: Internet |
|
|
Termo-poliestrowa tkanina z drapanym włosem posiada właściwości termoizolacyjne. źródło: Internet |
|
|
Aksamit - tkanina bawełniana z krótkim włosem z powodzeniem używana na odzież, suknie, kostiumy, zasłony, obicia meblowe itp. źródło: Internet |
|
|
Włos dywanu jest antyelektrostatyczny tzn. nie elektryzuje się podczas użytkowania, jest miękki i przyjemny w dotyku. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
||
| D. | włosa |
||
| C. | włosowi |
||
| B. | włos |
||
| N. | włosem |
||
| Ms. | włosie |
||
| W. | włosie |
Inne uwagi
Zwykle lp
6. w zegarku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- stalowy; zerwany włos
Cytaty
|
W roku 1675, Christian Huygens wynalazca zegara wahadłowego wprowadził spiralny włos (sprężynkę balansu), dzięki czemu wzrosła dokładność chodu [...]. źródło: Internet |
|
|
W zegarku z wychyłem cylindrycznym włos ma 8-9 zwojów [...]. źródło: Internet |
|
|
Zastanawiano się również nad istotą włosa, najważniejszej części zegarka mechanicznego, który znajdował się z tylnej strony mechanizmu [...]. źródło: Internet |
|
|
Zewnętrzny koniec włosa umocowany jest do korpusu [...]. źródło: Internet |
|
|
Kiedyś naprawiałem zegarek, tak w nim grzebałem grubym śrubokrętem, że urwałem tzw. włos. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |
7. w wędce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- włos miękki, sztywny
- włos z plecionki, z żyłki
- długość; pętelka włosa
- łowienie, metoda na włos
- przypon z włosem
- łowić bez włosa
- łowić (metodą) na włos; założyć (przynętę) na włos
Cytaty
|
[...] Niezależnie od przynęty włos ma zawsze tę samą długość. źródło: Internet |
|
|
Przynętą będzie pływająca kulka proteinowa zawieszona na włosie. źródło: Internet |
|
|
[...] włos powinien odchodzić od haczyka naprzeciw (na wysokości) żądła haczyka. źródło: Internet |
|
|
Wolny koniec przy normalnym wiązaniu ścinamy, jednak gdybyśmy chcieli wykorzystać te haki do techniki włosowej, to można z niego wykonać właśnie włos. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | włos |
włosy |
|
| D. | włosa |
włosów |
|
| C. | włosowi |
włosom |
|
| B. | włos |
włosy |
|
| N. | włosem |
włosami |
|
| Ms. | włosie |
włosach |
|
| W. | włosie |
włosy |