UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zorać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. orać

1. pługiem

Definicja

spulchniając ziemię za pomocą pługa, przygotować ją pod zasiew lub sadzenie roślin

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaorać

Cytaty

[...] zjawili się ludzie, skosili i zorali ziemię. Ptaki przeniosły się wówczas na wrzosowisko, pod lasem.

źródło: Internet: bc.wbp.lodz.pl

Przed obiadem powróciła, żeby stwierdzić, że w czasie jej nieobecności zorano tyle, ile powinno być zorane przez pół godziny, choć z koni spadała płatami piana.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Umiałem także chwycić za czepigi pługa i zorać kawałek pola, a także założyć koniom szleje i zaprząc do wozu. Ponieważ jednak nie mieliśmy pola, tylko półmorgowy ogród, prace takie wykonywałem raczej dorywczo.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Więc jeśli pani widzi, że dla polskiej wsi, dla polskiego rolnictwa będzie lepiej, to obawiam się, że nie w tym kierunku, gdzie jeden ciągnik, orząc przez dobę, zorał 248 ha. To nie zawody, nie przesadzajmy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 07.06.2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zorzę
kwestion. zoram
zorzemy
kwestion. zoramy
2 os. zorzesz
kwestion. zorasz
zorzecie
kwestion. zoracie
3 os. zorze
kwestion. zora
zorzą
kwestion. zorają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zorałem
+(e)m zorał
zorałam
+(e)m zorała
zorałom
+(e)m zorało
zoraliśmy
+(e)śmy zorali
zorałyśmy
+(e)śmy zorały
2 os. zorałeś
+(e)ś zorał
zorałaś
+(e)ś zorała
zorałoś
+(e)ś zorało
zoraliście
+(e)ście zorali
zorałyście
+(e)ście zorały
3 os. zorał
zorała
zorało
zorali
zorały

bezosobnik: zorano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zorzmy
kwestion. zorajmy
kwestion. zórzmy
2 os. zorz
kwestion. zoraj
kwestion. zórz
zorzcie
kwestion. zorajcie
kwestion. zórzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zorałbym
bym zorał
zorałabym
bym zorała
zorałobym
bym zorało
zoralibyśmy
byśmy zorali
zorałybyśmy
byśmy zorały
2 os. zorałbyś
byś zorał
zorałabyś
byś zorała
zorałobyś
byś zorało
zoralibyście
byście zorali
zorałybyście
byście zorały
3 os. zorałby
by zorał
zorałaby
by zorała
zorałoby
by zorało
zoraliby
by zorali
zorałyby
by zorały

bezosobnik: zorano by

bezokolicznik: zorać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zorawszy

gerundium: zoranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zoranie
zorania
D. zorania
zorań
C. zoraniu
zoraniom
B. zoranie
zorania
N. zoraniem
zoraniami
Ms. zoraniu
zoraniach
W. zoranie
zorania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zorany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zorany
zorany
zorany
zorane
zorana
D. zoranego
zoranego
zoranego
zoranego
zoranej
C. zoranemu
zoranemu
zoranemu
zoranemu
zoranej
B. zoranego
zoranego
zorany
zorane
zoraną
N. zoranym
zoranym
zoranym
zoranym
zoraną
Ms. zoranym
zoranym
zoranym
zoranym
zoranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zorani
zorani
zorane
zorane
D. zoranych
zoranych
zoranych
zoranych
C. zoranym
zoranym
zoranym
zoranym
B. zoranych
zoranych
zoranych
zorane
N. zoranymi
zoranymi
zoranymi
zoranymi
Ms. zoranych
zoranych
zoranych
zoranych

odpowiedniki aspektowe: orać , zorywać

Składnia

bez ograniczeń + zorać +
CO

2. bombami

Definicja

zniszczyć coś, robiąc w nim otwory

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zryć

Cytaty

Bombami zorali pole, [...] ocalałe głowy kapusty ostrzeliwali z karabinów maszynowych.

źródło: Internet: pamietnik-ewy.blogspot.com

Zorali ziemię butami, wydeptali górki i dołki.

źródło: Internet: polskawalczaca.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zorzę
kwestion. zoram
zorzemy
kwestion. zoramy
2 os. zorzesz
kwestion. zorasz
zorzecie
kwestion. zoracie
3 os. zorze
kwestion. zora
zorzą
kwestion. zorają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zorałem
+(e)m zorał
zorałam
+(e)m zorała
zorałom
+(e)m zorało
zoraliśmy
+(e)śmy zorali
zorałyśmy
+(e)śmy zorały
2 os. zorałeś
+(e)ś zorał
zorałaś
+(e)ś zorała
zorałoś
+(e)ś zorało
zoraliście
+(e)ście zorali
zorałyście
+(e)ście zorały
3 os. zorał
zorała
zorało
zorali
zorały

bezosobnik: zorano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zorzmy
kwestion. zorajmy
kwestion. zórzmy
2 os. zorz
kwestion. zoraj
kwestion. zórz
zorzcie
kwestion. zorajcie
kwestion. zórzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zorałbym
bym zorał
zorałabym
bym zorała
zorałobym
bym zorało
zoralibyśmy
byśmy zorali
zorałybyśmy
byśmy zorały
2 os. zorałbyś
byś zorał
zorałabyś
byś zorała
zorałobyś
byś zorało
zoralibyście
byście zorali
zorałybyście
byście zorały
3 os. zorałby
by zorał
zorałaby
by zorała
zorałoby
by zorało
zoraliby
by zorali
zorałyby
by zorały

bezosobnik: zorano by

bezokolicznik: zorać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zorawszy

gerundium: zoranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zoranie
zorania
D. zorania
zorań
C. zoraniu
zoraniom
B. zoranie
zorania
N. zoraniem
zoraniami
Ms. zoraniu
zoraniach
W. zoranie
zorania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zorany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zorany
zorany
zorany
zorane
zorana
D. zoranego
zoranego
zoranego
zoranego
zoranej
C. zoranemu
zoranemu
zoranemu
zoranemu
zoranej
B. zoranego
zoranego
zorany
zorane
zoraną
N. zoranym
zoranym
zoranym
zoranym
zoraną
Ms. zoranym
zoranym
zoranym
zoranym
zoranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zorani
zorani
zorane
zorane
D. zoranych
zoranych
zoranych
zoranych
C. zoranym
zoranym
zoranym
zoranym
B. zoranych
zoranych
zoranych
zorane
N. zoranymi
zoranymi
zoranymi
zoranymi
Ms. zoranych
zoranych
zoranych
zoranych

odpowiednik aspektowy: zorywać

Składnia

bez ograniczeń + zorać +
CO + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 24.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json