UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wertikal

rzadziej wertykal

Chronologizacja

1999, NKJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wertikal
wertikale
D. wertikalu
wertikali
C. wertikalowi
wertikalom
B. wertikal
wertikale
N. wertikalem
wertikalami
Ms. wertikalu
wertikalach
W. wertikalu
wertikale

Pochodzenie

fr. vertical

z p.-łac. verticalis 'pionowy'

1. w oknie

Definicja

zasłona ze zwisających pionowo pasów materiału, które można rozsuwać na boki lub regulować kąt ich ułożenia przy pomocy wmontowanego mechanizmu

Noty o użyciu

Zapisywane też: vertikal.

Warianty

  • rzadziej wertykal

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zasłona

Połączenia

  • żaluzje i wertikale
  • montaż, naprawa wertikali
  • zamontować, montować wertikale

Cytaty

Żaluzje pionowe (wertikale) podobnie jak żaluzje poziome, służą do ochrony przed słońcem oraz do dekoracji. Dodatkowo mogą również pełnić funkcję przepierzenia, jeżeli zamiast do ramy okiennej zamocuje się je w wybranym miejscu pokoju do sufitu.

źródło: NKJP: Katarzyna Wangin: Poradnik „Gazety” i „Ładnego Domu”, Gazeta Wyborcza, 1999-02-24

Jeżeli pokój jest duży, można go podzielić na dwa mniejsze. Wystarczy tylko zamontować wertikale pod sufitem. Zaczepione na szynie, dzięki specjalnemu mechanizmowi, mogą się przesuwać.

źródło: NKJP: mok: Żaluzje jak parawan, Wieczór Wybrzeża, 1999-05-20

Dla lepszego samopoczucia kobiet na oddziale zrezygnowano z białej pościeli, teraz pościel jest błękitna. W oknach nie wiszą już smutne zasłonki, ale eleganckie kolorowe wertikale.

źródło: NKJP: BOŻ: Rodzi się nowe życie..., Gazeta Poznańska, 2002-12-24

Odświeżenie wertikali najbezpieczniej jest zlecić firmie, która może np. wyprać lamele. Lepiej samemu tego nie robić. Nieodpowiednie środki chemiczne i temperatura procesu sprawi, że wertikale pomarszczą się i zmienią swoją długość.

źródło: NKJP: (maś): Żaluzje i vertikale, Dziennik Bałtycki, 2011

[...] we wnęce zrobiliśmy coś na podobieństwo szafy wnękowej - półki na
wspornikach i całość zasłonięta jest wertikalami.

źródło: NKJP: Internet

2. na trasie narciarskiej

Definicja

przeszkoda na trasie narciarskiej z kilku tyczek ustawionych w linii prostej jedna za drugą dość blisko siebie, równolegle do linii spadku stoku, wymagająca od narciarza bardzo szybkiej zmiany krawędzi narty

Noty o użyciu

Zapisywany też: vertical.
Występuje w nazwach klubów narciarskich i wspinaczkowych Klub Narciarski "Wertikal", Klub Narciarski Wertikal, Tatrzański Klub Górski VERTICAL, Szkoła Wspinania Vertical.

Warianty

  • rzadziej wertykal

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Cytaty

W sobotę Amerykanin pofolgował sobie dopiero w 2. przejeździe. Po pierwszym był czwarty i wszyscy czekali na spektakularny atak. Miller nie zawiódł, skoczył na trasę agresywniej niż ktokolwiek inny i na pierwszym pomiarze czasu powiększał przewagę [...]. Przeliczył się jednak z siłami: nie zdążył z pierwszym skrętem, gdy wjechał na wertikal (tyczki ustawione w jednej linii) i nie pomogły mu gimnastyczne akrobacje. Wypadł, tak jak w gigancie i zjeździe do kombinacji.

źródło: NKJP: Przemysław Franczak: Huragan Benny, Gazeta Krakowska, 2005-02-14

Na szczęście nie doszło do wypadków, choć kilka osób wypadło z trasy, która liczyła około 400 metrów. Ustawiono na niej 16 skrętów - trzy tzw. banany i jeden wertikal.

źródło: NKJP: (SLE): Ania tuż za podium, Gazeta Krakowska, 2006-03-08

Trasa przejazdu winna stanowić możliwie wszechstronny sprawdzian umiejętności płynnego i precyzyjnego wykonywania skrętów o różnym promieniu, od śmigu stosowanego na wertikalu do pełnych, podkręconych skrętów na rozstawionych bramkach otwartych.

źródło: Internet: pl.wikipedia.org

3. w narciarstwie wysokogórskim

Definicja

konkurencja w narciarstwie wysokogórskim polegająca na zjeździe między tyczkami gęsto ustawionymi w linii pionowej

Noty o użyciu

Zapisywane też: vertical.

Warianty

  • rzadziej wertykal

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Cytaty

Największym sukcesem Wajdy w roku 2007 był udany start w marcu w rozegranych we Francji [...] mistrzostwach Europy w narciarstwie wysokogórskim. Zawodniczka Kandaharu zdobyła brązowy medal w wertikalu oraz kolejny „brąz” w wyścigu indywidualnym.

źródło: NKJP: Wojciech Szatkowski: Dwukrotnie brązowa, Dziennik Polski, 2008-02-04

W wertikalu nasza zawodniczka dotarła na metę za dwiema Francuzkami (1. i 3. miejsce), Czeszką i Szwajcarką.

źródło: NKJP: (AGN): Julia W czołówce, Dziennik Polski, 2008-03-01

W verticalu 9 lutego wystartowała tylko część polskiej kadry [...].

źródło: NKJP: skionline.pl/.../trzy-medale-polki-na-mistrzostwach-europy-w-narciarstwie wysokogórskim

Data ostatniej modyfikacji: 05.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json