Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyostrzam się |
wyostrzamy się |
|||
| 2 os. |
wyostrzasz się |
wyostrzacie się |
|||
| 3 os. |
wyostrza się |
wyostrzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyostrzałem się +(e)m się wyostrzał |
wyostrzałam się +(e)m się wyostrzała |
wyostrzałom się +(e)m się wyostrzało |
wyostrzaliśmy się +(e)śmy się wyostrzali |
wyostrzałyśmy się +(e)śmy się wyostrzały |
| 2 os. |
wyostrzałeś się +(e)ś się wyostrzał |
wyostrzałaś się +(e)ś się wyostrzała |
wyostrzałoś się +(e)ś się wyostrzało |
wyostrzaliście się +(e)ście się wyostrzali |
wyostrzałyście się +(e)ście się wyostrzały |
| 3 os. |
wyostrzał się |
wyostrzała się |
wyostrzało się |
wyostrzali się |
wyostrzały się |
bezosobnik: wyostrzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się wyostrzał będę się wyostrzać |
będę się wyostrzała będę się wyostrzać |
będę się wyostrzało będę się wyostrzać |
będziemy się wyostrzali będziemy się wyostrzać |
będziemy się wyostrzały będziemy się wyostrzać |
| 2 os. |
będziesz się wyostrzał będziesz się wyostrzać |
będziesz się wyostrzała będziesz się wyostrzać |
będziesz się wyostrzało będziesz się wyostrzać |
będziecie się wyostrzali będziecie się wyostrzać |
będziecie się wyostrzały będziecie się wyostrzać |
| 3 os. |
będzie się wyostrzał będzie się wyostrzać |
będzie się wyostrzała będzie się wyostrzać |
będzie się wyostrzało będzie się wyostrzać |
będą się wyostrzali będą się wyostrzać |
będą się wyostrzały będą się wyostrzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyostrzajmy się |
|
| 2 os. |
wyostrzaj się |
wyostrzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyostrzałbym się bym się wyostrzał |
wyostrzałabym się bym się wyostrzała |
wyostrzałobym się bym się wyostrzało |
wyostrzalibyśmy się byśmy się wyostrzali |
wyostrzałybyśmy się byśmy się wyostrzały |
| 2 os. |
wyostrzałbyś się byś się wyostrzał |
wyostrzałabyś się byś się wyostrzała |
wyostrzałobyś się byś się wyostrzało |
wyostrzalibyście się byście się wyostrzali |
wyostrzałybyście się byście się wyostrzały |
| 3 os. |
wyostrzałby się by się wyostrzał |
wyostrzałaby się by się wyostrzała |
wyostrzałoby się by się wyostrzało |
wyostrzaliby się by się wyostrzali |
wyostrzałyby się by się wyostrzały |
bezosobnik: wyostrzano by się
bezokolicznik: wyostrzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wyostrzając się
gerundium: wyostrzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyostrzanie się |
wyostrzania się |
| D. | wyostrzania się |
wyostrzań się |
| C. | wyostrzaniu się |
wyostrzaniom się |
| B. | wyostrzanie się |
wyostrzania się |
| N. | wyostrzaniem się |
wyostrzaniami się |
| Ms. | wyostrzaniu się |
wyostrzaniach się |
| W. | wyostrzanie się |
wyostrzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wyostrzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyostrzający się |
wyostrzający się |
wyostrzający się |
wyostrzające się |
wyostrzająca się |
| D. | wyostrzającego się |
wyostrzającego się |
wyostrzającego się |
wyostrzającego się |
wyostrzającej się |
| C. | wyostrzającemu się |
wyostrzającemu się |
wyostrzającemu się |
wyostrzającemu się |
wyostrzającej się |
| B. | wyostrzającego się |
wyostrzającego się |
wyostrzający się |
wyostrzające się |
wyostrzającą się |
| N. | wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającą się |
| Ms. | wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyostrzający się |
wyostrzający się |
wyostrzające się |
wyostrzające się |
| D. | wyostrzających się |
wyostrzających się |
wyostrzających się |
wyostrzających się |
| C. | wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
wyostrzającym się |
| B. | wyostrzających się |
wyostrzających się |
wyostrzających się |
wyostrzające się |
| N. | wyostrzającymi się |
wyostrzającymi się |
wyostrzającymi się |
wyostrzającymi się |
| Ms. | wyostrzających się |
wyostrzających się |
wyostrzających się |
wyostrzających się |
odpowiednik aspektowy: wyostrzyć się
Pochodzenie
1. rysy twarzy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zaostrzać się |
Połączenia
- rysy wyostrzają się
Cytaty
|
Twarz Julii znieruchomiała, rysy wyostrzają się... To dobrze, że ona w półmroku nie widzi mojej nienawiści. źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997 |
|
|
Ilona zaczęła stawać się kobietą, doroślała, jej dziecięce rysy, łagodne i mało wyraziste, wyostrzały się z każdym miesiącem i nabierały zdecydowanego charakteru. źródło: NKJP: Jeremi Kostecki: Kandydatki na modelki, Detektyw 3 (151),1999 |
2. obraz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia
Połączenia
- obraz wyostrza się
Cytaty
|
Otworzyłem oczy. Obraz wyostrzał się stopniowo, niechętnie. To jednak był Rastafiński. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2001 |
|
|
Połyski srebra na mapie szarości, pomiędzy jednym zachmurzeniem a drugim. Kontury świata nagle wyostrzają się i można zrobić sobie nimi poważną krzywdę. źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005 |
3. wzrok
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyczulać się | |
| antonimy: | przytępiać się |
Połączenia
- wyostrza się smak, węch, wzrok; uwaga
Cytaty
|
[...] po 24 godzinach od rezygnacji z palenia, po kilku dniach wyostrza się węch i smak [...] źródło: NKJP: Papierosy a ubezpieczenia, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2007-08-21 |
|
|
Sprawia, że z łatwością koncentrujemy się, nasze zmysły wyostrzają się, zaś pamięć funkcjonuje znacznie lepiej niż w innych okolicznościach. źródło: NKJP: Aleksandra Wysocka:Sztuka uczenia się, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-09-17 |
|
|
Moja uwaga wyostrza się jak zatemperowany ołówek. źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005 |
4. różnica
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Cytaty
|
W filmie o Janie Pawle II Angielki musiały zagrać Polki z różnych społecznych warstw. Problem wyostrzał się, gdy wchodziliśmy w rejony folklorystyczne: żeby polskie chłopki na polu były przekonujące, Angielki, które miałem wybrać, musiały odpowiadać pewnemu stereotypowi etnicznemu. źródło: NKJP: Krzysztof Zanussi: Pożytki ze stereotypów, Gazeta Wyborcza, 1994-04-02 |
|
|
Opinia społeczna wobec konfliktów w szkole nie jest obojętna, przeciwnie, pod ich wpływem bardziej wyostrza się wobec nauczycieli. źródło: Kwartalnik Pedagogiczny 17, 1972 (books.google.pl) |
|
|
Codziennie wyostrza się nam sumienie wobec nacisku napięć stwarzanych przez przeciwieństwo między Wschodem a Zachodem, które opanowuje cały świat i ciąży nad całą Europą, a może najbardziej nad nami . źródło: Norbert Honsza: Nad twórczością Tomasza Manna, 1972 (books.google.pl) |