UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyostrzać się

Chronologizacja

1806, SDBand

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyostrzam się
wyostrzamy się
2 os. wyostrzasz się
wyostrzacie się
3 os. wyostrza się
wyostrzają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyostrzałem się
+(e)m się wyostrzał
wyostrzałam się
+(e)m się wyostrzała
wyostrzałom się
+(e)m się wyostrzało
wyostrzaliśmy się
+(e)śmy się wyostrzali
wyostrzałyśmy się
+(e)śmy się wyostrzały
2 os. wyostrzałeś się
+(e)ś się wyostrzał
wyostrzałaś się
+(e)ś się wyostrzała
wyostrzałoś się
+(e)ś się wyostrzało
wyostrzaliście się
+(e)ście się wyostrzali
wyostrzałyście się
+(e)ście się wyostrzały
3 os. wyostrzał się
wyostrzała się
wyostrzało się
wyostrzali się
wyostrzały się

bezosobnik: wyostrzano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się wyostrzał
będę się wyostrzać
będę się wyostrzała
będę się wyostrzać
będę się wyostrzało
będę się wyostrzać
będziemy się wyostrzali
będziemy się wyostrzać
będziemy się wyostrzały
będziemy się wyostrzać
2 os. będziesz się wyostrzał
będziesz się wyostrzać
będziesz się wyostrzała
będziesz się wyostrzać
będziesz się wyostrzało
będziesz się wyostrzać
będziecie się wyostrzali
będziecie się wyostrzać
będziecie się wyostrzały
będziecie się wyostrzać
3 os. będzie się wyostrzał
będzie się wyostrzać
będzie się wyostrzała
będzie się wyostrzać
będzie się wyostrzało
będzie się wyostrzać
będą się wyostrzali
będą się wyostrzać
będą się wyostrzały
będą się wyostrzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyostrzajmy się
2 os. wyostrzaj się
wyostrzajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyostrzałbym się
bym się wyostrzał
wyostrzałabym się
bym się wyostrzała
wyostrzałobym się
bym się wyostrzało
wyostrzalibyśmy się
byśmy się wyostrzali
wyostrzałybyśmy się
byśmy się wyostrzały
2 os. wyostrzałbyś się
byś się wyostrzał
wyostrzałabyś się
byś się wyostrzała
wyostrzałobyś się
byś się wyostrzało
wyostrzalibyście się
byście się wyostrzali
wyostrzałybyście się
byście się wyostrzały
3 os. wyostrzałby się
by się wyostrzał
wyostrzałaby się
by się wyostrzała
wyostrzałoby się
by się wyostrzało
wyostrzaliby się
by się wyostrzali
wyostrzałyby się
by się wyostrzały

bezosobnik: wyostrzano by się

bezokolicznik: wyostrzać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyostrzając się

gerundium: wyostrzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyostrzanie się
wyostrzania się
D. wyostrzania się
wyostrzań się
C. wyostrzaniu się
wyostrzaniom się
B. wyostrzanie się
wyostrzania się
N. wyostrzaniem się
wyostrzaniami się
Ms. wyostrzaniu się
wyostrzaniach się
W. wyostrzanie się
wyostrzania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyostrzający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyostrzający się
wyostrzający się
wyostrzający się
wyostrzające się
wyostrzająca się
D. wyostrzającego się
wyostrzającego się
wyostrzającego się
wyostrzającego się
wyostrzającej się
C. wyostrzającemu się
wyostrzającemu się
wyostrzającemu się
wyostrzającemu się
wyostrzającej się
B. wyostrzającego się
wyostrzającego się
wyostrzający się
wyostrzające się
wyostrzającą się
N. wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającą się
Ms. wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyostrzający się
wyostrzający się
wyostrzające się
wyostrzające się
D. wyostrzających się
wyostrzających się
wyostrzających się
wyostrzających się
C. wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającym się
wyostrzającym się
B. wyostrzających się
wyostrzających się
wyostrzających się
wyostrzające się
N. wyostrzającymi się
wyostrzającymi się
wyostrzającymi się
wyostrzającymi się
Ms. wyostrzających się
wyostrzających się
wyostrzających się
wyostrzających się

odpowiednik aspektowy: wyostrzyć się

Pochodzenie

Zob. ostry

1. rysy twarzy

Definicja

zarysowywać się wyraźniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaostrzać się

Połączenia

  • rysy wyostrzają się

Cytaty

Twarz Julii znieruchomiała, rysy wyostrzają się... To dobrze, że ona w półmroku nie widzi mojej nienawiści.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Ilona zaczęła stawać się kobietą, doroślała, jej dziecięce rysy, łagodne i mało wyraziste, wyostrzały się z każdym miesiącem i nabierały zdecydowanego charakteru.

źródło: NKJP: Jeremi Kostecki: Kandydatki na modelki, Detektyw 3 (151),1999

2. obraz

Definicja

zyskiwać wyraźniejsze kontury, dobrze odcinające się od tła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Połączenia

  • obraz wyostrza się

Cytaty

Otworzyłem oczy. Obraz wyostrzał się stopniowo, niechętnie. To jednak był Rastafiński.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2001

Połyski srebra na mapie szarości, pomiędzy jednym zachmurzeniem a drugim. Kontury świata nagle wyostrzają się i można zrobić sobie nimi poważną krzywdę.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

3. wzrok

Definicja

zaczynać silnie reagować na bodźce zmysłowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyczulać się
antonimy:  przytępiać się

Połączenia

  • wyostrza się smak, węch, wzrok; uwaga

Cytaty

[...] po 24 godzinach od rezygnacji z palenia, po kilku dniach wyostrza się węch i smak [...]

źródło: NKJP: Papierosy a ubezpieczenia, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2007-08-21

Sprawia, że z łatwością koncentrujemy się, nasze zmysły wyostrzają się, zaś pamięć funkcjonuje znacznie lepiej niż w innych okolicznościach.

źródło: NKJP: Aleksandra Wysocka:Sztuka uczenia się, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-09-17

Moja uwaga wyostrza się jak zatemperowany ołówek.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

4. różnica

Definicja

książk. 
stawać się bardziej wyrazistym zjawiskiem lub problemem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

W filmie o Janie Pawle II Angielki musiały zagrać Polki z różnych społecznych warstw. Problem wyostrzał się, gdy wchodziliśmy w rejony folklorystyczne: żeby polskie chłopki na polu były przekonujące, Angielki, które miałem wybrać, musiały odpowiadać pewnemu stereotypowi etnicznemu.

źródło: NKJP: Krzysztof Zanussi: Pożytki ze stereotypów, Gazeta Wyborcza, 1994-04-02

Opinia społeczna wobec konfliktów w szkole nie jest obojętna, przeciwnie, pod ich wpływem bardziej wyostrza się wobec nauczycieli.

źródło: Kwartalnik Pedagogiczny 17, 1972 (books.google.pl)

Codziennie wyostrza się nam sumienie wobec nacisku napięć stwarzanych przez przeciwieństwo między Wschodem a Zachodem, które opanowuje cały świat i ciąży nad całą Europą, a może najbardziej nad nami .

źródło: Norbert Honsza: Nad twórczością Tomasza Manna, 1972 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 08.07.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json