Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | finalizm |
finalizmy |
|
| D. | finalizmu |
finalizmów |
|
| C. | finalizmowi |
finalizmom |
|
| B. | finalizm |
finalizmy |
|
| N. | finalizmem |
finalizmami |
|
| Ms. | finalizmie |
finalizmach |
|
| W. | finalizmie |
finalizmy |
Pochodzenie
internac.
ang. finalism
fr. finalisme
niem. Finalismus
z łac. fīnālis 'ostateczny, końcowy'
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [finaliźmie] lub [finalizmie].
Wymowa
[finalism] lub [finalizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia
Cytaty
|
Finalizm ukształtował się przede wszystkim na gruncie chrześcijaństwa - największe znaczenie miał tu św. Augustyn, który sformułował filozoficznie nową, liniową koncepcję czasu, wywodzącą się z dogmatów chrześcijańskich. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Jednakże doktryna teleologiczna, wiara w doskonałą celowość, jak u Leibniza, to nic innego jak odwrócony mechanicyzm; zakłada on również, że wszystko jest gotowe, że ewolucja polega na budowaniu form z góry zaplanowanych, a więc niczego nie tworzy. Finalizm tego rodzaju unicestwia nowość i unieważnia czas, który przy tym założeniu służyłby temu tylko, by rozwijać program narysowany od początku [...]. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Bergson, 1985 |
|
|
Często analogicznie do finalizmu historiozoficznego sądzi się, że ten sam cel mają przed sobą także natura i świat jako całość. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Homoseksualizm jest [...] nieodłączną częścią przyrody, stanowi przejaw życia, które w ten właśnie sposób stawia tamę nadmiernemu wzrostowi jakiegoś gatunku. Seksualne przyciąganie się tej samej płci, uniemożliwiające zapłodnienie i rozrodczość, stanowi więc objaw przyrodniczej celowości i, w perspektywie finalizmu, daje się całkowicie wytłumaczyć. źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000 |