UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jezuityzm

Chronologizacja

1831, Nowa Polska. Dziennik polityczny i naukowy, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jezuityzm
jezuityzmy
D. jezuityzmu
jezuityzmów
C. jezuityzmowi
jezuityzmom
B. jezuityzm
jezuityzmy
N. jezuityzmem
jezuityzmami
Ms. jezuityzmie
jezuityzmach
W. jezuityzmie
jezuityzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Od: jezuita

1. zakonnika

Definicja

książk. 
ogół poglądów wyznawanych przez członków zakonu jezuitów, ich sposobów postępowania i tych cech, które są dla nich jako dla grupy charakterystyczne

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [jezuityźmie] lub [jezuityzmie].

Wymowa

[jezu-itysm] lub [jezu-ityzm], [jezujitysm] lub [jezujityzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Cytaty

Zarzuty wobec jezuitów były poważne - i nawet sami jezuici to przyznają. To, że jezuityzm obecnie jest inny - to także po części skutki tamtej krytyki.

źródło: NKJP: Internet

Zarzucał też Rzewuskiemu nieodróżnianie religijności od katolicyzmu, od jezuityzmu, który utrzymywał naród w „wewnętrznym jarzmie”, w odrętwieniu umysłowym.

źródło: NKJP: Jerzy Starnawski (red.): Słownik badaczy literatury polskiej - tom IV, 2001

Kolejny mówca, Leonard Chodźko, zaatakował... jezuityzm, który wedle niego zadał „ważny cios rozwojowi umysłowemu Polaków, Litwinów i Rusinów”.

źródło: NKJP: Jan Zieliński: Słowacki. SzatAnioł, 2009

Pisarz utożsamiał katolicyzm z jezuityzmem i wyprowadzał z niego idee ateizmu i socjalizmu.

źródło: Internet: Andrzej de Lazari: Czy Moskwa będzie trzecim Rzymem? Studia o nacjonalizmie rosyjskim, 1995 (dspace.uni.lodz.pl)

2. obłudnika

Definicja

książk. 
postawa osoby przebiegłej i obłudnej

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [jezuityźmie] lub [jezuityzmie].

Wymowa

[jezu-itysm] lub [jezu-ityzm], [jezujitysm] lub [jezujityzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

A on jeszcze coś o celu, który uświęca środki. Zdawałoby się, że sprawa została ostatecznie załatwiona, a hasło o celu skomentowane i zakwalifikowane raz na zawsze. Otóż nie. Jezuityzm, faryzeizm, suma cynicznej obłudy i tak dalej.

źródło: NKJP: Andrzej Kuśniewicz: Trzecie królestwo, Miesięcznik Literacki, nr 3, 1970

Rzeczywiście, to jakiś chodzący symbol wszystkich negatywnych stron poprzedniego reżimu w całej jego nagości. W nim ześrodkował się cały po azjatycku zdradliwy jezuityzm [?!] sługusów ustroju absolutystycznego, całe spokojne okrucieństwo dawnych rosyjskich katowni [...].

źródło: NKJP: Ludwik Bazylow: Ostatnie lata Rosji Carskiej. Rządy Stołypina, 2008

Składnia

bez ograniczeń + jezuityzm +
(KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 25.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json