UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czeladź

Chronologizacja

1228, Leszek Bednarczuk, Początki i pogranicza polszczyzny, 2018

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czeladź
czeladzie
D. czeladzi
czeladzi
C. czeladzi
czeladziom
B. czeladź
czeladzie
N. czeladzią
czeladziami
Ms. czeladzi
czeladziach
W. czeladzi
czeladzie

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

psł. *čeľadь 'rodzina, ród; wszyscy domownicy; poddani, służba'

Definicja

w dawnej Polsce: ogół osób służących magnatowi, szlachcicowi lub rycerzowi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  służba

Cytaty

Wigilia była najradośniejszym momentem świąt, gdyż nawet w bogatszych domach do stołu zapraszano czeladź, służbę i parobków.

źródło: NKJP: (OKE): Kluski z makiem, Dziennik Tczewski, 1999-12-23

W obozie koczuje już kilkuset rycerzy z czeladzią, a [...] mają dojechać kolejni, m.in. Konrad VII Biały, który dowodzi znaczną grupą rycerzy z Górnego Śląska.

źródło: NKJP: Sławomir Cichy: Pod Grunwald ciągną rycerze z czeladzią z całej Polski, Dziennik Zachodni, 2010-07-13

W przeszłości [...] tylko królowie i wielmoże polscy w okresie świątecznym [...] dawali cenne podarki swym dworzanom i czeladzi za wierną służbę.

źródło: NKJP: (KASIA): Prezenty na Boże Narodzenie, Czas Ostrzeszowski, 2005

Idylliczne stosunki społeczne przedstawione w klechdzie, w której właściciele ziemscy żyją w patriarchalnej harmonii ze swoją czeladzią i są litościwi dla ubogich, były już wtedy przeżytkiem.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Data ostatniej modyfikacji: 23.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json