UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kątomierz

Chronologizacja

1808, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kątomierz
kątomierze
D. kątomierza
kątomierzów
kątomierzy
C. kątomierzowi
kątomierzom
B. kątomierz
kątomierze
N. kątomierzem
kątomierzami
Ms. kątomierzu
kątomierzach
W. kątomierzu
kątomierze

Pochodzenie

Kalka niem. Winkelmesser. Zob. kąt, mierzyć.

1. w szkole

Definicja

przyrząd do mierzenia wielkości kąta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kątownik
hiperonimy:  przyrząd

Połączenia

  • kątomierz kreślarski, szkolny
  • kątomierz i cyrkiel; ekierka i kątomierz, linijka i kątomierz

Cytaty

W pracach terenowych można z powodzeniem posługiwać się prostym pochyłomierzem (ryc. 28), który uczniowie mogą wykonać we własnym zakresie z celuloidowego kątomierza, małego pionu i drewnianej prostokątnej płytki o grubości 3–4 mm. Pomiaru kąta nachylenia dokonujemy przez wycelowanie krawędzią płytki wzdłuż prostego boku kątomierza na wybrany punkt w terenie albo równoległe jej ułożenie do powierzchni stoku lub zbocza.

źródło: NKJP: Sławomir Piskorz (red.): Zarys dydaktyki geografii, 1997

Bez żadnych przykrych incydentów przebiegał wczoraj egzamin w Sosnowcu. – Oprócz długopisu i ołówka mogliśmy wnieść na salę tylko linijkę, cyrkiel i kątomierz.

źródło: NKJP: Matura trzynastolatków, Trybuna Śląska, 2002-04-11

Niestety, nie posiadam odpowiedniego sprzętu geodezyjnego i dlatego użyłem poziomicy budowlanej o długości 1 m, kątomierza szkolnego oraz dużego, dość precyzyjnego, kompasu.

źródło: NKJP: Ogień z nieba, Dziennik Polski, 2000-05-20

Polski Czerwony Krzyż prowadzi zbiórkę przyborów szkolnych dla dzieci z ubogich rodzin w ramach akcji „Wyprawka dla żaka”. [...]
Mamy już ponad 550 zeszytów, bloki techniczne i rysunkowe, ponad 60 kompletów pisaków, około 70 sztuk długopisów, 30 kompletów ekierek, kątomierzy i linijek, 70 kompletów kolorowych kredek.

źródło: NKJP: Anna Witek: Przyda się każdy długopis, Dziennik Zachodni, 2006-08-29

Inżynier [...] spełniał każde zamówienie ortopedy. Najpierw był to kątomierz z pleksi do pomiaru skrzywienia kręgosłupa, potem dystraktor Harringtona – pręt metalowy z hakami, pomysłu amerykańskiego lekarza inżyniera.

źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak, Agnieszka Stawiarska: Wojna o implanty, Gazeta Wyborcza, 1998-04-24

2. w wojsku

Definicja

wojsk. 
przyrząd optyczny, używany dawniej w artylerii do wycelowania działa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyrząd

Połączenia

  • kątomierz panoramowy

Cytaty

Celowanie odbywało się za pomocą przyrządów celowniczych, w skład których wchodził kątomierz przeziernikowy oraz kątomierz panoramowy z przedłużnicą. Przy celowaniu łoże można było przesuwać po osi kół za pomocą mechanizmu kierunkowego, bądź za pomocą drążka celowniczego i uchwytów gumowych.

źródło: Internet: portal-snooker.chiba.pl

W okresie tym wdrożono do produkcji szereg nowych, coraz bardziej skomplikowanych przyrządów dla potrzeb polskiej armii (kątomierze-busole, panoramy artyleryjskie, kątomierze kieszonkowe, celowniki do ckm, busole pilota itd.).

źródło: NKJP: Piotr Matejuk: Wojskowe przyrządy optyczne w II Rzeczypospolitej, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 06.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json