Chronologizacja
Pochodzenie
internac.
ang. mammoth
fr. mammouth
niem. Mammute
z n.-łac. Mammuthus
Pierwotnym źródłem naukowej formy łacińskiej i form europejskich był prawdopodobnie wyraz maimanto używany w XVII wieku na Syberii, odnoszący się do wymarłych dużych zwierząt, których kości znajdowano w różnych okolicach
1. zwierzę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt inne zwierzęta lądowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zwierzę |
Połączenia
- wielki mamut
- mamuty i mastodonty, mamuty i niedźwiedzie, mamuty i nosorożce
- cios, kieł, kości, szkielet, ząb, żebro; mięso; szczątki mamuta
- mamuty wyginęły, wymarły
- upolować mamuta
- polować na mamuta
- wielki jak mamut
- polowanie na mamuty
Cytaty
|
Chlubą umiejscowionego w niewielkim miasteczku muzeum historii naturalnej jest zatopiony w ogromnej bryle lodu, świetnie zakonserwowany mamut. źródło: NKJP: Jarosław LoretzSłoń, jak to słoń, żywi się ektoplazmą Esensja 2009-10-12 |
|
|
Na wapiennych ścianach schronień ludzi paleolitycznych widniały liczne podobizny zwierząt [...]. Dopiero na podstawie tych rysunków możliwa była pełna rekonstrukcja wyglądu mamuta. źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988 |
|
|
Na wielu wyspach oceanu światowego, w tym na wszystkich większych wyspach Morza Śródziemnego odnaleziono szczątki karłowatych słoni należących do różnych linii ewolucyjnych - także mamutów i mastodontów. źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996 |
|
|
Mamuty, owłosione zwierzęta przypominające słonie, wyginęły całkowicie około 11 tysięcy lat temu. źródło: NKJP: Flet z mamuta, Dziennik Zachodni, 2004-12-17 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mamut |
mamuty |
|
| D. | mamuta |
mamutów |
|
| C. | mamutowi |
mamutom |
|
| B. | mamuta |
mamuty |
|
| N. | mamutem |
mamutami |
|
| Ms. | mamucie |
mamutach |
|
| W. | mamucie |
mamuty |
2.a fasola (roślina)
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny uprawne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | fasola |
Cytaty
|
Przedmiotem naszej aukcji są nasiona fasoli tycznej szparagowej typu mamut. źródło: Internet: archiwum.allegro.pl |
|
|
Oprócz mamuta uprawiam jeszcze fioletową tyczną blauhilde [...]. źródło: Internet: forumogrodnicze.info |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mamut |
mamuty |
|
| D. | mamuta |
mamutów |
|
| C. | mamutowi |
mamutom |
|
| B. | mamuta |
mamuty |
|
| N. | mamutem |
mamutami |
|
| Ms. | mamucie |
mamutach |
|
| W. | mamucie |
mamuty |
Inne uwagi
Zwykle lp
2.b fasola (do jedzenia)
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | fasola |
Połączenia
- fasola mamut
Cytaty
|
Fasolkę szparagową można kupić po 3 zł za kilogram. Tyle samo kosztują zielone strączki odmiany [...] mamut. źródło: NKJP: Astronomiczne jabłka, Gazeta Krakowska, 2005-08-10 |
|
|
Fasolka mamut w jogurtowym sosie z koperkiem i czosnkiem to świetny dodatek do letniego obiadu [...]. źródło: Internet: talerzpokus.tv |
|
|
Osobiście najchętniej delektuję się rybami pieczonymi i grillowanymi. I właśnie dziś chciałabym Wam zaproponować pieczoną tilapię podaną na zielonym mamucie. źródło: Internet: durszlak.pl |
|
|
Zdecydowanie polecam chili z mamutem. To smaczne danie jednogarnkowe [...]. źródło: Internet: przepisy.prala.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mamut |
mamuty |
|
| D. | mamuta |
mamutów |
|
| C. | mamutowi |
mamutom |
|
| B. | mamuta |
mamuty |
|
| N. | mamutem |
mamutami |
|
| Ms. | mamucie |
mamutach |
|
| W. | mamucie |
mamuty |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. coś wielkiego
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | olbrzym |
Cytaty
|
[...] na styczniowych targach elektronicznych w Las Vegas pokazał największy na świecie ekran o przekątnej 150 cali (381 cm) [...]. W sklepach ten telewizyjny mamut ma się pojawić dopiero pod koniec roku [...]. źródło: NKJP: Andrzej Gorzym: Plazmy na diecie, Polityka, 2008-01-26 |
|
|
[...] norweski supertankowiec „Berge Istra” wyruszył z portu Tubarao [...]. Był to prawdziwy mamut: długość jego kadłuba wynosiła 314 m, zaś szerokość - 50 m [...]. źródło: Internet: sadistic.pl |
|
|
[...] to istny mamut wśród projektorów. Jest tak wielki, że jeśli nie planujemy jego podwieszenia pod sufitem, to warto wygospodarować dla niego kąt w pomieszczeniu. źródło: Internet: twojepc.pl |
|
|
Pieczarki portobello to prawdziwe mamuty, które osiągają wielkość całej twojej dłoni. źródło: Internet: ervegan.com |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mamut |
mamuty |
|
| D. | mamuta |
mamutów |
|
| C. | mamutowi |
mamutom |
|
| B. | mamuta |
mamuty |
|
| N. | mamutem |
mamutami |
|
| Ms. | mamucie |
mamutach |
|
| W. | mamucie |
mamuty |
4. skocznia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport miejsca związane ze sportem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | mamucia skocznia | |
| hiperonimy: | skocznia |
Połączenia
- austriacki, czeski, słoweński...; wiślański mamut
- mamut w Harrachovie, w Oberstdorfie, w Planicy...
- konkurs, mistrzostwa świata, zawody; trening; upadek; loty; starty na mamucie
- skakać na mamucie
Cytaty
|
[...] do niedawna mamut w Harrachovie uważany był za obiekt niebezpieczny. źródło: NKJP: Grzegorz Mikuła: Przeskoczyć mamuta, Trybuna Śląska, 2001-01-13 |
|
|
Podczas ostatnich zawodów na mamucie w Oberstdorfie można było zaobserwować szczególne zjawisko: skoczek w czasie jednej próby oddaje właściwie dwa skoki. źródło: NKJP: Rafał Musioł: Bestia większa niż mamut, Dziennik Zachodni, 2011-02-11 |
|
|
Skoki na mamutach to jedna z najbardziej widowiskowych, a zarazem kontrowersyjnych konkurencji narciarskich. źródło: NKJP: Fijas zgoli wąsy?, Dziennik Polski, 2001-01-11 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mamut |
mamuty |
|
| D. | mamuta |
mamutów |
|
| C. | mamutowi |
mamutom |
|
| B. | mamuta |
mamuty |
|
| N. | mamutem |
mamutami |
|
| Ms. | mamucie |
mamutach |
|
| W. | mamucie |
mamuty |
5. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dinozaur |
Cytaty
|
Na kartkach tego woluminu dziecko polskie może się uczyć abecadła i sylabizować pierwsze słowa ojczystej mowy. Jest to zatem pozycja klasyczna, którą dziś odważy się kwestionować jedynie jakiś mamut z najbardziej konserwatywnego odłamu naszej publiczności. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008 |
|
|
[...] chyba tego wpisu nie zrobił jakiś mamut książkowy, tylko ktoś z poczuciem humoru, ktoś, kto zauważył całą abstrakcję tego wszystkiego [...]. źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, 1999 |
|
|
Ja jestem uczciwym demokratą, zawsze nim byłem, bo prawdy i dobra trzeba szukać w ludziach, a nie w systemach politycznych. I nie dam z siebie zrobić mamuta PRL-u. źródło: NKJP: Tupet mu został, Tygodnik Siedlecki, 2010 |
|
|
Zamurowało mnie. Zaraz przypomniał mi się pan Groszek, przyjaciel dziadka Krolla z Legionów Piłsudskiego, umysłowy mamut. Staremu poczciwinie można było wybaczyć wiarę w zabobony [...]. źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007 |
|
|
Dla wielu młodych poetów, urodzonych w latach 70. tego fascynującego stulecia, Świetlicki jest już poetyckim mamutem, którego czas zepchnąć ze sceny do literackiego „parku jurajskiego”, a przynajmniej zmusić do tego, by się trochę przesunął i zrobił miejsce innym. źródło: NKJP: Krzysztof Varga: Młodsi od „bruLionu”?, Gazeta Wyborcza, 1996-09-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mamut |
mamuty |
|
| D. | mamuta |
mamutów |
|
| C. | mamutowi |
mamutom |
|
| B. | mamuta |
mamuty |
|
| N. | mamutem |
mamutami |
|
| Ms. | mamucie |
mamutach |
|
| W. | mamucie |
mamuty |
Składnia
|
+ | mamut | + |
(JAKI)
|
|
|
+ | mamut | + |
(CZEGO)
|