UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wypoczywać

Chronologizacja

STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

W genetycznym związku z począć. Postać -poczywać jest sekundarna w stosunku regularnej do -poczynać.

1. po biegu

Definicja

przerywać wykonywanie jakichś wyczerpujących czynności, żeby nabrać sił

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odpoczywać, relaksować się

Połączenia

pracownik, turysta wypoczywa; chorzy, koloniści, kuracjusze, pielgrzymi, urlopowicze, wczasowicze wypoczywają
wypoczywać na ławce, na plaży, na skwerku; na obozie, na urlopie, na wakacjach
wypoczywać nad jeziorem, nad morzem
wypoczywać po marszu, po trudach, po wysiłku
wypoczywać pod gruszą
wypoczywać przed pracą, przed wysiłkiem
wypoczywać w sanatorium, w uzdrowisku
wypoczywać aktywnie, bezpiecznie, chwilę (godzinę, tydzień…), często, czynnie, mało, przyjemnie, spokojnie, wygodnie
chcieć, lubić, móc wypoczywać
jeść i wypoczywać, leżeć i wypoczywać, opalać się i wypoczywać; wypoczywać i odzyskiwać siły, wypoczywać i spacerować, wypoczywać i zwiedzać

Cytaty

	25 lipca Anita Lipnicka wyleciała z Warszawy do Portugalii. Na nadatlantyckiej plaży piosenkarka będzie wypoczywać po kilkumiesięcznej trasie koncertowej promującej jej ostatni album - „Moje oczy są zielone”. źródło: NKJP: (gzl): Na Majorce lub na działce, Dziennik Polski, 2001-08-08
	Zamiast wypoczywać w ciepłej izbie, o czym marzyli, po wypiciu po szklance herbaty ruszyli w drogę. źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995
	Jedzie na urlop, chce wypoczywać, jeździć na nartach, opalać się i nie myśleć o żadnych sprawach, o żadnych śledztwach. źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 2005
	Pamiętam wozy, kolorowe stroje dzieci cygańskich. Konie, które wypoczywały, podjadając trawę źródło: NKJP: Eugenia Czyż: Kącik wspomnień, Nakielski Czas, 2006-07-19
	Tam oto śpią koledzy jego serdeczni, wypoczywają przed jutrzejszym pisarskim znojem. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wypoczywam	wypoczywamy
2 os.	wypoczywasz	wypoczywacie
3 os.	wypoczywa	wypoczywają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wypoczywałem +(e)m wypoczywał	wypoczywałam +(e)m wypoczywała	wypoczywałom +(e)m wypoczywało	wypoczywaliśmy +(e)śmy wypoczywali	wypoczywałyśmy +(e)śmy wypoczywały
2 os.	wypoczywałeś +(e)ś wypoczywał	wypoczywałaś +(e)ś wypoczywała	wypoczywałoś +(e)ś wypoczywało	wypoczywaliście +(e)ście wypoczywali	wypoczywałyście +(e)ście wypoczywały
3 os.	wypoczywał	wypoczywała	wypoczywało	wypoczywali	wypoczywały

bezosobnik: wypoczywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wypoczywał będę wypoczywać	będę wypoczywała będę wypoczywać	będę wypoczywało będę wypoczywać	będziemy wypoczywali będziemy wypoczywać	będziemy wypoczywały będziemy wypoczywać
2 os.	będziesz wypoczywał będziesz wypoczywać	będziesz wypoczywała będziesz wypoczywać	będziesz wypoczywało będziesz wypoczywać	będziecie wypoczywali będziecie wypoczywać	będziecie wypoczywały będziecie wypoczywać
3 os.	będzie wypoczywał będzie wypoczywać	będzie wypoczywała będzie wypoczywać	będzie wypoczywało będzie wypoczywać	będą wypoczywali będą wypoczywać	będą wypoczywały będą wypoczywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wypoczywajmy
2 os.	wypoczywaj	wypoczywajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wypoczywałbym bym wypoczywał	wypoczywałabym bym wypoczywała	wypoczywałobym bym wypoczywało	wypoczywalibyśmy byśmy wypoczywali	wypoczywałybyśmy byśmy wypoczywały
2 os.	wypoczywałbyś byś wypoczywał	wypoczywałabyś byś wypoczywała	wypoczywałobyś byś wypoczywało	wypoczywalibyście byście wypoczywali	wypoczywałybyście byście wypoczywały
3 os.	wypoczywałby by wypoczywał	wypoczywałaby by wypoczywała	wypoczywałoby by wypoczywało	wypoczywaliby by wypoczywali	wypoczywałyby by wypoczywały

bezosobnik: wypoczywano by

bezokolicznik: wypoczywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wypoczywając

gerundium: wypoczywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wypoczywanie	wypoczywania
D.	wypoczywania	wypoczywań
C.	wypoczywaniu	wypoczywaniom
B.	wypoczywanie	wypoczywania
N.	wypoczywaniem	wypoczywaniami
Ms.	wypoczywaniu	wypoczywaniach
W.	wypoczywanie	wypoczywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wypoczywający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wypoczywający	wypoczywający	wypoczywający	wypoczywające	wypoczywająca
D.	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywającej
C.	wypoczywającemu	wypoczywającemu	wypoczywającemu	wypoczywającemu	wypoczywającej
B.	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywający	wypoczywające	wypoczywającą
N.	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającą
Ms.	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wypoczywający	wypoczywający	wypoczywające	wypoczywające
D.	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających
C.	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym
B.	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywające
N.	wypoczywającymi	wypoczywającymi	wypoczywającymi	wypoczywającymi
Ms.	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających

odpowiednik aspektowy: wypocząć

Składnia

Rz_żywotny

wypoczywać

(po CZYM I przed CZYM)

2. od dzieci

Definicja

chwilowo nie zajmować się jakąś sprawą czy osobą, która powoduje zmęczenie lub znużenie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny

Połączenia

rodzice, uczniowie wypoczywali, dzieci wypoczywały
wypoczywać od nauki, od pracy, od szkolnych murów, od wychowywania dziecka, od zgiełku
wypoczywać chwilę, długo, krótko

Cytaty

Wakacje trwają. Uczniowie wypoczywają od szkolnych murów, które w tym czasie są remontowane.

źródło: NKJP: Region - informacje, Dziennik Polski, 2008-07-24

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym wypoczynkowego urlopu nie posiada. Zresztą pisanie wniosku o taki urlop byłoby logicznie niezasadne, bo od czego chce wypoczywać - od wychowywania dziecka?

źródło: NKJP: Usenet, 2006-07-13

Do potrzeb wypoczywających od nauki dzieci dostosowała się nawet telewizja.

źródło: NKJP: Zimowe wakacje, Dziennik Polski, 2008-01-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wypoczywam	wypoczywamy
2 os.	wypoczywasz	wypoczywacie
3 os.	wypoczywa	wypoczywają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wypoczywałem +(e)m wypoczywał	wypoczywałam +(e)m wypoczywała	wypoczywałom +(e)m wypoczywało	wypoczywaliśmy +(e)śmy wypoczywali	wypoczywałyśmy +(e)śmy wypoczywały
2 os.	wypoczywałeś +(e)ś wypoczywał	wypoczywałaś +(e)ś wypoczywała	wypoczywałoś +(e)ś wypoczywało	wypoczywaliście +(e)ście wypoczywali	wypoczywałyście +(e)ście wypoczywały
3 os.	wypoczywał	wypoczywała	wypoczywało	wypoczywali	wypoczywały

bezosobnik: wypoczywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wypoczywał będę wypoczywać	będę wypoczywała będę wypoczywać	będę wypoczywało będę wypoczywać	będziemy wypoczywali będziemy wypoczywać	będziemy wypoczywały będziemy wypoczywać
2 os.	będziesz wypoczywał będziesz wypoczywać	będziesz wypoczywała będziesz wypoczywać	będziesz wypoczywało będziesz wypoczywać	będziecie wypoczywali będziecie wypoczywać	będziecie wypoczywały będziecie wypoczywać
3 os.	będzie wypoczywał będzie wypoczywać	będzie wypoczywała będzie wypoczywać	będzie wypoczywało będzie wypoczywać	będą wypoczywali będą wypoczywać	będą wypoczywały będą wypoczywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wypoczywajmy
2 os.	wypoczywaj	wypoczywajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wypoczywałbym bym wypoczywał	wypoczywałabym bym wypoczywała	wypoczywałobym bym wypoczywało	wypoczywalibyśmy byśmy wypoczywali	wypoczywałybyśmy byśmy wypoczywały
2 os.	wypoczywałbyś byś wypoczywał	wypoczywałabyś byś wypoczywała	wypoczywałobyś byś wypoczywało	wypoczywalibyście byście wypoczywali	wypoczywałybyście byście wypoczywały
3 os.	wypoczywałby by wypoczywał	wypoczywałaby by wypoczywała	wypoczywałoby by wypoczywało	wypoczywaliby by wypoczywali	wypoczywałyby by wypoczywały

bezosobnik: wypoczywano by

bezokolicznik: wypoczywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wypoczywając

gerundium: wypoczywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wypoczywanie	wypoczywania
D.	wypoczywania	wypoczywań
C.	wypoczywaniu	wypoczywaniom
B.	wypoczywanie	wypoczywania
N.	wypoczywaniem	wypoczywaniami
Ms.	wypoczywaniu	wypoczywaniach
W.	wypoczywanie	wypoczywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wypoczywający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wypoczywający	wypoczywający	wypoczywający	wypoczywające	wypoczywająca
D.	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywającej
C.	wypoczywającemu	wypoczywającemu	wypoczywającemu	wypoczywającemu	wypoczywającej
B.	wypoczywającego	wypoczywającego	wypoczywający	wypoczywające	wypoczywającą
N.	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającą
Ms.	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wypoczywający	wypoczywający	wypoczywające	wypoczywające
D.	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających
C.	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym	wypoczywającym
B.	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywające
N.	wypoczywającymi	wypoczywającymi	wypoczywającymi	wypoczywającymi
Ms.	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających	wypoczywających

Składnia

Rz_osobowy

wypoczywać

od KOGO/CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2011