UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czar

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *čarъ 'czarowanie, gusła'

1. siła

Definicja

nadprzyrodzona siła oddziałująca na jakiś obiekt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • zły czar
  • we władzy czaru
  • czar działa
  • rzucić czar; rzucać czary

Cytaty

Po kilku chwilach, w szparach, w dziurach, w kątach, pojawiły się zaciekawione ślepia i pierwsze szczury wyszły jak zahipnotyzowane. Pojawiało się ich coraz więcej, bo szczurołap grał bez przerwy, żeby czar nie przestał działać.

źródło: NKJP: Tadeusz Ruciński: Flet i dzieci szczurołapa, Wychowawca, 2004-01

Narnia od stu lat znajduje się we władzy złego czaru, a jej mieszkańcy żyją w ciągłym strachu.

źródło: NKJP: Elka: Młodzi GP, Gazeta Poznańska, 2006-03-06

Kiedy wyjaśniłem mu, że zamierzam rzucić nań czar Hypnosa, i wytłumaczyłem, czego się po tym spodziewam, spojrzał na mnie po swojemu nieufnie.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Imediaz poniewczasie zrozumiał, co wyczynia wiedźma, i rąbnął ją w łeb, aż straciła przytomność. Czary ustąpiły, ale Obdarowany, zamiast odetchnąć, wciąż jechał smętny, bez poprzedniego zapału.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czar
czary
D. czaru
czarów
C. czarowi
czarom
B. czar
czary
N. czarem
czarami
Ms. czarze
czarach
W. czarze
czary

2. wdzięk

Definicja

oddziaływanie cech kogoś lub czegoś polegające na wywoływaniu w innych uczucia przyjemności i zachwytu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  magia

Połączenia

  • magnetyczny, zniewalający; kobiecy, własny czar; czar osobisty
  • czar muzyki, poezji, operetki; młodości, śmierci; wspomnień
  • czar uwodzi, działa
  • (nie) oprzeć się, poddać/poddawać się; ulec/ulegać czarowi
  • roztoczyć/roztaczać czar

Cytaty

I jakże tu nie ulec czarowi kwiecistej stolicy Malgaszów? Nie zachwycać się na równi z legionem innych wielbicieli, którzy tędy przejeżdżali?

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1974

Tu Włosi kokietowali czapkami z pomponami zwisającymi nad okiem, tam Peruwianki w złocie i czerni roztaczały swoje czary.

źródło: NKJP: Maria Nowak: Przy stukocie sabotów, Gazeta Poznańska, 2001-12-17

Artystka zniewoliła gdańską publiczność swoim wspaniałym głosem i niepowtarzalnym osobistym czarem.

źródło: NKJP: Tomasz Rozwadowski: Cassandra kosmiczna, Dziennik Bałtycki, 2011-01-31

Melodia przypominała świat dziś już nierzeczywisty, jakby przepadł na zawsze i wszelki zapach po nim rozpłynął się w powietrzu. Pewnie został tylko ten sam Niemen i grodzieńskie kasztany, ale czar tamtych czasów zniknął bez śladu.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czar
czary
D. czaru
czarów
C. czarowi
czarom
B. czar
czary
N. czarem
czarami
Ms. czarze
czarach
W. czarze
czary

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + czar +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + czar +
(CZYJ)
Data ostatniej modyfikacji: 17.10.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json