UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piękno

Chronologizacja

1851, K. Libelt, "Pisma pomniejsze", books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piękno	piękna
D.	piękna	piękien piękn
C.	pięknu	pięknom
B.	piękno	piękna
N.	pięknem	pięknami
Ms.	pięknie	pięknach
W.	piękno	piękna

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. piękny

1. kwiatów

Definicja

ogół cech, które wywołują przyjemne wrażenia estetyczne lub zmysłowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

architektoniczne; cielesne, kobiece; egzotyczne, tajemnicze, ulotne; subtelne, surowe; jesienne, zimowe; autentyczne, czyste, naturalne, prawdziwe; niepowtarzalne, niezwykłe, szczególne, urzekające; zewnętrzne; ukryte piękno; piękno fizyczne
piękno ciała, człowieka; natury, przyrody, stworzenia, świata; architektury, sztuki; krajobrazu, gór, jeziora, lasu, kwiatów, ogrodu, parku; kraju, miasta, regionu; barw, kompozycji; gry, języka, miłości, muzyki, poezji
piękno i artyzm, piękno i bogactwo, piękno i brzydota, piękno i czystość, piękno i dobro, piękno i doskonałość, piękno i elegancja, piękno i estetyka, piękno i harmonia, piękno i mądrość, piękno i siła, piękno i spokój, piękno i sztuka, piękno i uroda, piękno i urok, piękno i wdzięk
fascynacja pięknem
wrażliwość na piękno; dbałość, troska o piękno
podziw, zachwyt nad pięknem; kontakt z pięknem; tęsknota za pięknem
czuły, obojętny, wrażliwy, wyczulony na piękno
docenić/doceniać; dostrzec/dostrzegać, widzieć, zobaczyć; odkryć/odkrywać; kochać, lubić, podziwiać; oddać, odtworzyć/odtwarzać, wydobyć/wydobywać; opiewać, opisać, podkreślać, pokazać/pokazywać, prezentować, przedstawiać, ukazać/ukazywać, uwieczniać; poznać/poznawać piękno
cieszyć się, delektować się, napawać się, rozkoszować się, sycić się, upajać się, zachwycać/zachwycić się ; nasycić się; coś urzeka pięknem
patrzeć, zwrócić uwagę; uwrażliwić/uwrażliwiać na piękno; dbać o piękno
obcować z pięknem

Cytaty

	W tradycyjnym rozumieniu troska o ciało polega na dbaniu o jego wygląd: o odpowiednią dietę, modny ubiór, gustowny makijaż, ładną fryzurę, ozdobną biżuterię. Wszystkie te sposoby są wyrazem mądrej troski o piękno ciała. źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Seks, jakiego nie znacie Dla małżonków kochających Boga, 2009
	Noc jest spokojna, księżycowa. Idziemy do Dolinki za Mnichem urzeczeni spokojem i pięknem gór. źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie , 2010
	Fotografia powinna spełniać jakiś cel – mówią twórcy wystawy. [...] Może pokazywać piękno człowieka, przyrody czy architektury, pokazywać emocje lub relacje między ludźmi, [...] źródło: NKJP: AGS: Świat w obiektywie: Gazeta Poznańska, 2003-11-28
	Profesor [...] nauczył nas dostrzegać piękno we wszystkim, co nas otacza. Począwszy od wielkich budowli i ich detali, po przyrodę, której – co zawsze podkreślał – jesteśmy częścią. źródło: NKJP: (DS): Pożegnanie Profesora, Gazeta Krakowska, 2007-05-24

Składnia

piękno

(CZEGO)

2. duszy

Definicja

szczególna wartość moralna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

wewnętrzne piękno
piękno charakteru, duszy, miłości, życia
piękno i dobro, piękno i mądrość, piękno i miłość, piękno i prawda, piękno i radość, piękno i wartości

Cytaty

	Greckie rozumienie piękna obejmowało nie tylko piękne rzeczy, kształty, barwy i dźwięki, ale również piękne myśli i piękne obyczaje. Dla filozofów klasycznych najprawdziwszym pięknem było duchowe, moralne piękno charakteru, [...] źródło: NKJP: Maria Nikiel: Refleksje wychowawcy, muzyka, katechety. Jak wychować pięknego człowieka?, Wychowawca, 2009-05
	W dorosłym, dojrzałym życiu mężczyźni potrafią zawsze docenić nie tyle urodę, co wdzięk, piękno duszy i serca, dobroć, miłość i wierność. źródło: NKJP: Ewa Bugno: Jaka jesteś kobieto męskich marzeń?, Gazeta Krakowska, 2002-03-05
	Kościół robi wszystko, co w jego mocy, aby przekazać prawdę, piękno i mądrość pełnego miłości Bożego przebaczenia. źródło: NKJP: Anna Melchior: Matki nie noszą kostiumów. Jak uczynić macierzyństwo pasją?, 2009
	Życzę, aby nasza Akademia, jej pracownicy i studenci, służąc prawdzie, pięknu i miłości, przezwyciężali zło oraz szerzyli dobro i nadzieję wszędzie tam, gdzie się znajdują. źródło: NKJP: W nowym 2005 roku, Dziennik Polski, 2005-01-24
	Oby nasza epoka, dzięki przykładowi Joanny Beretty Molli, mogła odkryć prawdziwe, czyste i płodne piękno miłości małżeńskiej, przeżywanej jako odpowiedź na Boże powołanie!”. źródło: NKJP: Małgorzata Sękalska: Joanna Beretta Molla, Głos Ojca Pio, 2005-04

Składnia

piękno

(CZEGO)

3. rzeczy piękne

Definicja

ogół rzeczy, które wywołują przyjemne wrażenia estetyczne lub zmysłowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:

brzydota

Cytaty

Siedział w wysokiej soczystej trawie, porastającej w tym miejscu brzeg rzeki, i zamyślonym wzrokiem przyglądał się otaczającemu go pięknu. Dookoła wznosiły się ku obłokom szczyty skał, z których spadały w dół strumienie o kryształowo czystej wodzie.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

- Każda rzecz jest inna, ma inne zdobienia, wykończenia, jest niepowtarzalna - zaznacza artystka. - Każda jednak ma czemuś służyć, ma być pięknem użytecznym; niezależnie od tego, czy to jest cukiernica, lustro, czy pudełko.

źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: W glinie zrodzone, Gazeta Krakowska, 2001-08-27

Data ostatniej modyfikacji: 03.01.2017