UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kielnia

Chronologizacja

1560, SPXVI
Wyraz notowany w znaczeniu 'skrzynia na drobny bagaż w powozie'.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kielnia
kielnie
D. kielni
kielni
neut
kielń
char
C. kielni
kielniom
B. kielnię
kielnie
N. kielnią
kielniami
Ms. kielni
kielniach
W. kielnio
kielnie

Pochodzenie

śr.-w.-niem. kelle 'łopatka murarska; schowek na wozie'

1. narzędzie

Definicja

bud. 
narzędzie murarskie składające się ze stalowej trójkątnej płytki i wygiętego uchwytu, służące do nabierania i rozprowadzania zaprawy murarskiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Połączenia

  • kielnia murarska
  • kielnia i młotek, kielnia i łopata; cyrkiel i kielnia

Cytaty

[...] wszelkie ubytki wypełniamy zaprawą wyrównującą, w taki sposób aby zniwelować wszelkie nierówności na powierzchni. Tę czynność najlepiej wykonać kielnią lub gładką pacą stalową.

źródło: NKJP: (al): Naprawa elewacji, Dziennik Bałtycki, 2006-05-23

Narzędzia konieczne do naprawy to: przecinak, młotek murarski, kielnia, szpachelka stalowa, paca stalowa, pędzel ławkowiec i wiadro plastikowe.

źródło: NKJP: (Atlas): Jak naprawić posadzkę betonową?, Nowiny Raciborskie, 2006-07-25

Władze komunistyczne w czasach stalinowskiej urawniłowki usiłowały stworzyć jedynie słuszną, jednolitą modę dla pań: robotnica o twardych rysach i wielkich dłoniach, dzierżących kielnię lub łopatę, miała być odziana w szarawą suknię.

źródło: NKJP: Jerzy Besala: Wystroiła mi ją tyż całe po francusku, Polityka, 2009-01-24

Powolny marsz za wózkiem. Przeraźliwie długie murowanie, milczenie, naruszane tylko odgłosami kielni. Zapamiętuje z tych chwil tylko fantazyjny tatuaż na rękach jednego z panów grabarzy-murarzy. I te ciszę.

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek..., 2001

Kolory jesieni to już wspomnienie. Teraz za oknem dominują odcienie szarości. Chwilowo brygady odłożyły kielnie murarskie i żelazne pręty.

źródło: NKJP: Każdy na coś czeka, Tygodnik Rybnicki, 2007-12-11

2. ogon bobra

Definicja

łow. 
ogon bobra

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ogon

Cytaty

Za kielnię go, za kielnię! To hasło, by chwytać zwierzę u nasady ogona, bo bóbr ostrymi zębami może uciąć palce jak skalpelem.

źródło: Internet: archiwum.wyborcza.pl

Na Litwie, gdzie na bobry się poluje, jadłem gulasz z bobra właśnie, było to smaczne. Przywiozłem też konserwę z jego mięsa, przypominającą znany u nas w puszkach „gulasz angielski”, można to jeść na zimno i na ciepło, w obu wariantach super. Nie miałem okazji skosztować kielni, która dawniej była u nas rarytasem, ale wszystko przede mną.

źródło: Internet: lowiecki.pl

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json