UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

górniczy

Chronologizacja

1612, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. górniczy
górniczy
górniczy
górnicze
górnicza
D. górniczego
górniczego
górniczego
górniczego
górniczej
C. górniczemu
górniczemu
górniczemu
górniczemu
górniczej
B. górniczego
górniczego
górniczy
górnicze
górniczą
N. górniczym
górniczym
górniczym
górniczym
górniczą
Ms. górniczym
górniczym
górniczym
górniczym
górniczej
W. górniczy
górniczy
górniczy
górnicze
górnicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. górniczy
górniczy
górnicze
górnicze
D. górniczych
górniczych
górniczych
górniczych
C. górniczym
górniczym
górniczym
górniczym
B. górniczych
górniczych
górniczych
górnicze
N. górniczymi
górniczymi
górniczymi
górniczymi
Ms. górniczych
górniczych
górniczych
górniczych
W. górniczy
górniczy
górnicze
górnicze

Pochodzenie

Zob. górnik

1. związany z górnictwem

Definicja

związany z górnictwem

Połączenia

  • dozór, koncern, mundur, nadsztygar, nadzór, obszar, pakiet, protest, przemysł, sektor, strajk, szyb, teren, urlop, zakład górniczy; branża, demonstracja, działalność, eksploatacja, emerytura, hałda, katastrofa, kompania, lampa, manifestacja, odprawa, orkiestra, osada, pensja, renta, rodzina, społeczność, spółdzielnia, szkoła, tradycja, ustawa, wieś, załoga górnicza; górnicze lobby, miasto, narzędzie, odpady, osiedle, ratownictwo, środowisko, świadczenia, wyrobisko, związki zawodowe

Cytaty

Coraz ciemniej. Ledwie widać górnicze lampki pobłyskujące w tumanach węglowego pyłu.

źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005

Uzyskał dyplom inżyniera górniczego na uniwersytecie w Pittsburghu i magistra organizacji przemysłowo-handlowej na Harvardzie.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Do pełnego ekwipunku brakowało tylko lampy górniczej, lecz tę postanowili zdobyć na miejscu.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Szczurek chciał zostać marynarzem - dziwne i niepraktyczne marzenie w mieście tak daleko położonym od morza, więc mu je rodzice wybili z głowy i wysłali do górniczej zawodówki, żeby miał porządny fach.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

1.a związany z górnictwem - przemysłem

Definicja

związany z górnictwem - przemysłem zajmującym się wydobywaniem z ziemi surowców mających różne zastosowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rodzaje przemysłu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przemysłowy

Połączenia

  • koncern, obszar, przemysł, sektor, teren górniczy

Cytaty

Przez lata przemysł górniczy był kołem napędowym rozwoju całej okolicy.

źródło: NKJP: (af): Na dziesiąty jubileusz, Gazeta Krakowska, 2004-08-03

W owych pierwszych dniach stanęli głównie do walki: robotnicy z Warszawy, z zagłębi górniczych i cukrowni, mieszczanie-rolnicy i zaścianki szlacheckie - chłopi w niewielu tylko punktach na Podlasiu.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

W 2001 roku w całym sektorze górniczym zginęło 30 osób, z czego w kopalniach węgla kamiennego 24.

źródło: NKJP: Jacek Bombor: Piekło na dole?, Trybuna Śląska, 2002-02-15

1.b związany z górnictwem - nauką

Definicja

związany z górnictwem - dziedziną naukową obejmującą zagadnienia związane z wydobywaniem z ziemi surowców mających różne zastosowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

Połączenia

  • szkoła, zawodówka górnicza

Cytaty

[...] zaciągnął się do szkoły górniczej przy kopalni Wieczorek.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Wielu naszych absolwentów już ma gwarancję pracy, jaką daje im Kompania Węglowa, która zabiega też o uruchomienie zawodówki górniczej.

źródło: NKJP: Języki wciąż kuleją, Tygodnik Rybnicki, 2008-03-11

1.c związany z górnictwem - pracą

Definicja

związany z górnictwem - pracą wykonywaną przez górnika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rodzaje przemysłu

Połączenia

  • dozór, nadzór; robotnik, technik górniczy; hałda; katastrofa górnicza; maszyny, prace, ratownictwo, roboty; wyrobisko górnicze

Cytaty

Nawet człowiek nie mający pojęcia o robotach górniczych na pierwszy rzut oka poznałby, że ci ludzie to nie górnicy, a to, co robią, to nie drążenie chodnika.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Archeolodzy znaleźli w Hallstatt wiele prehistorycznych sztolni, z których najgłębsza ma 215 m. Natrafiono w nich na pozostałości drewnianych stempli, pochodni, narzędzi górniczych i worków skórzanych, w których wynoszono urobek [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Oby zupa była słona, Polityka, 2009-02-07

Na każdej kopalni stała figura św. Barbary, większość górniczych szybów nosiła imiona świętych, a idąc do pracy witaliśmy się słowami: Szczęść Boże [...].

źródło: NKJP: Artur Szałkowski: Złamali dane słowo, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-11-30

2. związany z górnikiem

Definicja

związany z górnikiem

Cytaty

2.a mundur

Definicja

związany z wyglądem górnika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł osoby związane z przemysłem

Połączenia

  • hełm, mundur, ubiór górniczy

Cytaty

Pan młody ubrany był w reprezentacyjny mundur górniczy, czym wzbudził sensację w maleńkim Gostycynie.

źródło: NKJP: (pp): Kopalnie odwiedził Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Tygodnik Tucholski, nr 806, 2007

- Czy mam mundur? Oczywiście! - rozpromienia się, wyciągając z szafy świąteczny górniczy strój.

źródło: NKJP: Ostatnia szychta, Dziennik Polski, 2000-11-24

2.b urlop

Definicja

przysługujący górnikowi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł osoby związane z przemysłem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pracowniczy

Połączenia

  • górniczy przywilej, urlop, zasiłek; górnicza emerytura, odprawa, renta

Cytaty

Żałuję, że wówczas podpisałem ustawę o emeryturach górniczych, nie powinienem był tego robić.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: Dwie kadencje i dekadencja, Polityka, 2005-12-17

Godzimy się, aby pracownicy, którzy w przyszłym roku nabędą uprawnienia emerytalne, chcący skorzystać z urlopów górniczych bądź świadczeń przedemerytalnych, pozostali w strukturach Kompanii Węglowej.

źródło: NKJP: Bogusław Jastrzębski: Więcej nadziei, Dziennik Zachodni, 2003-10-23

Zdaniem autorów to właśnie nowy system doprowadził do likwidacji kopalń, zmniejszenia zatrudnienia, a co najbardziej bolesne, do likwidacji przywilejów górniczych [...].

źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik Polski, 2005

2.c protest

Definicja

podejmowany, organizowany lub tworzony przez górników

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł osoby związane z przemysłem

Połączenia

  • chór, protest, strajk; obowiązek górniczy; orkiestra, służba, spółka górnicza; miasteczko, osiedle, środowisko, uroczystości górnicze

Cytaty

Zdaniem radnych, źle przeprowadzona prywatyzacja doprowadziła do wywołania niezadowolenia społecznego środowisk górniczych i energetycznych.

źródło: NKJP: Andrzej Świątek: W obronie miejsc pracy, Polska Głos Wielkopolski, 2006-03-07

Sprawy przeciwko spółkom górniczym trafiły już do sądów.

źródło: NKJP: Dariusz Krawczyk: Wolność za pieniądze, Dziennik Zachodni, 2003-02-05

Regularnie prowadził regionalne zgromadzenia delegatów, kierował obradami trzech ogólnopolskich zjazdów, przygotowywał projekty uchwał, doradzał podczas strajków górniczych [...].

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Bez wrogów i wad, Gazeta Wyborcza, 1997-10-18

2.d działacz

Definicja

zarządzający innymi górnikami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł osoby związane z przemysłem

Połączenia

  • działacz, urzędnik górniczy

Cytaty

Przedwojenny dyrektor Władysław Michejda wyszedł już z lasów pod Istebną, gdzie przetrwał wojnę, i jest wysokim urzędnikiem górniczym w Cieszynie.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Tego żądali górnicy, to znaczy działacze górniczy, bo tam robotników dołowych już wśród nich nie było.

źródło: NKJP: Krystyna Jagiełło: Dziedzice bezprawnej wolności, 2007

Najwcześniej wysychały studnie Dąbrowy Górniczej, gdzie protestowała ludność miejscowa, domagając się od władz górniczych i przedsiębiorców rozwiązania tego problemu.

źródło: NKJP: Włodzimierz Starościak: Z historii wodociągów, Dziennik Zachodni, 2001-02-24

Poza sprawowaniem funkcji sołtysa pracuje także zawodowo w kopalni „Brzeszcze” jako nadsztygar górniczy i zastępca inżyniera strzałowego.

źródło: NKJP: Rozsławił Pławy, Dziennik Polski, 2000-12-02

Data ostatniej modyfikacji: 02.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json