UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

letarg

Chronologizacja

1601, SPXVI
Wcześniej letargum (1595).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. letarg
letargi
D. letargu
letargów
C. letargowi
letargom
B. letarg
letargi
N. letargiem
letargami
Ms. letargu
letargach
W. letargu
letargi

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. lēthargus

z gr. lḗthargos

1. pacjenta

Definicja

med. 
stan, w którym procesy życiowe są zredukowane, a organizm reaguje tylko na bodźce elektryczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  śpiączka

Połączenia

  • długi, głęboki letarg
  • zapaść w letarg

Cytaty

Maria miała wypadek. Lekarze mówią, że to letarg.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Jemu nie można pomóc. To jest letarg. Zakonnik jest w letargu.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Rozpoznanie szpitalne: Letarg. Epikryza wypisowa: Dziewczynka (6 lat) przyjęta do kliniki w stanie śpiączki. [...] Obudziła się nagle po 58 dniach. Bez wyraźnego powodu.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

2. sen

Definicja

głęboki i długi sen

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  sen

Połączenia

  • letarg zimowy
  • budzić się z letargu
  • zapaść w letarg

Cytaty

Zwierzęta ektotermiczne są podczas takich nocy całkowicie unieruchomione, pogrążone w letargu.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Szerszenie obudziły się już z zimowego letargu.

źródło: NKJP: (ŁAJ): Budzą się owady, Dziennik Bałtycki, 2011

3. obojętność

Definicja

książk. 
stan obojętności na to, co się wokół kogoś dzieje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • duchowy letarg
  • pogrążony w letargu
  • ocknąć się, wyrwać kogoś z letargu
  • wpaść w letarg

Cytaty

Życie zobojętniało mi zupełnie i śmierci oczekiwałem jak wybawienia. Nadszedł jednak moment, gdy wszystko uległo radykalnej zmianie, gdy wreszcie ocknąłem się z letargu.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Do drugiej w nocy pisałem listy, o trzeciej jeszcze wierciłem się niespokojnie. Tkwiłem w jakimś letargu, wpatrzony w świetliste smugi nadciągające od werandy.

źródło: NKJP: Karol Maliszewski: Faramucha, 2001

Teraz nie odzywa się nawet, nie je. Pogrążony jest w swego rodzaju letargu religijnym.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Podniesiony głos dziewczyny wyrwał nieznajomego z letargu.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Tryptyk wojenny: Nocą umówioną, nocą ociemniałą, Esensja, nr 8, 2008

Andrzej powoli budził się z letargu, otrząsał się z odrętwienia, które owładnęło nim po śmierci Ireny.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

Odesłania

Zob. też:

otępienie

4. zastój

Definicja

książk. 
stan, w którym jakieś sprawy zatrzymały się na pewnym etapie i przestały rozwijać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  marazm, stagnacja, uśpienie, zastój

Cytaty

Nawiązane pod koniec 1921 r. stosunki dyplomatyczne z Japonią pozostawały w letargu [...].

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Nowojorska scena przebudziła się z letargu, przynosząc niebawem rockowe arcydzieła [...].

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronnika czasów popkultury, 2000

Polityczny letarg, w którym żyją Mołdawianie, wynika z nędzy i braku nadziei.

źródło: NKJP: Paweł Szot: Mołdawska Myszka Mickey, Polityka, 2004-10-09

Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json