UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kierat

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kierat
kieraty
D. kieratu
kieratów
C. kieratowi
kieratom
B. kierat
kieraty
N. kieratem
kieratami
Ms. kieracie
kieratach
W. kieracie
kieraty

Pochodzenie

niem. Kehrrad 'obracane koło; przyrząd używany np. w górnictwie'

1. urządzenie

Definicja

roln. 
dawne urządzenie wykorzystujące siłę chodzących w koło koni, wołów lub innych zwierząt pociągowych do poruszania obrotowych części niektórych maszyn rolniczych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  maneż

Połączenia

  • koń w kieracie
  • chodzić w kieracie

Cytaty

Praca konia w kieracie uruchamiała młockarnię. Chłop prowadził konia w kieracie, a baba młóciła - tak dawniej bywało!

źródło: NKJP: (ASz): Z borówką w tle, Gazeta Krakowska, 2003-08-05

Duże zainteresowanie wzbudziła młocka zboża przy pomocy kieratu, zaprzęgniętego w konia. Pokaz przygotowali pracownicy muzeum. Od kilku lat skansen ma w swoich zbiorach stary kierat jednoskrzydłowy.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Korowód, wieńce i moskole, Tygodnik Podhalański, nr 35, 1999

O zainteresowaniu margrabiego świadczyć może przekazanie w 1542 do dyspozycji gwarków 100 koni używanych w kieratach do czerpania wody oraz udzielanie w 1564 pomocy przy budowie sztolni odwadniającej im. św. Jakuba.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Obracają się kieraty, zaprzężone w siwe, krętorogie bawolice wodne. Bawolice ryczą, kieraty i pompy skrzypią, fellachowie nawołują się, kozy beczą.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1961

2. praca

Definicja

pot. 
ogół uciążliwych, codziennie powtarzających się zajęć i obowiązków

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  praca

Połączenia

  • codzienny, domowy kierat
  • kierat codzienności, jakiejś pracy, obowiązków

Cytaty

Danuta Plinta ma sześcioro dzieci. Przez długi czas nie mogła znaleźć pracy. Zatrudnienie w patrolach było dla niej wybawieniem. Mogła nareszcie wyjść z domu i uwolnić się na chwilę od domowego kieratu.

źródło: NKJP: Barbara Solarz: Jedlina obywatelska, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2005-11-17

Rzadko kiedy teraz się budzę i mówię: o rany, czeka mnie kierat. Raczej generalnie każdy dzień mnie cieszy.

źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999

Żołnierze - wytrąceni przedtem z równowagi częstymi transportami i pierwszą linią frontu - wrócili do normy, do kieratu codziennych zajęć.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Sekretarz jeszcze raz podziękował towarzyszowi Kurganowi i zebranie zakończono. Wszyscy rozeszli się do swoich kieratów.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Składnia

bez ograniczeń + kierat +
(CZEGO)
bez ograniczeń + kierat +
(JAKI)
Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json