UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

liczebnik

Chronologizacja

1764, Bańk
Pierwotne znaczenie to 'rachmistrz'; jako termin gramatyczny w użyciu od 1825 r.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. liczebnik
liczebniki
D. liczebnika
liczebników
C. liczebnikowi
liczebnikom
B. liczebnik
liczebniki
N. liczebnikiem
liczebnikami
Ms. liczebniku
liczebnikach
W. liczebniku
liczebniki

Pochodzenie

Kalka łac. nōmen numerāle (Bańk); zob. liczba

Definicja

jęz. 
w tradycyjnej gramatyce: wyraz określający liczbę, ilość, krotność lub kolejność

Noty o użyciu

W nowszych ujęciach naukowych (również w części gramatycznej tego słownika) zakres terminu ograniczony jest do wyrazów będących nazwami liczb, np. dwa, trzy, cztery.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  część mowy

Cytaty

Nigdy dotąd nie zdradził się, że tak dobrze umie francuskie liczebniki.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Wspomnijmy na koniec o liczebnikach - z pewnością najtrudniejszej kategorii gramatycznej języka polskiego.

źródło: NKJP: Jan Miodek: Jak mówimy, Gazeta Wyborcza, 1998-10-30

Ubolewamy nad ginącymi gatunkami zwierząt czy odmianami roślin, ale przecież właśnie na naszych oczach dogorywa zaimek wskazujący „tę” (powszechnie mówi się „polecam tą książkę”), jak również upada szlachetna sztuka odmiany liczebników.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Podaj przykłady zdań, w których jako podmiot występowałby: a) przymiotnik, b) czasownik, c) zaimek, d) liczebnik, e) wyrażenie złożone zawierające czasownik w trybie oznajmującym.

źródło: NKJP: Zygmunt Ziembiński: Logika praktyczna, 1958

Frazeologizmy

liczebnik główny
liczebnik porządkowy
liczebnik zbiorowy
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj