UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

roszczenie

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. roszczenie
roszczenia
D. roszczenia
roszczeń
C. roszczeniu
roszczeniom
B. roszczenie
roszczenia
N. roszczeniem
roszczeniami
Ms. roszczeniu
roszczeniach
W. roszczenie
roszczenia

Pochodzenie

Zob. rościć

1. żądanie

Definicja

książk. 
żądanie wyrażane w przekonaniu, że dana rzecz jest słuszna lub komuś należna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • finansowe, terytorialne roszczenie; nieuzasadnione, wygórowane roszczenia; roszczenia pracownicze
  • roszczenia klientów, konsumentów, lokatorów, pacjentów, pracowników, spadkobierców, wierzycieli, właścicieli; formy; gminy, państwa
  • roszczenia do korony, do majątku, do mienia, do nieruchomości, do terenu, do tronu, do władzy, o ziem; roszczenia wobec pracodawcy; wobec gminy, wobec miasta, wobec państwa; wobec skarbu państwa
  • roszczenia pod czyimś adresem
  • roszczenia i pretensje; żądania i roszczenia
  • weryfikacja roszczeń
  • podstawa, prawo do roszczeń; rezygnacja z roszczeń
  • wysuwać, zgłaszać roszczenia; rozpatrzenie, zaspokojenie roszczeń
  • odstąpić od roszczeń; zrezygnować z roszczeń

Cytaty

[...] żądań wuja nie spełnili. Roszczenia uznali za absurdalne i skierowali sprawę do sądu.

źródło: NKJP: Podejdź no do płota, Dziennik Polski, 2001-02-03

Towarzystwo najpierw chciało czynsz za rok i tylko za grunt, ale potem rozszerzyło swe roszczenia. I teraz żądają zwrotu pieniędzy za 3 lata [...].

źródło: NKJP: (HAK): Strażacy zapłacą za strażnicę?, Gazeta Krakowska, 2002-10-16

Przy obecnym stanie budżetu i kolejnych roszczeniach górników, rolników i innych grup zawodowych niełatwo będzie znaleźć środki na większe dopłaty do czynszów [...].

źródło: NKJP: Urszula Szyperska: Czarny dzień lokatora, Polityka, 2002-12-14

Czy nie są to jednostronne roszczenia wobec Boga - prośby o przebaczenie, litość, łaskawe spojrzenie. Takie natychmiastowe, bez żadnych warunków, zobowiązań, tak po prostu, bo mi się należy?

źródło: NKJP: I.G.: Popielcowe myśli, Na oścież nr 2-3 (59), 1999

2. w prawie

Definicja

praw. 
w prawie cywilnym żądanie czegoś od określonej osoby lub instytucji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • przedawnione roszczenie; roszczenia sądowe; alimentacyjne, cywilne, cywilnoprawne, odszkodowawcze, płacowe, reprywatyzacyjne, ubezpieczeniowe
  • roszczenie poszkodowanego, powódki
  • roszczenia do sprawcy; roszczenia z tytułu czegoś
  • roszczenie o naprawienie szkody, o odszkodowanie, o rekompensatę, o rentę, o świadczenie wyrównawcze, o zachowek, o zadośćuczynienia, o zaniechanie, o zapłatę, o zwrot czegoś
  • roszczenie w postępowaniu, w sądzie
  • prawa i roszczenia
  • powództwo o roszczenie
  • obrona, ochrona przed roszczeniami
  • przedawnienie, wygaśnięcie roszczeń
  • dochodzenie roszczeń
  • egzekwowanie, składanie, zabezpieczanie roszczeń
  • wystąpić z roszczeniem

Cytaty

Radzę zachować ostrożność w kontaktach z oferującymi pomoc w walce o odszkodowania. Każdy ma prawo wystąpić do sądu z roszczeniem, ale trzeba to zrobić rozważnie.

źródło: NKJP: Aldona Minorczyk-Cichy: Tragedia goni tragedię, Dziennik Zachodni, 2006-12-14

[...] niezadowolony klient musi na własną rękę opłacić biegłego sądowego i jeśli ten uzna, że wada rzeczywiście występuje, udać się z tą opinią ponownie do serwisu lub producenta. Jeśli jego roszczenie w dalszym ciągu będzie odrzucane, pozostaje sprawa w sądzie cywilnym.

źródło: NKJP: MIKS: Ruszysz tylko przy pomocy... sądu, Trybuna Śląska, 2001-07-25

Zgodnie z projektem roszczenia reprywatyzacyjne mogliby zgłaszać jedynie obywatele polscy. Jeśli roszczenie chciałaby złożyć osoba mieszkająca za granicą, musiałaby mieć obywatelstwo polskie i zamieszkać w kraju.

źródło: NKJP: Tomasz Świderek: mienie za mienie, Gazeta Wyborcza, 1993-01-30

Występuje w procesach uchodźców, prowadzi sprawy przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu - reprezentował m.in. zabużan w roszczeniach odszkodowawczych.

źródło: NKJP: Joanna Cieśla: Nowe tryby Trybunału, Polityka, 2006-11-04

Frazeologizmy

roszczenie zwrotne
Data ostatniej modyfikacji: 17.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json