UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gdzie I

II

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. gdzie I

1. tam, gdzie

Definicja

wskazuje na to, że to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, znajduje się (dzieje się) w miejscu, o którym mowa w zdaniu podrzędnym

Kategoria znaczeniowa

wykładnik lokalizacji przestrzennej

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  jak II

Cytaty

Tam, gdzie istniały kamieniołomy i mieszkali rzemieślnicy, zajmujący się obróbka kamienia, krzyże cmentarne wykonywano z tego surowca (np. w Polsce Południowo-Wschodniej, na Kielecczyźnie).

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 2002

Gdzie wysiedliśmy, jego syn zaraz mnie przedstawiał: „Najsławniejszy pisarz rosyjski” - i tylko raz ktoś się pomylił przypisując mi „Wojnę i pokój”.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Gdzie mieszkali Kozacy, tam była niemożliwa prawdziwa gospodarka; gdzie panowie gospodarowali prawidłowo - tam nie mógł być cierpiany kozacki wędrowny tryb życia [...].

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1996

Odmiana

część mowy: relator

podklasa: miejsca

Składnia

_: Zd.Nadrz., gdzie _: Zd.Podrz.
korelat: fakultatywny: tam
szyk: obligatoryjna antepozycja względem Zd.Podrz., zmienny względem Zd.Nadrz.

2. w jakim miejscu?

Definicja

wprowadza pytanie o miejsce, w jakim dzieje się (znajduje się) to, o czym mowa w odpowiednim zdaniu

Noty o użyciu

1) może wprowadzać zdanie zależne
2) może wprowadzać pytanie o punkt końcowy w przestrzeni, np. Gdzie idziesz?

Kategoria znaczeniowa

wykładnik miejsca

Pragmatyka

może służyć do wyrażania emocji (np. Gdzie leziesz!)

Cytaty

Gdzie mój przyjaciel Jason? Nie przyleciał z wami?

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo. Komedia romantyczna, 2004

- Ty wiesz wszystko. Wiesz również, gdzie znajduje się Kryształ. Czemu mi nie powiedziałeś?

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów. Księga intryg, 1999

Pytanie tylko, gdzie jest ta granica?

źródło: NKJP: Adam Grzeszak: Rynek paliw, Polityka, 2005

Odmiana

część mowy: zaimek pytajny

Składnia

gdzie _
w Zd. pyt
szyk: stała pozycja inicjalna

3. gdzie x oznacza

Definicja

nauk. 
nadawca wyjaśnia, że w tym, co zostało powiedziane, dany symbol należy rozumieć tak, a nie inaczej

Kategoria znaczeniowa

wykładnik wnioskowania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niech

Cytaty

Kryterium wymaganej powtarzalności ocen indywidualnych zostało sformułowane jako: 10s 2,3, gdzie s jest odchyleniem standardowym.

źródło: NKJP: Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński: Odory, 2002

Zaczynamy od intra, czyli tzw. przygrywki (wstępu): G Cadd9 x4. Czyli gramy cztery razy podany układ akordów z następującym biciem: - - - . Gdzie „-” oznacza bicie od góry w dół, a „” od dołu w górę.

źródło: Internet

Częstość występowania ciąż mnogich określa reguła Hellina, która mówi, że prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży mnogiej określa wzór 1 : 85(x-l), gdzie x oznacza liczbę płodów.

źródło: NKJP: Zdzisław Surowaniec: Trzy serduszka pod sercem mamy: Echo Dnia, 2006-05-05

[...] tlenki typu perowskitów, takie jak LaMO3, gdzie La to lantanowiec lub mieszanina lantanowców [...]

źródło: NKJP: Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński: Odory, 2002

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator zdaniowy

Składnia

gdzie _ oznacza / to / jest / to jest _
pozycja I: symbol
pozycja II: objaśnienie tego symbolu za pomocą języka naturalnego
szyk: stały
obligatoryjny poprzedzający kontekst

4. Gdzie ładna, paskudna!

Definicja

pot. 
mówiący nie zgadza się z tym, co zostało powiedziane, wiedząc, że prawdziwe jest coś innego

Kategoria znaczeniowa

wykładnik zaprzeczania

Pragmatyka

używane jako reakcja na czyjąś wypowiedź

Relacje znaczeniowe

(quasi)antonimy:  właśnie

Cytaty

- Która godzina?
– Idzie na ósmą...
– Rano czy wieczór?
– Wieczór...
– No, ja myślałem, że rano...
– Gdzie rano, wieczór, do rana to jeszcze jest.

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Ruchy, 2008

Odmiana

część mowy: partykuła

Składnia

gdzie _
szyk: stały: antepozycja

Frazeologizmy

gdzie komuś/czemuś do kogoś/czegoś
gdzie tam komuś/czemuś do kogoś/czegoś
gdzie ktoś do czegoś
gdzie ktoś/coś, a gdzie ktoś/coś
gdzie tam do czegoś
gdzie tam jeszcze do czegoś

Przysłowia

Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle
Gdzie diabeł nie może, pośle babę
Gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą

Gdzie dwóch Polaków, tam trzy różne poglądy
Gdzie dwóch Polaków, tam trzy poglądy
Gdzie dwóch Polaków, tam trzy zdania
Gdzie dwóch Polaków, tam trzy różne poglądy
Gdzie dwóch Polaków, tam trzy poglądy
Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta
Gdzie dwóch się bije
Gdzie Rzym, (a) gdzie Krym
Gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść
Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json