UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zacieśnić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zacieśnię się	zacieśnimy się
2 os.	zacieśnisz się	zacieśnicie się
3 os.	zacieśni się	zacieśnią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zacieśniłem się +(e)m się zacieśnił	zacieśniłam się +(e)m się zacieśniła	zacieśniłom się +(e)m się zacieśniło	zacieśniliśmy się +(e)śmy się zacieśnili	zacieśniłyśmy się +(e)śmy się zacieśniły
2 os.	zacieśniłeś się +(e)ś się zacieśnił	zacieśniłaś się +(e)ś się zacieśniła	zacieśniłoś się +(e)ś się zacieśniło	zacieśniliście się +(e)ście się zacieśnili	zacieśniłyście się +(e)ście się zacieśniły
3 os.	zacieśnił się	zacieśniła się	zacieśniło się	zacieśnili się	zacieśniły się

bezosobnik: zacieśniono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zacieśnijmy się
2 os.	zacieśnij się	zacieśnijcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zacieśniłbym się bym się zacieśnił	zacieśniłabym się bym się zacieśniła	zacieśniłobym się bym się zacieśniło	zacieśnilibyśmy się byśmy się zacieśnili	zacieśniłybyśmy się byśmy się zacieśniły
2 os.	zacieśniłbyś się byś się zacieśnił	zacieśniłabyś się byś się zacieśniła	zacieśniłobyś się byś się zacieśniło	zacieśnilibyście się byście się zacieśnili	zacieśniłybyście się byście się zacieśniły
3 os.	zacieśniłby się by się zacieśnił	zacieśniłaby się by się zacieśniła	zacieśniłoby się by się zacieśniło	zacieśniliby się by się zacieśnili	zacieśniłyby się by się zacieśniły

bezosobnik: zacieśniono by się

bezokolicznik: zacieśnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zacieśniwszy się

gerundium: zacieśnienie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zacieśnienie się	zacieśnienia się
D.	zacieśnienia się	zacieśnień się
C.	zacieśnieniu się	zacieśnieniom się
B.	zacieśnienie się	zacieśnienia się
N.	zacieśnieniem się	zacieśnieniami się
Ms.	zacieśnieniu się	zacieśnieniach się
W.	zacieśnienie się	zacieśnienia się

odpowiednik aspektowy: zacieśniać się

1. o pętli

Definicja

opasać coś lub zwierać się ciasno

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości przestrzeni ➔ ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zacisnąć się
	antonimy:	rozluźnić się

Połączenia

krąg zacieśnił się; pętla zacieśniła się
zacieśnić się mocno

Cytaty

Krąg zaciekawionych chłopców wokół przejętego swą rolą Kryzy zacieśnił się.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Wiecie, kto to jest? To Różański! Pierścień wokół starszych panów zacieśnił się, Różański zbladł.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

2. o zabudowie

Definicja

zostać umieszczonym na jakiejś powierzchni liczniej lub bliżej siebie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości przestrzeni ➔ ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zagęścić się
	antonimy:	rozluźnić się

Połączenia

obrona, zabudowa zacieśniła się; budynki, szyki zacieśniły się

Cytaty

3. o kontaktach

Definicja

o więziach między ludźmi lub instytucjami: wzmocnić się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:

rozluźnić się

Połączenia

sojusz zacieśnił się; przyjaźń zacieśniła się; kontakty, stosunki, więzi, znajomości zacieśniły się

Cytaty

Stosunki z dworem saskim zacieśniły się jeszcze bardziej, gdy żoną młodszego syna Kazimierza - Michała Bielińskiego, została Aurora hrabianka Rutowska, naturalna córka Augusta Mocnego.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Potem pisałam pracę magisterską opartą o poezję ks. Twardowskiego. Spotykałam się zatem z nim często... Tak zacieśniły się więzi i powstał pomysł wydania tomiku.

źródło: NKJP: E.Stangrodzka: Poezja pośród bibliotecznych półek, Tygodnik Ciechanowski, 2007-02-08

Latem 2006 r. zacieśnił się jej kontakt z dawnym kolegą ze studiów i szybko zostali parą.

źródło: NKJP: Martyna Bunda: Doktor G., Polityka nr 44 (2729), 2009

4. o problematyce

Definicja

o zakresie czegoś: zmniejszyć się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zawęzić się

Połączenia

temat, zakres czegoś zacieśnił się; problematyka zacieśniła się

Cytaty

W Królestwie [...] praca organiczna jeszcze wyraźniej niż w Poznańskiem zacieśniła się do kół ziemiańskich i problematyki głównie agronomicznej.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

[...] wskazuje, że Rok Kapłański nie powinien zacieśnić się do jakichś spektakularnych wydarzeń, ale chodzi o przeżycie go w głębszym wymiarze.

źródło: NKJP: Rok Kapłański, Głos Ojca Pio, 2010

Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2018