UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

klata

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
S.v. kleta

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klata
klaty
D. klaty
klat
C. klacie
klatom
B. klatę
klaty
N. klatą
klatami
Ms. klacie
klatach
W. klato
klaty

Pochodzenie

Zob. klatka

1. u mężczyzny

Definicja

pot. 
duża, rozrośnięta klatka piersiowa u mężczyzny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  klatka piersiowa

Połączenia

  • goła, owłosiona, szeroka klata
  • włosy na klacie

Cytaty

Już wszyscy wstają, jest Paweł, czochra się po szerokiej klacie. Skąd mu się wziął ten brzuch i bary dusiciela? Wystarczyło kilka nieuważnych lat... Jaki jestem przy nim kruchy.

źródło: NKJP: Bohdan Sławiński: Królowa Tiramisu, 2008

- Po prostu pilnują porządku. Misztalowcy na oko wyglądają tak samo jak zbóje: przypakowani, na klatach złote łańcuchy... - mówi drobny ochroniarz, który spotyka kolegów z agencji „909” w siłowni.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader, Monika Wiernikowska, Raport, Gazeta Wyborcza, 1994-06-24

Na przystanku pojawia się grupka facetów z wygolonymi głowami. Dziwni są. Owszem, owłosieni na klatach i łapach, barczyści, bez karków, jak trzeba.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005

2. ekspresywnie

Cytaty

2.a część ciała

Definicja

ekspresywnie o klatce piersiowej człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Cytaty

[...] posiada szarą zbroję na klacie piersiowej, plecach i na stopach, miotacz z klatki piersiowej i szczypce na rękach.

źródło: NKJP: Internet

Przyszli do tego mieszkania, a tu klucz jakoś się tylko przekręca w zamku. Potem się drzwi otwierają i wychodzi ten kolega, półrozebrany, drapie się po klacie i przeprasza, że zapomniał.

źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008

Fajnie w tym filmie robią dziurki w głowach i klatach.

źródło: NKJP: Internet

Łapy przy sobie, gnoju - wrzasnął Megas i obiema rękami walnął ochroniarza w klatę.

źródło: NKJP:Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

2.b dla zwierząt

Definicja

ekspresywnie o klatce - dla zwierząt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Młode ostronosy są bardzo ciekawskie. Zaglądają w każdy nawet najmniejszy kącik swego pomieszczenia, wszystko co obce obwąchują i dotykają. Lubią się bawić ze sobą uderzając się łapkami i uciekając na sąsiednie konary drzew stanowiące umeblowanie klaty.

źródło: NKJP: Józef Skotnicki: Urodziny (2), Gazeta Krakowska, 2001-07-07

Między tym, co jest obecnie, a przyszłością ma być zasadnicza różnica. Teraz zwierzęta mają dla siebie czasem tylko po kilkadziesiąt metrów kwadratowych w starych klatach .

źródło: NKJP: Przestrzeń dla tygrysa, Dziennik Polski, 2005-09-26

2.c schodowa

Definicja

ekspresywnie o klatce schodowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Cytaty

Co prawda pogoda nie jest mroźna, ale coraz więcej osób skarży się, że bezdomni koczują na klatach schodowych w blokach.

źródło: NKJP:Bezfdomni muszą zgodzić się na schronisko, Polska Głos Wielkopolski, 2006-12-22

Mieszkańcy pozostają bierni i dają ciche przyzwolenie na wizyty blokersów. Dorośli mężczyźni mieszkający w bloku powinni pytać siedzących na klatach osobników, co tu robią, po co przyszli.

źródło: NKJP: Tomasz Bieniek, Blok strachu, Dziennik Zachodni, 2006-01-18

Frazeologizmy

ktoś bierze na klatę coś
ktoś wziął na klatę coś
Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json