UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fetysz

Chronologizacja

1835, Dzieje starożytne Narodu Litewskiego. Xięga pierwsza. Mytologia Litewska, books.google.pl

Pochodzenie

fr. fétiche

1. religijny

Definicja

rel. 
przedmiot, któremu w religiach pierwotnych przypisuje się magiczną moc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • fetysze religijne
  • fetysz chroni przed czymś
  • wierzyć w fetysze

Cytaty

Sugestywne maski (największa sięga trzech metrów), wizerunki przodków i fetysze chroniące przed złymi mocami przypominają, że są jeszcze takie miejsca na świecie, gdzie do dziś składa się krwawe ofiary.

źródło: NKJP: (ZEK): Codzienność egzotyczna, Gazeta Krakowska, 2004-03-11

Wierzący w fetysze i uprawiający nierzadko kanibalizm bojownicy budzili przerażenie żołnierzy Mobutu.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: ZAIR. Chętnych na szkolenie w powstańczych obozach reedukacyjnych są tysiące. Ich absolwentów czeka kariera, Gazeta Wyborcza, 1997-04-25

Pławił się w tajemniczości, mistyce, magii i czarach, a zasłaniał swój szczep od wpływów obcego świata wszystkim, czym mógł: duchami, demonami, fetyszami, tańcem, potwornością masek, pokątną, rytualną zbrodnią.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Fetyszowi przypisywano magiczną moc, z tego powodu otaczany był religijną czcią [...], mającą zjednać ludziom jego przychylność.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fetysz
fetysze
D. fetysza
fetyszu
fetyszów
fetyszy
C. fetyszowi
fetyszom
B. fetysza
fetysz
fetysze
N. fetyszem
fetyszami
Ms. fetyszu
fetyszach
W. fetyszu
fetysze

2. na szczęście

Definicja

przedmiot, który ma przynosić szczęście

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  amulet, talizman

Połączenia

  • wierzyć w fetysz

Cytaty

Studniówka to piękne kreacje [...], pod którymi kryje się maturalny fetysz – czerwone majtki. Zakłada się je potem na egzaminy – podobno przynoszą szczęście.

źródło: NKJP: X: Jak to z maturami było..., Polska Głos Wielkopolski, 2007-05-04

Dziennikarka japońska zagadnęła Austriaka o szarą czapkę [...]. I słusznie, bo nie jest to zwykła czapka, a rodzaj fetyszu. - Dostałem ją od żony - stwierdził Andi. - Przynosi mi szczęście, dlatego nigdy się z nią nie rozstaję.

źródło: NKJP: Jadę na relaks do domu, Dziennik Polski, 2000-01-04

Zacznę chyba wierzyć w te fetysze. W dzień matury z polskiego dostałem telegram z życzeniami od Małgosi [...]. Przez cały polski stał na ławce i podnosił mnie na duchu.

źródło: NKJP: Barbara Jaworska: Maturzyści bez tatuaży, Gazeta Wyborcza, 1997-05-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fetysz
fetysze
D. fetysza
fetyszu
fetyszów
fetyszy
C. fetyszowi
fetyszom
B. fetysz
fetysze
N. fetyszem
fetyszami
Ms. fetyszu
fetyszach
W. fetyszu
fetysze

3. erotyczny

Definicja

med. 
coś, co wywołuje u jakiejś osoby szczególne podniecenie seksualne, a przy tym nie oddziałuje w ten sposób na większość ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Połączenia

  • fetysz erotyczny, seksualny
  • fetysz stóp

Cytaty

Istnieją grupy dyskusyjne praktycznie na każdy temat: kuchnia, piosenki Madonny, damskie pantofelki jako fetysz erotyczny [...].

źródło: NKJP: Aleksander Bartnik: Grupy dyskusyjne: Usenet, Wiedza i Życie, 1996

Na walentynkowej zabawie zatytułowanej „Zwierzęca miłość” [...] każdy przedmiot lub sytuacja może stać się fetyszem i nic nie stoi na przeszkodzie, by głęboko skrywana fantazja stała się rzeczywistością.

źródło: NKJP: Kamilla Staszak: Guma do wzucia, Polityka, 2008-01-19

Stopy, stopy, stopy... Były fetyszem nie tylko w Chinach, nadal ekscytują wielu mężczyzn.

źródło: NKJP: Więcej seksu!, Cosmopolitan, 2010

Do najczęściej używanych przedmiotów, spełniających funkcję fetysza, należą: 1) ubranie, bielizna czy biżuteria partnera, czyli rzeczy osobiste, z którymi ma on bezpośredni kontakt; 2) części ciała partnera, np. palce u stóp, włosy [...].

źródło: NKJP: Lidia Cierpiałkowska: Psychopatologia, 2009

Dlaczego prezentujesz takie typowe fetysze? Rajstopy, koturny, pasek od biustonosza, stopy? Nie kręci cię nic innego?

źródło: NKJP: Paulina Jeziorek: Minimal fetish, Bęc Zmiana, 2010-05-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fetysz
fetysze
D. fetysza
fetyszu
fetyszów
fetyszy
C. fetyszowi
fetyszom
B. fetysza
fetysz
fetysze
N. fetyszem
fetyszami
Ms. fetyszu
fetyszach
W. fetyszu
fetysze

4. oglądalności

Definicja

książk.  pejorat. 
coś, co jest bezkrytycznie czczone, akceptowane lub uznawane za bardzo ważne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • fetysz młodości, oglądalności, talentu
  • uczynić z czegoś fetysz
  • stać się fetyszem
  • wierzyć w fetysz

Cytaty

Pogoń za fetyszem oglądalności za wszelką cenę jest w telewizji publicznej niedopuszczalna.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 38. posiedzenia Senatu RP w dniu 16 kwietnia 2003 r.

Teoretycy zarządzania stale przypominali o potrzebie wydajności, która stała się rodzajem amerykańskiego fetyszu.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

[...] na inną młodość patrzymy z zazdrością, że to nie my. Może dlatego nasz wiek uczynił z młodości swój fetysz?

źródło: NKJP: Tadeusz Nyczek: I po młodości, Gazeta Wyborcza, 1995-10-11

[...] polemizował z poetami Skamandra, zarzucając im brak programu i wiarę w fetysz talentu [...].

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Chmury na pogodnym niebie, Gazeta Wyborcza, 1998-04-30

Ekonomia tworzy zatem fetysze, w które każe wierzyć i sama wierzy. Najważniejszym z nich jest fetysz wzrostu ilościowego; niezbyt zresztą oryginalny, gdyż uogólnia potoczną wiedzę, że lepiej jest mieć więcej niż mniej.

źródło: NKJP: Wojciech Giełżyński: Inne światy, inne drogi, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fetysz
fetysze
D. fetysza
fetyszu
fetyszów
fetyszy
C. fetyszowi
fetyszom
B. fetysza
fetysz
fetysze
N. fetyszem
fetyszami
Ms. fetyszu
fetyszach
W. fetyszu
fetysze

Składnia

bez ograniczeń + fetysz +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json