UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

metrum

Chronologizacja

1880, Pamiętniki Akademii Umiejętności w Krakowie: Wydziały Filologiczny i Historyczno-Filozoficzny, Tomy 4-6, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. metrum
metra
D. metrum
metrów
C. metrum
metrom
B. metrum
metra
N. metrum
metrami
Ms. metrum
metrach
W. metrum
metra

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. metrum 'rytm poetycki, miara wierszowa; naczynie używane do mierzenia, miara'

z gr. métron 'miara; mierzona długość, wielkość'

1. w poezji

Definicja

jęz.  lit. 
schemat wyznaczający rytm danego wiersza, wynikający z powtarzających się regularnie elementów językowych w wersach i strofach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Połączenia

  • łacińskie, rzymskie...; nieregularne, regularne metrum
  • metrum wiersza
  • rymy i metrum, styl i metrum

Cytaty

Elegie, Foricoenia i Lyrica operują rozmaitymi formami metrum, z których każde znane było poezji rzymskiej. Kochanowski przejął je i z dużą kulturą naśladował.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

Każdy tekst ma strukturę poetycką, jeśli uznać, że funkcją, która w nim dominuje, jest nastawienie na sam komunikat, i usunięcie jednego elementu, semantycznie obojętnego, powoduje zachwianie całej konstrukcji, jak w sonecie, gdzie nie można bezkarnie zmienić metrum albo usunąć rymu.

źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach: opisy i opowiadania, 1999

Tłumacząc, odczuwam pokusę, żeby zastosować biały (bo u Merwina nie ma rymów) trzynastozgłoskowiec (7 + 6), Jednak przezwyciężam tę pokusę, bo wydaje mi się, że szorstkość, przełamana od czasu do czasu regularność metrum, lepiej odpowiada intencjom autora.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Próba porozumienia, Kultura, 1956

Antoni Libera i Janusz Szpotański wiernie zachowali nie tylko regularne metrum wiersza, ale przesycili go archaizmami w rodzaju „zadaje kłam” , „jam poczuła rozkosz”, „takoż” itp., które w ustach ludzi z prowincji brzmią sztucznie.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Elektra\„ Sofoklesa w warszawskim Teatrze Dramatycznym, Gazeta Wyborcza, 1997-01-22

[...] zna podstawowe metra poezji łacińskiej [...].

źródło: Internet: usosweb.umk.pl

2. w muzyce

Definicja

muz. 
schemat wyznaczający rytm danego utworu, wynikający z przyjętej długości dźwięków oraz miejsca akcentów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  metr

Połączenia

  • stałe, zmienne metrum; metrum dwudzielne, trójdzielne; nieparzyste, parzyste; muzyczne
  • metrum kompozycji, utworu
  • metrum na 2/4, 3/4, 4/4...
  • metrum i melodia; rytm i metrum, tempo i metrum
  • zmiana metrum
  • grać w metrum jakimś

Cytaty

Zagraniczni soliści, podążając w ariach za sensem słowa, dość swobodnie traktowali chwilami rytm i metrum. Taka interpretacja wymaga idealnego współdziałania z instrumentalistami, które było niemożliwe do osiągnięcia w trudnej akustyce kościoła św. Katarzyny.

źródło: NKJP: Solenna inauguracja, Dziennik Polski, 2000-08-17

[...] jest to kompozycja bardzo trudna - i dla orkiestry, i dla dyrygenta. Zmiany metrum i wyszukane kombinacje rytmiczne tworzą liczne pułapki [...].

źródło: NKJP: Głos z oddali, Dziennik Polski, 2000-04-11

„Figurowana różdżka zielona” - polska kolęda ludowa, zaliczana do kolęd kościelnych, śpiewana jest w metrum 3/4.

źródło: NKJP: Internet

[...] kompozytor wprowadza zmienne metrum [...].

źródło: NKJP: Stanisław Dąbek: Twórczość mszalna kompozytorów polskich XX wieku : 1900-1995, 1996

Ten cykl niechybnie zadziała na diskopolowców [...], ze względu na nieregularne metra i niespodziewane skoki dynamiki.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 20.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json