UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

liszaj

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	liszaj	liszaje
D.	liszaja	liszai liszajów
C.	liszajowi	liszajom
B.	liszaja liszaj	liszaje
N.	liszajem	liszajami
Ms.	liszaju	liszajach
W.	liszaju	liszaje

Pochodzenie

psł. *lišajь 'wyprysk, wykwit na skórze'

Pierwotne znaczenie formy prasłowiańskiej to prawdopodobnie 'coś złego', bowiem pochodzi ona od przymiotnika *lichъ 'marny, nędzny' lub od rzeczownika *licho 'zły duch'; zob. lichy

1. na skórze

Definicja

pot.

bolesna lub swędząca plama na skórze, będąca objawem choroby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wykwit

Połączenia

liszaje na brzuchu, na policzkach
pokryte liszajami

Cytaty

	Mieliśmy przypadek bólów reumatycznych, liszaju na głowie, bólu dziąsła, owrzodzenia czaszki dziecka, próchnicy zębów mlecznych i wielu innych. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972
	W szpitalu leży z powodu liszajów na twarzy. źródło: NKJP: Dorota Majewska, Paweł Fąfara, Dariusz Kucharski: Dopłacają już Francuzi i Słoweńcy. Teraz przyszła kolej na nas?, Super Express, 2006
	Miałam wszy, liszaje, wrzody na twarzy od meszki, tych drobniutkich muszek, które tną, rany od kleszczy, które kapały z liści... źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
	Równie często występują u psów choroby skóry. Najczęściej spotyka się liszaj, świerzb, egzemę i nużycę. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Składnia

liszaj

(na CZYM)

2. na ścianie

Definicja

ślad zniszczenia widoczny na jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

uszkodzenie

Połączenia

liszaje tynków
liszaje na ścianach

Cytaty

	W baraku jest ciepło, nawet w 35-stopniowy mróz ściany nie przemarzały, choć ogólnie obiekt jest sfatygowany, z liszajem pleśni na suficie. źródło: NKJP: Jagienka Wilczak: Dymy w Bieszczadach, Polityka, nr 2389, 2003-02-22
	Dookoła czynszówki upstrzone liszajami odpadających tynków. źródło: NKJP: Janusz Młynarski: Lwów za godzinę, Gazeta Wyborcza, 1992-09-29
	Wprost ze ściany, wprost z pokrytego liszajem pleśni muru, wprost, wydawało się, ze szczelin między cegłami wyszedł ptak. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: SuperNowa – Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa, 2002
	Zaglądam od podwórka, widzę, że mury są tak samo jak kiedyś pokryte liszajami [...]. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998
	Dworzec był zdewastowany i zapuszczony. Liszaje i grzyb pokrywały ściany, z sufitów, gzymsów i parapetów sypał się tynk, a w okna w miejsce dawno wybitych szyb wprawiono tekturę. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Składnia

liszaj

(CZEGO) + (na CZYM)

Frazeologizmy

liszaj płaski
toczeń rumieniowaty
liszaj rumieniowaty

Data ostatniej modyfikacji: 05.11.2015