UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

feudalizm

Chronologizacja

1807, W. Surowiecki, "Uwagi względem poddanych w Polszcze y proiekt do ich uwolnienia", books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. feudalizm
feudalizmy
D. feudalizmu
feudalizmów
C. feudalizmowi
feudalizmom
B. feudalizm
feudalizmy
N. feudalizmem
feudalizmami
Ms. feudalizmie
feudalizmach
W. feudalizmie
feudalizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. feudalism

fr. féodalisme

niem. Feudalismus

Od: feudalny

1. w średniowieczu

Definicja

ukształtowany w średniowiecznej Europie ustrój społeczno-gospodarczo-polityczny, w którym bogaci właściciele ziemscy, zależni od panującego władcy, nadawali ziemię mniej zamożnym ludziom, którzy zobowiązani byli do pracy na rzecz swojego pana i do udziału w prowadzonych przez niego wojnach

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [fe-udaliźmie] lub [fe-udalizmie].

Wymowa

[fe-udalism], [fe-udalizm] lub [feu-dalism]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ustrój

Połączenia

  • feudalizm i kapitalizm, feudalizm i socjalizm
  • czasy, epoka; pozostałości; upadek feudalizmu
  • powrót do feudalizmu
  • walka z feudalizmem
  • wyjść/wychodzić z feudalizmu
  • walczyć z feudalizmem
  • (przejście) od feudalizmu do kapitalizmu, (przejście) od feudalizmu do socjalizmu

Cytaty

[...] dzięki zniesieniu pozostałości feudalizmu na większości obszaru Starego Kontynentu, Europa po 1850 r. wkroczyła w trwającą ponad 20 lat fazę prosperity.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Gdyby żył w epoce feudalizmu, mógłby powiedzieć, że dzieli ich nierówna pozycja społeczna.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

W feudalizmie ziemia musiała należeć do pana, a uprawiający ją chłop musiał za to panu zapłacić czynsz bądź odpracować pańszczyznę.

źródło: NKJP: Ernest Skalski: Od Marksa do Wrzodaka, Gazeta Wyborcza, 1996-09-21

Rosja w końcu XIX i na początku XX w. przekształcała się ustrojowo. Właściwie to już reforma uwłaszczeniowa (nadanie chłopom własności ziemi), przeprowadzona w 1861 r. przez cara Aleksandra II, zapoczątkowała przejście tego kraju od feudalizmu do kapitalizmu.

źródło: NKJP: Edward Wiśniewski: Kruchy kolos, Polityka, 2007-10-29

W średniowieczu [...] kierowano się feudalną zasadą, że „wasal mojego wasala jest moim wasalem”. W efekcie funkcjonował cały system wzajemnych zależności pomiędzy właścicielami poszczególnych ziem i miejscowości.

źródło: NKJP: Krowia wojna, Dziennik Polski, 2008-06-21

2. obecnie

Definicja

książk.  pejorat. 
struktura instytucji lub jakiejś grupy społecznej, w której obowiązuje całkowita zależność od osób stojących wyżej w hierarchii

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [fe-udaliźmie] lub [fe-udalizmie].

Wymowa

[fe-udalism], [fe-udalizm] lub [feu-dalism]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Dalej będziemy odwalać najbardziej niewdzięczną robotę, z próżną nadzieją, że może przy okazji ktoś nas czegoś nauczy. To czysty feudalizm, a młodzi lekarze znajdują się na samym końcu tego łańcuszka [...].

źródło: NKJP: Juliusz Ćwieluch: Będąc młodą lekarką, Polityka, 2008-02-23

Menedżerowie nieraz boją się własności pracowniczej [...]. Boją się czujnego oka tych, którzy wszystko widzą z bliska i na co dzień. Ale bronić menedżerów przed taką kontrolą może tylko zwolennik korporacyjnego feudalizmu.

źródło: NKJP: Stefan Bratkowski: Po co Polakom związki zawodowe, Gazeta Wyborcza, 1994-06-18

Ambicja mężczyzny nie pozwala na pracę zawodową żony, co prowadzi do uzależnienia materialnego, a co za tym idzie, także psychicznego i społecznego. Wiele współczesnych kobiet nazywa to feudalizmem [...].

źródło: NKJP: Anna Góra: Partner - to brzmi obiecująco, Dziennik Zachodni, 2007-04-23

Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json