UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kurka I

II

rzeczownik

Chronologizacja

1560, SPXVI

Pochodzenie

Zob. kura

1.a mała kura - samica

Definicja

mała kura - samica ptaka domowego, niemająca ozdobnego ogona ani grzebienia na czubku głowy, hodowana dla jaj i mięsa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kura

Połączenia

  • młode kurki

Cytaty

[...] na sprzedaż szczepione i odrobaczane kurczęta powyższych ras, kurki i kogutki.

źródło: Internet: opolo.pl

Młode kurki kupują ludzie spod Wrocławia, do dalszej hodowli.

źródło: NKJP: Katarzyna Wójtowicz: W dzień targowy..., Słowo Polskie Gazeta Wroclawska, 2004-08-02

Kurki, najlepiej 16-tygodniowe, zamówić na początku roku, aby zasiedlić nasz kurnik już w maju, wtedy będziemy mieć własne jaja na początku września.

źródło: Internet: holodowlakur.blogspot.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurka
kurki
D. kurki
kurek
C. kurce
kurkom
B. kurkę
kurki
N. kurką
kurkami
Ms. kurce
kurkach
W. kurko
kurki

2. ekspresywnie

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

2.a ptak domowy

Definicja

ekspresywnie o kurze - średniej wielkości ptaku domowym o krępej budowie ciała, mającym ostry dziób i pazury, którymi wygrzebuje pożywienie z ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kura

Połączenia

  • kurki i kaczki; kurki i świnki

Cytaty

Teraz ślepy, z zapadniętymi żebrami, zamiast warknięcia, wydobywał z gardzieli smętny charkot i świst. Żadnego pożytku nie miał gospodarz, a przecież obejścia pilnować pies musi, bo i krowa, i świnie, i kurki.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005

Wyliczanka [...] nie jest też obca Gertrudzie Badurzance, która mogłaby pójść do jakiejś fabryki, ale chce pracować na wsi, na ziemi, z krowami, z kurkami.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurka
kurki
D. kurki
kurek
C. kurce
kurkom
B. kurkę
kurki
N. kurką
kurkami
Ms. kurce
kurkach
W. kurko
kurki

2.b samica ptaka domowego

Definicja

ekspresywnie o kurze - samicy ptaka domowego, niemającej ozdobnego ogona ani grzebienia na czubku głowy, hodowanej dla jaj i mięsa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kura

Połączenia

  • kurki i kogutki

Cytaty

Moja biała, nakrapiana kurka niosła się dzielnie i tym zyskiwała przychylność [...].

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1993-04-09

Choć Sandra Pamela jest niewiastą pozbieraną, to wyłapywanie, dławienie, skubanie oraz patroszenie kurek i kogutków zabrało jej nieco czasu.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

- Gdy go zatrzymywaliśmy, miał łzy w oczach - relacjonują policjanci. Zaraz jednak dodają: - Nie, nie z powodu pobitego. Żal mu było kogutka i dwóch kurek, które musiał zostawić.

źródło: NKJP: Adam Kierdej: Koguci terrorysta, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurka
kurki
D. kurki
kurek
C. kurce
kurkom
B. kurkę
kurki
N. kurką
kurkami
Ms. kurce
kurkach
W. kurko
kurki

2.c mięso

Definicja

ekspresywnie o kurze - mięsie samicy ptaka domowego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kura

Cytaty

Helutka musiałaby wiedzieć, co się na Grudziądzkiej robiło od której do której godziny, w jakim stanie praca, z kim się spotkałem i czy na obiad kurka, czy cielęcina.

źródło: NKJP: Henryk Elzenberg: Listy Henryka Elzenberga do Heleny Wirskiej, Gazeta Wyborcza, 1995-06-02

Henryk gotował rosół. Na wiejskiej kurce i wołowinie, z włoszczyzną i cebulą przypieczoną na palniku.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

– Wypróbowany zestaw dań, panowie. Możecie mi wierzyć. Rosołek na kurce mają tu świetny [...].

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurka
kurki
D. kurki
kurek
C. kurce
kurkom
B. kurkę
kurki
N. kurką
kurkami
Ms. kurce
kurkach
W. kurko
kurki

Inne uwagi

Zwykle lp

3. grzyb

Definicja

jadalny grzyb leśny barwy jasnożółtej, żółtej lub pomarańczowożółtej, u młodych okazów o kapeluszu okrągłym i z podwiniętym do dołu brzegiem, a u starszych przybierającym nieregularny, lejkowaty i rozpostarty w górę kształt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  liszka, pieprznik jadalny
hiperonimy:  grzyb

Połączenia

  • żółte; marynowane kurki
  • pierwsze kurki
  • kurki w śmietanie
  • kurki i borowiki, kurki i gąski, kurki i kozaki, kurki i maślaki, kurki i prawdziwki, kurki i rydze; podgrzybki i kurki; jagody i kurki
  • zbierać kurki

Cytaty

Przy drodze rosło mnóstwo kurek i maślaków. Zatrzymywała się co chwila, kucała i wyciągała grzyby z ziemi razem z mchem i darnią.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Pod sosnami najchętniej rosną takie grzyby jak kurki, gąski i maślaki. Korzystają one z pokarmu zawartego w korzeniach drzew, w zamian za co „płacą” wodą i składnikami mineralnymi wyssanymi z podłoża przez wszędobylską grzybnię.

źródło: NKJP: D.G.: Tajemnice zielonego domu (2), EKO-U Nas, nr 3 (14), 2000

Im dalej od miasteczka i drogi, a więc od pracy, tym więcej ludzi chodzi do lasu na jagody i kurki.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska i in.: Najdłuższy supermarket, Polityka, 2002-07-06

W ciągu 2 godzin udało im się zebrać trzy wiadra, głównie maślaków, podgrzybków i prawdziwków, a także dwie kurki.

źródło: NKJP: (e.Ż): Wyprawa na grzyby, Nowiny Raciborskie, 2007-09-25

Obok pomidora na różnych rodzajach dobrych sałat ułożono płatki wędzonego łososia, które cechował już zupełnie satysfakcjonujący aromat. Ale na tym nie koniec, bo szalony kucharz uzupełnił danie sporą porcją duszonych kurek.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Zalewayka, Gazeta Wyborcza, 1996-11-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurka
kurki
D. kurki
kurek
C. kurce
kurkom
B. kurkę
kurki
N. kurką
kurkami
Ms. kurce
kurkach
W. kurko
kurki

4. roślina

Definicja

przest. 
niska, wiecznie zielona roślina ozdobna o niewielkich, różowo-purpurowych kwiatach i mięsistych liściach, wyrastających z łodyg w sposób przypominający płatki kwiatu, sadzona w ogrodach skalnych i na grobach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ogrodowe i doniczkowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  roślina

Cytaty

Babcia i mama okładały grób prababci kurką, którą kupowało się u cmentarnego ogrodnika, i sadziły bratki - ile się tylko na grobie zmieściło.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Na miejsca bardzo słoneczne i suche nadają się rozchodniki i rojniki. Tu wybór jest ogromny i można skomponować kilka gatunków o różnych kolorach kwiatów i różnych porach kwitnienia. Przypominam, że tzw. „kurka”, którą obsadza się gęsto mogiły po bokach, to też rozchodnik (kaukaski).

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Witam, poszukuję informacji na temat rośliny niegdyś sadzonej na grobach - to kurka (nie wiem, czy to się tak pisze).

źródło: Internet: forum.poradnikogrodniczy.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kurka
kurki
D. kurki
kurek
C. kurce
kurkom
B. kurkę
kurki
N. kurką
kurkami
Ms. kurce
kurkach
W. kurko
kurki

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 19.09.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json