UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fideizm

Chronologizacja

1857, Kronika Wiadomości Krajowych i Zagranicznych. [R.2], № 172,. polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fideizm
fideizmy
D. fideizmu
fideizmów
C. fideizmowi
fideizmom
B. fideizm
fideizmy
N. fideizmem
fideizmami
Ms. fideizmie
fideizmach
W. fideizmie
fideizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. fideism

fr. fidéisme

niem. Fideismus

z łac. fidēs 'wiara'

Definicja

filoz.  rel. 
pogląd uznający wyższość wiary i przekonań religijnych nad poznaniem rozumowym i twierdzeniami naukowymi

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [fide-iźmie] lub [fidejiźmie], lub [fide-izmie].

Wymowa

[fide-ism] lub [fidejism], lub [fide-izm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • odrzucać fideizm

Cytaty

Fideizm odrzucał rozumowe interpretacje katolicyzmu, przyjmując jedynie za wartość duchowy wymiar religii, wywyższając „ślepą wiarę”.

źródło: NKJP: Katarzyna Kalinowska: Jacek Woroniecki o społeczeństwie i państwie, Głos Ojca Pio, 2010

Chrześcijanie odrzucają fideizm, bo utrzymuje on, że prawdy religijne, etyczne i metafizyczne są poznawalne jedynie przez wiarę i objawienie.

źródło: NKJP: Internet

Musimy unikać fideizmu, który nie docenia roli rozumu ludzkiego.

źródło: NKJP: Internet

[...] materializm ma znacznie większe szanse zawładnięcia tym światem niż fideizm. Gdyby było odwrotnie, jutro położyłbym się krzyżem w kościele [...].

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

Data ostatniej modyfikacji: 22.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json