UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

beknąć

Chronologizacja

1642, Kart XVII-XVIII
Inne znaczenie: 'ryczeć, beczeć (o zwierzętach)'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. beknę
bekniemy
2 os. bekniesz
bekniecie
3 os. beknie
bekną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. beknąłem
+(e)m beknął
beknęłam
+(e)m beknęła
beknęłom
+(e)m beknęło
beknęliśmy
+(e)śmy beknęli
beknęłyśmy
+(e)śmy beknęły
2 os. beknąłeś
+(e)ś beknął
beknęłaś
+(e)ś beknęła
beknęłoś
+(e)ś beknęło
beknęliście
+(e)ście beknęli
beknęłyście
+(e)ście beknęły
3 os. beknął
beknęła
beknęło
beknęli
beknęły

bezosobnik: beknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. beknijmy
2 os. beknij
beknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. beknąłbym
bym beknął
beknęłabym
bym beknęła
beknęłobym
bym beknęło
beknęlibyśmy
byśmy beknęli
beknęłybyśmy
byśmy beknęły
2 os. beknąłbyś
byś beknął
beknęłabyś
byś beknęła
beknęłobyś
byś beknęło
beknęlibyście
byście beknęli
beknęłybyście
byście beknęły
3 os. beknąłby
by beknął
beknęłaby
by beknęła
beknęłoby
by beknęło
beknęliby
by beknęli
beknęłyby
by beknęły

bezosobnik: beknięto by

bezokolicznik: beknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: beknąwszy

gerundium: beknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. beknięcie
beknięcia
D. beknięcia
beknięć
C. beknięciu
beknięciom
B. beknięcie
beknięcia
N. beknięciem
beknięciami
Ms. beknięciu
beknięciach
W. beknięcie
beknięcia

odpowiednik aspektowy: bekać

Pochodzenie

Czas. jednokrotny od beczeć (zob.).

1. po jedzeniu

Definicja

pot. 
wydać z krtani charakterystyczny głęboki dźwięk, towarzyszący wydobywaniu się gazów z żołądka przez gardło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • cicho, głośno beknąć

Cytaty

Po angielskich przeboje niemieckie. [...] Ciekawa rzecz, naród głośny, gruboskórny, piwo żłopie, beknąć lubi, a piosenki mają delikatne, subtelne, łagodne.

źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

- Dopił ostatni łyk brandy z butelki pachnącej słodkim olejkiem różanym, donośnie beknął i odkorkował następną butelkę.

źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998

Dziewczyny pociągnęły po łyku kawy. Pati zagryzła rogalikiem i beknęła dyskretnie.

źródło: NKJP: Internet

Wallasch błyskawicznie zjadł wszystko, wypił piwo, rozparł się na krześle i donośnie beknął.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

2. za czyny

Definicja

pot. 
zostać zmuszonym do wzięcia odpowiedzialności za wcześniejsze działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Połączenia

  • ciężko, nieźle beknąć

Cytaty

Sięgnął [...] po starą i skuteczną, choć bezprawną metodę odpowiedzialności zbiorowej. Nie płaci część mieszkańców, ale bekną za to wszyscy, bo wszystkim się odetnie ciepłą wodę.

źródło: NKJP: nycz: Logika prezesa, Dziennik Zachodni, 2005-10-11

- Jesteś zbrodniarzem i bekniesz za to.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008

W takiej sytuacji nie powinieneś zostać tam wpuszczony na swoim motorze, a jeśli wjedziesz bez zezwolenia, to powinieneś ciężko beknąć za łamanie zakazu.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + beknąć +
za CO
Data ostatniej modyfikacji: 03.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json