UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

federalizm

Chronologizacja

1831, O Monarchii Konstytucyyney i Rękoymiach Publicznych, Część 1, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. federalizm
federalizmy
D. federalizmu
federalizmów
C. federalizmowi
federalizmom
B. federalizm
federalizmy
N. federalizmem
federalizmami
Ms. federalizmie
federalizmach
W. federalizmie
federalizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. federalism

fr. fédéralisme

niem. Föderalismus

Od: federalny

1. w jednym państwie

Definicja

polit. 
ustrój państwa opartego na zasadzie autonomii stanów, kantonów, krajów związkowych itp. wchodzących w jego skład

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [federaliźmie] lub [federalizmie].

Wymowa

[federalism] lub [federalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  centralizm

Połączenia

  • federalizm państwa
  • zwolennik federalizmu

Cytaty

W Szwajcarii federalizm (system kantonów) pozostaje w niewątpliwym związku ze strukturą kulturowo-językową tego kraju.

źródło: NKJP: Piotr Winczorek: Wstęp do nauki o państwie, 1995

Kraje federalne to m.in. USA, Kanada, RFN, Szwajcaria, Austria, Argentyna. Duży stopień federalizmu występuje także w Belgii i w Wielkiej Brytanii.

źródło: NKJP: Internet

Liga, absolutnie panująca na północy [Włoch], głosi hasła federalizmu (w skrajnej postaci - niepodległości północnych prowincji) i walki z korupcją.

źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Geografia przełomu, Gazeta Wyborcza, 1994-03-26

2. w związku państw

Definicja

polit. 
dążenie niektórych państw do tworzenia większych organizacji, opartych na zasadzie autonomii państw wchodzących w ich skład

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [federaliźmie] lub [federalizmie].

Wymowa

[federalism] lub [federalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • federalizm państw

Cytaty

Nas nie interesuje ani budowa jakiegoś nowego systemu międzynarodowego, ani idea rządu światowego, ani federalizm [...].

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

Wciąż jestem przyjacielem idei federalizmu, ale mój federalizm nie idzie tak daleko, żeby negować prawo jakiegoś narodu do samostanowienia. Uważam, że jeśli społeczeństwo słowackie pragnie własnego państwa, ma do niego niezaprzeczalne prawo.

źródło: NKJP: Miejsce dla Jonatana, Gazeta Wyborcza, 1992-09-15

Jeśli przyszłoroczny szczyt UE „Maastricht II” nie zdecyduje o pogłębieniu integracji w duchu europejskiego federalizmu [...], to realnym terminem kolejnego plebiscytu może być początek pierwszej dekady XXI wieku.

źródło: NKJP: Piotr Cegielski: Kto dobrze, a kto źle aklimatyzuje się w Unii?, Gazeta Wyborcza, 1996-01-03

Z pierwszych wypowiedzi Primakowa wynika, że ma on zamiar wprowadzać we Wspólnocie Niepodległych Państw prawdziwy federalizm, którego - jak twierdzi - nigdy nie było.

źródło: NKJP: Nowy premier stare nadzieje: Dziennik Polski, 1998-09-1

Unia zmierza ku federalizmowi, ma być Europą sfederowaną. Republika federalna Europy to jest pomysł niemiecki i rola Niemiec w Unii Europejskiej rośnie i będzie rosła.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 02.04.2004

Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json