UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

siekać

rzadziej siec

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. siekam
siekamy
2 os. siekasz
siekacie
3 os. sieka
siekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. siekałem
+(e)m siekał
siekałam
+(e)m siekała
siekałom
+(e)m siekało
siekaliśmy
+(e)śmy siekali
siekałyśmy
+(e)śmy siekały
2 os. siekałeś
+(e)ś siekał
siekałaś
+(e)ś siekała
siekałoś
+(e)ś siekało
siekaliście
+(e)ście siekali
siekałyście
+(e)ście siekały
3 os. siekał
siekała
siekało
siekali
siekały

bezosobnik: siekano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę siekał
będę siekać
będę siekała
będę siekać
będę siekało
będę siekać
będziemy siekali
będziemy siekać
będziemy siekały
będziemy siekać
2 os. będziesz siekał
będziesz siekać
będziesz siekała
będziesz siekać
będziesz siekało
będziesz siekać
będziecie siekali
będziecie siekać
będziecie siekały
będziecie siekać
3 os. będzie siekał
będzie siekać
będzie siekała
będzie siekać
będzie siekało
będzie siekać
będą siekali
będą siekać
będą siekały
będą siekać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. siekajmy
2 os. siekaj
siekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. siekałbym
bym siekał
siekałabym
bym siekała
siekałobym
bym siekało
siekalibyśmy
byśmy siekali
siekałybyśmy
byśmy siekały
2 os. siekałbyś
byś siekał
siekałabyś
byś siekała
siekałobyś
byś siekało
siekalibyście
byście siekali
siekałybyście
byście siekały
3 os. siekałby
by siekał
siekałaby
by siekała
siekałoby
by siekało
siekaliby
by siekali
siekałyby
by siekały

bezosobnik: siekano by

bezokolicznik: siekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: siekając

gerundium: siekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siekanie
siekania
D. siekania
siekań
C. siekaniu
siekaniom
B. siekanie
siekania
N. siekaniem
siekaniami
Ms. siekaniu
siekaniach
W. siekanie
siekania

imiesłów przymiotnikowy czynny: siekający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. siekający
siekający
siekający
siekające
siekająca
D. siekającego
siekającego
siekającego
siekającego
siekającej
C. siekającemu
siekającemu
siekającemu
siekającemu
siekającej
B. siekającego
siekającego
siekający
siekające
siekającą
N. siekającym
siekającym
siekającym
siekającym
siekającą
Ms. siekającym
siekającym
siekającym
siekającym
siekającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. siekający
siekający
siekające
siekające
D. siekających
siekających
siekających
siekających
C. siekającym
siekającym
siekającym
siekającym
B. siekających
siekających
siekających
siekające
N. siekającymi
siekającymi
siekającymi
siekającymi
Ms. siekających
siekających
siekających
siekających

imiesłów przymiotnikowy bierny: siekany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. siekany
siekany
siekany
siekane
siekana
D. siekanego
siekanego
siekanego
siekanego
siekanej
C. siekanemu
siekanemu
siekanemu
siekanemu
siekanej
B. siekanego
siekanego
siekany
siekane
siekaną
N. siekanym
siekanym
siekanym
siekanym
siekaną
Ms. siekanym
siekanym
siekanym
siekanym
siekanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. siekani
siekani
siekane
siekane
D. siekanych
siekanych
siekanych
siekanych
C. siekanym
siekanym
siekanym
siekanym
B. siekanych
siekanych
siekanych
siekane
N. siekanymi
siekanymi
siekanymi
siekanymi
Ms. siekanych
siekanych
siekanych
siekanych

odpowiednik aspektowy: posiekać

Pochodzenie

Zob. siec

1. kapustę

Definicja

ciąć na bardzo małe kawałki, wykonując szybkie ruchy ostrym narzędziem

Warianty

  • rzadziej siec

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ciąć

Połączenia

  • siekać cebulę, czosnek, grzyby, jajka, jarzyny, kapustę, marchew, margarynę, mięso, pora, seler, szczypiorek, warzywa
  • siekać maszynką, nożem, tasakiem
  • siekać do sałatki, do surówki, do zupy; do miski
  • siekać na desce, na stolnicy
  • siekać w kostkę; w sieczkarni
  • siekać drobno, grubo
  • trzeba siekać
  • siekać i dodawać do czegoś, siekać i mleć, siekać i podsmażać, siekać i smażyć, siekać i szklić, siekać i zalewać czymś; kroić i siekać, obierać i siekać
  • siekany kotlet, sznycel, zraz; koperek, szczypiorek; siekana cebula, marchewka, natka, pietruszka, polędwica, wątróbka, wołowina; siekane mięso; siekane daktyle, migdały, orzechy

Cytaty

Piotr od rana siedział z nią w kuchni, oprawiał ryby, kleił uszka i siekał jarzyny.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003

Ligoniowa z włosami ciasno owiązanymi chustką siekała tasakiem mięso.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Patrzyłem z zachwytem, jak ładnie ujmuje w palce bladoszarą filiżankę [...], jak wydyma usta, ostrożnie dmuchając na mleko [...] i zręcznie sieka nożem świeżo umyte warzywa, które ułożyła na stolnicy.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Na naszym rynku nie ma odpowiednich urządzeń do rozdrabniania pokarmów. Mięso jest więc siekane specjalną włoską maszyną, inne produkty - miksowane zwykłymi robotami kuchennymi.

źródło: NKJP: Szpital od kuchni, Dziennik Polski - Kraj, 1998-03-25

Pani Szymbartowa uspokojona przecięła zimny siekany kotlet z obiadu, [...] jedną połowę położyła przed Ewcią, a drugą przed małżonkiem.

źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957

Składnia

bez ograniczeń + siekać +
CO + (CZYM)

2. kulami

Definicja

niszczyć lub ranić na skutek wielu uderzeń

Warianty

  • rzadziej siec

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  niszczyć, ranić

Połączenia

  • siekać ordyńców, pogan
  • siekać kulami, mieczem

Cytaty

Zaciekłość rycerstwa była tak duża, że siekano ordyńców na przestrzeni 90 kilometrów i dopiero zapadające ciemności przerwały pościg Chmieleckiego gdzieś koło Chocimierza.

źródło: NKJP: Tępe ostrze Kantymira, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-11-02

Skazanego obwiązywano trzciną i palono lub siekano tępym mieczem.

źródło: NKJP: Najbardziej „zwariowani” władcy, 2005-06-20, Internet

Ciężarówka była jedynie dziesięć, dwanaście metrów od niego i nadal prowadzono z niej morderczy ostrzał. [...] Strzelec jakby na to nie zważał. Walił, ile fabryka dała, siekając kulami już leżące ciała, szatkując ruiny.

źródło: Internet: lastinn.inf

Usiadłem w wygodnym fotelu gościnnym, na wprost dużego obrazu, przedstawiającego lisowczyka o surowym obliczu, gotowego siekać, palić i gwałcić.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

A pośrodku placu, obok szyn, tam gdzie zrobiło się zupełnie pusto, wokół porzuconej otwartej walizy, z której podmuch wywiał muślinowe strzępy nocnych koszul - podskakiwały grudy śniegu siekane odłamkami.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Składnia

Rzosobowy + siekać +
KOGO/CO + (CZYM)

3. o gradzie

Definicja

uderzać gęsto, powodując wiele drobnych uszkodzeń

Warianty

  • rzadziej siec

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Połączenia

  • grad, wiatr siekał
  • siekać niemiłosiernie

Cytaty

Grad siekał i strącał liście z drzew, rozbijał przydomowe szklarnie, dziurawił dachy, wbijał w ziemię kiełkujące ziemniaki i kwiaty na rabatkach, niszczył doniczki.

źródło: NKJP: Gradowe piekło, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2003-05-14

Po osadzeniu ok. pięciu słabych punktów hakowych Zbyszek wystartował do klasycznego wspinania. Powoli szarzało, wiatr w porywach siekał nas niemiłosiernie, wystawionych na krawędzi filara.

źródło: NKJP: Jan Muskat, Marcin Szyndler: Sodoma i Gomora, 1999, prasa

Zacinał deszcz, grad siekał trawę, alejami rwały strumienie wody.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: Inwazja, Gazeta Wyborcza, 1992-07-01

Składnia

Rznieżywotny + siekać +
KOGO/CO

4. zdania

Definicja

dzielić na małe i liczne części

Warianty

  • rzadziej siec

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szatkować
hiperonimy:  rozdrabniać

Cytaty

Siekanie wypowiedzi oponentów na drobne kawałki i opatrywanie ich lepszymi lub gorszymi bon motami, nie jest dobrym sposobem prowadzenia dyskusji.

źródło: Internet: gexe.pl/forum

Apeluję do Szanownej Redakcji, żeby „coś” zrobiła z reklamą Smart Conect, która sieka zdania i wyrzyna wyrazy.

źródło: Internet: pardon.pl/dyskusja

Składnia

bez ograniczeń + siekać +
CO + (na CO)
Data ostatniej modyfikacji: 08.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj