UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozrusznik

Chronologizacja

1941, SJPDor

Pochodzenie

Od: rozruszyć / rozruszać; zob. ruszyć

1. silnika

Definicja

urządzenie elektryczne służące do uruchamiania silnika spalinowego, wprawiające wstępnie w ruch obrotowy wał korbowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Urządzenia i maszyny ➔ rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  starter

Połączenia

  • elektryczny; nowy rozrusznik
  • rozrusznik i alternator

Cytaty

Po chwili zaczął rzęzić rozrusznik. Ruszyli z piskiem łysych opon.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

Coraz więcej firm oferuje też auta wyposażone fabrycznie w immobilizery - specjalne elektroniczne blokady zapłonu, układu wtryskowego i rozrusznika. Są one dość skutecznym elementarnym sposobem zabezpieczenia samochodu przed kradzieżą.

źródło: NKJP: Radu Filipescu: Dodatkowe wyposażenie, Gazeta Wyborcza, 1996-11-21

W 1912 r. pojawiło się jednak auto z rozrusznikiem - był to Cadillac z silnikiem elektrycznym, który zastępował korbę przy obracaniu wału korbowego. Dzięki temu uruchomić auto mogła nawet filigranowa pani, naciskając na odpowiedni guzik czy pociągając dźwignię [...].

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Wynalazki, które zmieniły historię motoryzacji, Gazeta Wyborcza, 1999-01-14

Z aut wymontowywane są: silniki, klapy bagażników i silników, prądnice, rozruszniki, reflektory, chłodnice, koła itp., czyli części, które nie są numerowane.

źródło: NKJP: Ignacy Golik: Automafia, Moto Express, 2002-01-18

Niespełna 4 lata później, w 1953 roku, uruchomiono produkcję rozruszników, alternatorów oraz sterowników dla rozruszników dla samochodów Lublin.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrusznik
rozruszniki
D. rozrusznika
rozruszników
C. rozrusznikowi
rozrusznikom
B. rozrusznik
rozruszniki
N. rozrusznikiem
rozrusznikami
Ms. rozruszniku
rozrusznikach
W. rozruszniku
rozruszniki

2. serca

Definicja

urządzenie elektroniczne, wszczepiane pod skórę, stymulujące mięsień chorego serca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stymulator

Połączenia

  • rozrusznik serca
  • osoba z rozrusznikiem (serca)
  • wszczepić komuś rozrusznik

Cytaty

Teraz na europejskim rynku pojawił rozrusznik [...], któremu rezonans magnetyczny nie szkodzi. To dobra wiadomość dla tysięcy osób, które mają rozruszniki - w wielu przypadkach rezonans jest niezastąpiony, m.in. w wykrywaniu nowotworów i chorób neurologicznych.

źródło: NKJP: Internet

Ojciec kocha tę schorowaną ósemkę całym sercem, które ledwie bije. Trzeba było dwóch operacji i wszczepienia rozrusznika, by jeszcze to ojcowskie serce mogło kochać Rafała, Tereskę, Jadzię, Mateusza, Anię, Dominika, Wojtusia i Konrada [...].

źródło: NKJP: Iwona Kamieńska: Krzyż choroby, Gazeta Krakowska, 2004-06-26

W grudniu 2002 r. dwukrotnie występowałam do Kasy Chorych o dodatkowy zakup stymulatorów. Po wielu interwencjach w Małopolskiej Kasie Chorych zakupiono jedynie 7 rozruszników, a tymczasem kolejka rosła.

źródło: NKJP: Impuls życia, Dziennik Polski, 2003-01-25

Chorzy z rozrusznikami mogą prowadzić normalne życie, choć powinni też przestrzegać szeregu zasad.

źródło: NKJP: Agata Pustułka: Serce na kredyt, Trybuna Śląska, 2002-11-20

Miniaturowe wersje baterii były też stosowane w rozrusznikach serca.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrusznik
rozruszniki
D. rozrusznika
rozruszników
C. rozrusznikowi
rozrusznikom
B. rozrusznik
rozruszniki
N. rozrusznikiem
rozrusznikami
Ms. rozruszniku
rozrusznikach
W. rozruszniku
rozruszniki

3. przyczyna

Definicja

czynnik stymulujący określone działania lub zdarzenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Cytaty

Zewnętrzna pomoc antykryzysowa bardzo ułatwiłaby odbudowę gospodarki. Posłużyłaby jako rozrusznik, pozwoliłaby sprowadzić brakujące części zamienne, materiały oraz urządzenia i przez to zdjąć z gospodarki paraliż, zastopować spadek produkcji i uzyskać jej wzrost.

źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 2002

Doświadczenia krajów, które wprowadziły reformę emerytalną, pokazują, że zadziałała ona jak doskonały rozrusznik gospodarki.

źródło: NKJP: Małgorzata Dygas: Rozrusznik polskiej gospodarki, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-02-15

[...] środki budżetowe mają spełnić rolę rozrusznika przy uruchomieniu programu publicznego kredytu, który to program ma być intensywnie zasilany z zagranicznych linii kredytowych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 10. posiedzenia Senatu RP w dniu 9 kwietnia 1992 r.

Powiem jednak krótko, że dla kogoś jak ja, dla kogo tak ważnym rozrusznikiem twórczości jest konkretne, namacalne, codzienne doświadczenie, wyjazd ten wręcz nie mógł mieć znaczenia innego niż przełomowe.

źródło: NKJP: Irena Grudzińska-Gross: Niepowtarzalna prawda konkretu, Gazeta Wyborcza, 1996-11-09

Drugi z głównych rozruszników ruchu alternatywnego na Zachodzie - PACYFIZM - był właściwie nieobecny w ideologii „Solidarności”.

źródło: NKJP: Wojciech Giełżyński: Inne światy, inne drogi, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrusznik
rozruszniki
D. rozrusznika
rozruszników
C. rozrusznikowi
rozrusznikom
B. rozrusznik
rozruszniki
N. rozrusznikiem
rozrusznikami
Ms. rozruszniku
rozrusznikach
W. rozruszniku
rozruszniki

Składnia

bez ograniczeń + rozrusznik +
(CZEGO)

4. osoba

Definicja

osoba inspirująca określone działania lub zdarzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  inspirator

Cytaty

Nic nie zastąpi Francji jako rozrusznika europejskiej integracji [...].

źródło: NKJP: Krystyna Grzybowska: Konstytucyjne niepokoje, Dziennik Polski, 2005-04-01

Z kolei Andrzej Oczkowski przypomniał sprawę siedziby dla powiatowej komendy policji. – Apeluję, aby burmistrz stał się rozrusznikiem w tej sprawie i połączył siły z innymi samorządami – proponował.

źródło: NKJP: (FROM): Burmistrz rozrusznikiem, Gazeta Krakowska, 2005-12-22

Ks. W. Bliziński zastał Lisków biedny, zacofany i swą pracę społeczną rozpoczął od reedukacji społeczności tej wsi, stał się rozrusznikiem społecznego działania nie drogą przymusów i nakazów, ale przez podejmowanie dobrowolnych decyzji [...].

źródło: Internet: staszic.mhs.org.pl/promieniowanie-idei-staszica-na-ziemiach-polskich

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozrusznik
rozrusznicy
ndepr
rozruszniki
depr
D. rozrusznika
rozruszników
C. rozrusznikowi
rozrusznikom
B. rozrusznika
rozruszników
N. rozrusznikiem
rozrusznikami
Ms. rozruszniku
rozrusznikach
W. rozruszniku
rozrusznicy
ndepr
rozruszniki
depr

Składnia

bez ograniczeń + rozrusznik +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 22.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json