UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

słuszny

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

płn. psł. *slušьnъ 'odpowiedni, stosowny, właściwy, porządny'

Przymiotnik z przyrostkiem *-ьnъ od psł. *slušati ‘słuchać, przysłuchiwać się’, dial. płn. ‘być przynależnym, przysługiwać komuś, być stosownym, należytym, pasować’ (stąd st.pol. słuszać ‘słuchać; należeć się, godzić się, przysługiwać; należeć, przynależeć’).

1. trafny

Definicja

właściwy, prawdziwy lub udany w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • słuszny wybór; argument, pogląd, pomysł, wniosek, zapis; program; cel, kierunek; słuszna inicjatywa, sprawa, walka; polityka; argumentacja, poprawka, propozycja; idea, koncepcja, przesłanka, teza, uwaga, zasada; taktyka; intencja; regulacja, zmiana; droga; słuszne podejście,stanowisko, założenie; posunięcie; hasło, pytanie, rozwiązanie, stwierdzenie; słuszne dążenia, działania; interesy;
  • słuszny merytorycznie, moralnie, politycznie, społecznie
  • słuszny i celowy, słuszny i dobry, słuszny i godny naśladowania, słuszny i konieczny, słuszny i korzystny, słuszny i logiczny, słuszny i oczywisty, słuszny i potrzebny, słuszny i prawdziwy, słuszny i racjonalny, słuszny i skuteczny, słuszny i sprawiedliwy, słuszny i szlachetny, słuszny i uzasadniony, słuszny i ważny, słuszny i właściwy, słuszny i zasadny, słuszny i zgodny z czymś; słuszny lub niesłuszny
  • absolutnie, bardzo, całkowicie, niezwykle, zdecydowanie, zupełnie słuszny

Cytaty

Służby porządkowe patrolowały ulice, chcąc się upewnić, że prawo jest respektowane, nie napotykały jednak na jakiś znaczący opór. Każdy po cichu przyznawał, że decyzja burmistrza była słuszna.

źródło: NKJP: 1632, Esensja, 2006-04

Przyszła mi do głowy jedynie słuszna w tej sytuacji myśl. - Chciałabyś pojechać ze mną samochodem za granicę? - Masz samochód?! - Będę miał.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Zrobiłaś słuszne założenie, ale wyciągnęłaś fałszywy wniosek.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. słuszny
słuszny
słuszny
słuszne
słuszna
D. słusznego
słusznego
słusznego
słusznego
słusznej
C. słusznemu
słusznemu
słusznemu
słusznemu
słusznej
B. słusznego
słusznego
słuszny
słuszne
słuszną
N. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
słuszną
Ms. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
słusznej
W. słuszny
słuszny
słuszny
słuszne
słuszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. słuszni
słuszni
słuszne
słuszne
D. słusznych
słusznych
słusznych
słusznych
C. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
B. słusznych
słusznych
słusznych
słuszne
N. słusznymi
słusznymi
słusznymi
słusznymi
Ms. słusznych
słusznych
słusznych
słusznych
W. słuszni
słuszni
słuszne
słuszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. słuszniejszy
słuszniejszy
słuszniejszy
słuszniejsze
słuszniejsza
D. słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszej
C. słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszej
B. słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszy
słuszniejsze
słuszniejszą
N. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszą
Ms. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. słuszniejsi
słuszniejsi
słuszniejsze
słuszniejsze
D. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
C. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
B. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejsze
N. słuszniejszymi
słuszniejszymi
słuszniejszymi
słuszniejszymi
Ms. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych

2. uzasadniony

Definicja

uzasadniony czymś i usprawiedliwiony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • słuszny protest, zarzut; słuszna decyzja, diagnoza, krytyka, ocena, opinia; słuszne przekonanie, prawo; oburzenie; słuszne oczekiwania, pretensje, roszczenia, żądania
  • słuszny i sprawiedliwy, słuszny i szlachetny, słuszny i uzasadniony, słuszny i zasadny, słuszny i zgodny z czymś; słuszny lub niesłuszny

Cytaty

Jeżeli przychodzimy do przychodni w godzinach pracy lekarza i spotykamy się z odmową przyjęcia, wówczas możemy użyć różnych środków nacisku, aby nasze słuszne żądanie dotyczące opieki lekarskiej zostało jak najrychlej spełnione.

źródło: NKJP: Maria Król-Fijewska: Stanowczo, łagodnie, bez lęku, 1996

Jednak problem majątku państwowego istnieje. Za słuszniejsze i sprawiedliwsze niż klasyczna prywatyzacja niektóre partie uważają oddanie go w ręce obywateli czy pracowników, co ma wyzwolić przedsiębiorczość i doprowadzić do dobrobytu.

źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Nasze tango gospodarcze, Gazeta Wyborcza, 1993-08-27

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. słuszny
słuszny
słuszny
słuszne
słuszna
D. słusznego
słusznego
słusznego
słusznego
słusznej
C. słusznemu
słusznemu
słusznemu
słusznemu
słusznej
B. słusznego
słusznego
słuszny
słuszne
słuszną
N. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
słuszną
Ms. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
słusznej
W. słuszny
słuszny
słuszny
słuszne
słuszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. słuszni
słuszni
słuszne
słuszne
D. słusznych
słusznych
słusznych
słusznych
C. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
B. słusznych
słusznych
słusznych
słuszne
N. słusznymi
słusznymi
słusznymi
słusznymi
Ms. słusznych
słusznych
słusznych
słusznych
W. słuszni
słuszni
słuszne
słuszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. słuszniejszy
słuszniejszy
słuszniejszy
słuszniejsze
słuszniejsza
D. słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszej
C. słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszej
B. słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszy
słuszniejsze
słuszniejszą
N. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszą
Ms. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. słuszniejsi
słuszniejsi
słuszniejsze
słuszniejsze
D. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
C. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
B. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejsze
N. słuszniejszymi
słuszniejszymi
słuszniejszymi
słuszniejszymi
Ms. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych

3. duży

Definicja

bardzo duży

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

antonimy:  lichy, nikczemny

Połączenia

  • słuszny wzrost; wiek; słuszna postura; słuszne rozmiary

Cytaty

Obaj bandyci byli szczupli, słusznego wzrostu około 190 cm.

źródło: NKJP: (GZ): Bandyckie przejścia, Express Ilustrowany, 2003-07-23

W Warszawie chojnicki transparent było widać, bo był słusznych rozmiarów i dobrze się prezentował także w telewizji.

źródło: NKJP: Maria Eichler: Chojnice. Tak trudno rozstać się z komuną, Gazeta Pomorska, 2009-05-09

Środkiem, pomiędzy oddziałami szwejów i sierściuchów, sunął właściwym sobie lekko chwiejnym krokiem porucznik Jakubczak. Słusznej budowy ciała, rumiany na licach i podpuchnięty, wiódł za sobą plutonowego Zająca;

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. słuszny
słuszny
słuszny
słuszne
słuszna
D. słusznego
słusznego
słusznego
słusznego
słusznej
C. słusznemu
słusznemu
słusznemu
słusznemu
słusznej
B. słusznego
słusznego
słuszny
słuszne
słuszną
N. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
słuszną
Ms. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
słusznej
W. słuszny
słuszny
słuszny
słuszne
słuszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. słuszni
słuszni
słuszne
słuszne
D. słusznych
słusznych
słusznych
słusznych
C. słusznym
słusznym
słusznym
słusznym
B. słusznych
słusznych
słusznych
słuszne
N. słusznymi
słusznymi
słusznymi
słusznymi
Ms. słusznych
słusznych
słusznych
słusznych
W. słuszni
słuszni
słuszne
słuszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. słuszniejszy
słuszniejszy
słuszniejszy
słuszniejsze
słuszniejsza
D. słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszej
C. słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszemu
słuszniejszej
B. słuszniejszego
słuszniejszego
słuszniejszy
słuszniejsze
słuszniejszą
N. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszą
Ms. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. słuszniejsi
słuszniejsi
słuszniejsze
słuszniejsze
D. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
C. słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
słuszniejszym
B. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejsze
N. słuszniejszymi
słuszniejszymi
słuszniejszymi
słuszniejszymi
Ms. słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
słuszniejszych
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json