Chronologizacja
Pochodzenie
płn. psł. *slušьnъ 'odpowiedni, stosowny, właściwy, porządny'
Przymiotnik z przyrostkiem *-ьnъ od psł. *slušati ‘słuchać, przysłuchiwać się’, dial. płn. ‘być przynależnym, przysługiwać komuś, być stosownym, należytym, pasować’ (stąd st.pol. słuszać ‘słuchać; należeć się, godzić się, przysługiwać; należeć, przynależeć’).
1. trafny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- słuszny wybór; argument, pogląd, pomysł, wniosek, zapis; program; cel, kierunek; słuszna inicjatywa, sprawa, walka; polityka; argumentacja, poprawka, propozycja; idea, koncepcja, przesłanka, teza, uwaga, zasada; taktyka; intencja; regulacja, zmiana; droga; słuszne podejście,stanowisko, założenie; posunięcie; hasło, pytanie, rozwiązanie, stwierdzenie; słuszne dążenia, działania; interesy;
- słuszny merytorycznie, moralnie, politycznie, społecznie
- słuszny i celowy, słuszny i dobry, słuszny i godny naśladowania, słuszny i konieczny, słuszny i korzystny, słuszny i logiczny, słuszny i oczywisty, słuszny i potrzebny, słuszny i prawdziwy, słuszny i racjonalny, słuszny i skuteczny, słuszny i sprawiedliwy, słuszny i szlachetny, słuszny i uzasadniony, słuszny i ważny, słuszny i właściwy, słuszny i zasadny, słuszny i zgodny z czymś; słuszny lub niesłuszny
- absolutnie, bardzo, całkowicie, niezwykle, zdecydowanie, zupełnie słuszny
Cytaty
|
Służby porządkowe patrolowały ulice, chcąc się upewnić, że prawo jest respektowane, nie napotykały jednak na jakiś znaczący opór. Każdy po cichu przyznawał, że decyzja burmistrza była słuszna. źródło: NKJP: 1632, Esensja, 2006-04 |
|
|
Przyszła mi do głowy jedynie słuszna w tej sytuacji myśl. - Chciałabyś pojechać ze mną samochodem za granicę? - Masz samochód?! - Będę miał. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
Zrobiłaś słuszne założenie, ale wyciągnęłaś fałszywy wniosek. źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | słuszny |
słuszny |
słuszny |
słuszne |
słuszna |
| D. | słusznego |
słusznego |
słusznego |
słusznego |
słusznej |
| C. | słusznemu |
słusznemu |
słusznemu |
słusznemu |
słusznej |
| B. | słusznego |
słusznego |
słuszny |
słuszne |
słuszną |
| N. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
słuszną |
| Ms. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznej |
| W. | słuszny |
słuszny |
słuszny |
słuszne |
słuszna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | słuszni |
słuszni |
słuszne |
słuszne |
| D. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słusznych |
| C. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
| B. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słuszne |
| N. | słusznymi |
słusznymi |
słusznymi |
słusznymi |
| Ms. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słusznych |
| W. | słuszni |
słuszni |
słuszne |
słuszne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | słuszniejszy |
słuszniejszy |
słuszniejszy |
słuszniejsze |
słuszniejsza |
| D. | słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszej |
| C. | słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszej |
| B. | słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszy |
słuszniejsze |
słuszniejszą |
| N. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszą |
| Ms. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | słuszniejsi |
słuszniejsi |
słuszniejsze |
słuszniejsze |
| D. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
| C. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
| B. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejsze |
| N. | słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
| Ms. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
2. uzasadniony
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- słuszny protest, zarzut; słuszna decyzja, diagnoza, krytyka, ocena, opinia; słuszne przekonanie, prawo; oburzenie; słuszne oczekiwania, pretensje, roszczenia, żądania
- słuszny i sprawiedliwy, słuszny i szlachetny, słuszny i uzasadniony, słuszny i zasadny, słuszny i zgodny z czymś; słuszny lub niesłuszny
Cytaty
|
Jeżeli przychodzimy do przychodni w godzinach pracy lekarza i spotykamy się z odmową przyjęcia, wówczas możemy użyć różnych środków nacisku, aby nasze słuszne żądanie dotyczące opieki lekarskiej zostało jak najrychlej spełnione. źródło: NKJP: Maria Król-Fijewska: Stanowczo, łagodnie, bez lęku, 1996 |
|
|
Jednak problem majątku państwowego istnieje. Za słuszniejsze i sprawiedliwsze niż klasyczna prywatyzacja niektóre partie uważają oddanie go w ręce obywateli czy pracowników, co ma wyzwolić przedsiębiorczość i doprowadzić do dobrobytu. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Nasze tango gospodarcze, Gazeta Wyborcza, 1993-08-27 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | słuszny |
słuszny |
słuszny |
słuszne |
słuszna |
| D. | słusznego |
słusznego |
słusznego |
słusznego |
słusznej |
| C. | słusznemu |
słusznemu |
słusznemu |
słusznemu |
słusznej |
| B. | słusznego |
słusznego |
słuszny |
słuszne |
słuszną |
| N. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
słuszną |
| Ms. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznej |
| W. | słuszny |
słuszny |
słuszny |
słuszne |
słuszna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | słuszni |
słuszni |
słuszne |
słuszne |
| D. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słusznych |
| C. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
| B. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słuszne |
| N. | słusznymi |
słusznymi |
słusznymi |
słusznymi |
| Ms. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słusznych |
| W. | słuszni |
słuszni |
słuszne |
słuszne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | słuszniejszy |
słuszniejszy |
słuszniejszy |
słuszniejsze |
słuszniejsza |
| D. | słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszej |
| C. | słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszej |
| B. | słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszy |
słuszniejsze |
słuszniejszą |
| N. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszą |
| Ms. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | słuszniejsi |
słuszniejsi |
słuszniejsze |
słuszniejsze |
| D. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
| C. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
| B. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejsze |
| N. | słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
| Ms. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
3. duży
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,
Połączenia
- słuszny wzrost; wiek; słuszna postura; słuszne rozmiary
Cytaty
|
Obaj bandyci byli szczupli, słusznego wzrostu około 190 cm. źródło: NKJP: (GZ): Bandyckie przejścia, Express Ilustrowany, 2003-07-23 |
|
|
W Warszawie chojnicki transparent było widać, bo był słusznych rozmiarów i dobrze się prezentował także w telewizji. źródło: NKJP: Maria Eichler: Chojnice. Tak trudno rozstać się z komuną, Gazeta Pomorska, 2009-05-09 |
|
|
Środkiem, pomiędzy oddziałami szwejów i sierściuchów, sunął właściwym sobie lekko chwiejnym krokiem porucznik Jakubczak. Słusznej budowy ciała, rumiany na licach i podpuchnięty, wiódł za sobą plutonowego Zająca; źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | słuszny |
słuszny |
słuszny |
słuszne |
słuszna |
| D. | słusznego |
słusznego |
słusznego |
słusznego |
słusznej |
| C. | słusznemu |
słusznemu |
słusznemu |
słusznemu |
słusznej |
| B. | słusznego |
słusznego |
słuszny |
słuszne |
słuszną |
| N. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
słuszną |
| Ms. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznej |
| W. | słuszny |
słuszny |
słuszny |
słuszne |
słuszna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | słuszni |
słuszni |
słuszne |
słuszne |
| D. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słusznych |
| C. | słusznym |
słusznym |
słusznym |
słusznym |
| B. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słuszne |
| N. | słusznymi |
słusznymi |
słusznymi |
słusznymi |
| Ms. | słusznych |
słusznych |
słusznych |
słusznych |
| W. | słuszni |
słuszni |
słuszne |
słuszne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | słuszniejszy |
słuszniejszy |
słuszniejszy |
słuszniejsze |
słuszniejsza |
| D. | słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszej |
| C. | słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszemu |
słuszniejszej |
| B. | słuszniejszego |
słuszniejszego |
słuszniejszy |
słuszniejsze |
słuszniejszą |
| N. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszą |
| Ms. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | słuszniejsi |
słuszniejsi |
słuszniejsze |
słuszniejsze |
| D. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
| C. | słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
słuszniejszym |
| B. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejsze |
| N. | słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
słuszniejszymi |
| Ms. | słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |
słuszniejszych |