UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sanna

Chronologizacja

1664, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sanna
sanny
D. sanny
sann
C. sannie
sannom
B. sannę
sanny
N. sanną
sannami
Ms. sannie
sannach
W. sanno
sanny

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Urzeczownikowiona postać przymiotnika sanna (r.ż), wyabstrahowana z pierwotnego wyrażenia *sanьna (jazda / ězda; dorga).
Zob. sanie.

1. przejażdżka

Definicja

książk. 
jeżdżenie saniami zaprzężonymi w konie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przejażdżka

Połączenia

  • dwugodzinna, godzinna; udana, wspaniała, wyśmienita sanna
  • uczestnicy sanny
  • wybrać się na sannę

Cytaty

W ofertach biur podróży organizujących wypoczynek w Tatrach, Pieninach lub Gorcach nie brakuje propozycji kuligów. W cenie mieści się najczęściej dwugodzinna sanna, herbatka po góralsku oraz ognisko, na którym piecze się kiełbaski.

źródło: NKJP: rek: Pada śnieg, dzwonią dzwonki sań, Nasze Miasto Kraków, 2003-01-23

Na szczycie Kokocza, na uczestników sanny, czekało ognisko połączone z pieczeniem kiełbasy oraz gorąca herbata.

źródło: NKJP: (PACH): Kulig protestu, Gazeta Krakowska, 2005-02-22

Każdy chętny mógł za pięć złotych objechać stadion na sankach ciągniętych przez parę koni. Po sannie, można było napić się gorącej herbaty z rumem i zjeść kiełbasę z grilla.

źródło: NKJP: Leszek Grabowy: Płać i jedź, Gazeta Wrocławska, 2002-01-07

Tałasiewiczowie szybko zasymilowali się z miejscowym towarzystwem biorąc udział w rautach, a zimą w efektownych konnych sannach po zamarzniętym Dunajcu, [...]

źródło: NKJP: Ryszard M. Remiszewski: Na krótko zatrząsł Pieninami, Dziennik Polski, 2005-01-21

Jeden z najpiękniejszych obrazów przedstawiający rodzinę Habsburgów w czasie sanny zdobi dawną balową salę [...]

źródło: NKJP: Agata Pustułka: Wielki spadek po Karolu Stefanie, Dziennik Zachodni, 2006-04-21

2. orszak

Definicja

książk. 
grupa sań zaprzężonych w konie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • przejażdżka sanną
  • sanna jeździła
  • podjeżdżać, przybywać sanną

Cytaty

Strojono [...] konie w zdobne uprzęże obowiązkowo zaopatrzone w dzwonki - janczary, sanie wykładano futrami [...] Tak przygotowani kuligowicze ruszali następnie zaprzęgami w objazd po okolicy. Sanna jeździła od dworu do dworu zatrzymując się na trochę, albo i na dłużej u znajomych gospodarzy, którzy raczyli jadłem, napojem i zapewniali zabawę, że ho ho!

źródło: NKJP: Iwona Kamieńska: Z brzękiem kulig jedzie, Gazeta Krakowska, 2002-01-21

Wszystko dobre, bardzo szybko jednak mija i czas było wracać do domu. Jeszcze tylko przejażdżka sanną do Sokołowa i pełni wrażeń powróciliśmy do domów.

źródło: NKJP: Zuchy na śnieżnej trasie, Tygodnik Siedlecki, 2009-02-24

[...] obaj szlachcice podjeżdżają pod swoje domostwa sanną.

źródło: NKJP: Patrycja Strąk: Dwa zamki w jednym, Dziennik Zachodni, 2002-02-06

[...] okoliczna szlachta i liczni krewni czy powinowaci zarówno Branickich, jak i Potockich, nawet z odległych stron, przybywali sanną po zaśnieżonym stepie, by złożyć uszanowanie nowo poślubionej parze.

źródło: NKJP: Bogna Wernichowska: Kardy i kokardy Opowieść o hrabinach Potockich, 2009

3. droga

Definicja

książk. 
droga pokryta śniegiem, po której można jeździć saniami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  droga

Połączenia

  • dobra, przetarta sanna

Cytaty

Krótki, szary dzień zimowy miał się ku końcowi. Przed paru dniami spadł śnieg. Sanna była przetarta.

źródło: NKJP: Mieczysław Jalowiecki: Na skraju imperium, 2005

- Na trakcie sanna niczym na kulig -[...] - Nie wiem, jak pod Mulacium, ale ode mnie to już niewielki kawałek drogi, nawet gdyby przyszło przecierać szlak.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Są sanie, pod dostatkiem „paliwa” w postaci owsa, odpowiednie wyposażenie, więc kuligi są przewidziane. Byle tylko był śnieg i dobra sanna.

źródło: NKJP: Widoki z końskiego grzbietu, Dziennik Polski, 2002-08-30

Data ostatniej modyfikacji: 13.04.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json