UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

drapać się

Chronologizacja

1512, SPXVI

Pochodzenie

Zob. drapać

1. po głowie

Definicja

przesuwać paznokciami, pazurami lub czymś ostrym po swoim ciele

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrobać się

Połączenia

  • drapać się pazurami
  • drapać się do krwi
  • drapać się po całym ciele, po brodzie, po czuprynie, po głowie, po łysinie, po nodze, po plecach
  • drapać się pod pachą
  • drapać się w czoło, w głowę, w krocze, w podbródek
  • drapać się z zakłopotaniem
  • drapać się za uchem
  • drapać się machinalnie, nerwowo

Cytaty

Usiadł i ziewając jak hipopotam, drapał się po krótko ostrzyżonej głowie.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Choroba Joasi ma ciężki przebieg. Dziewczynka jest na wszystko uczulona, drapie się do krwi. Nawet we śnie.

źródło: NKJP: Elżbieta Guzowska: Marek Nowicki z Wrocławia: pisałem do posłów, nie odpowiedzieli, Gazeta Wrocławska, 1999-07-28

Zdarzało się, że nie znając jakiegoś wzoru matematycznego, metodą dedukcji - drapiąc się po bujnej kędzierzawej czuprynie - sam do niego dochodził.

źródło: NKJP: Odnalezieni po 29 latach, Dziennik Polski, 2003-09-19

Baron, zakłopotany nieco, drapie się w czoło, rozgląda po pokoju i wzrok zatrzymuje na Marcie.

źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie, 2003

Komary cięły go po kostkach. Ukąszenia piekły jak iskry. Drapał się podeszwą sandała w nogę.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drapię się
drapiemy się
2 os. drapiesz się
drapiecie się
3 os. drapie się
drapią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drapałem się
+(e)m się drapał
drapałam się
+(e)m się drapała
drapałom się
+(e)m się drapało
drapaliśmy się
+(e)śmy się drapali
drapałyśmy się
+(e)śmy się drapały
2 os. drapałeś się
+(e)ś się drapał
drapałaś się
+(e)ś się drapała
drapałoś się
+(e)ś się drapało
drapaliście się
+(e)ście się drapali
drapałyście się
+(e)ście się drapały
3 os. drapał się
drapała się
drapało się
drapali się
drapały się

bezosobnik: drapano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się drapał
będę się drapać
będę się drapała
będę się drapać
będę się drapało
będę się drapać
będziemy się drapali
będziemy się drapać
będziemy się drapały
będziemy się drapać
2 os. będziesz się drapał
będziesz się drapać
będziesz się drapała
będziesz się drapać
będziesz się drapało
będziesz się drapać
będziecie się drapali
będziecie się drapać
będziecie się drapały
będziecie się drapać
3 os. będzie się drapał
będzie się drapać
będzie się drapała
będzie się drapać
będzie się drapało
będzie się drapać
będą się drapali
będą się drapać
będą się drapały
będą się drapać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drapmy się
2 os. drap się
drapcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drapałbym się
bym się drapał
drapałabym się
bym się drapała
drapałobym się
bym się drapało
drapalibyśmy się
byśmy się drapali
drapałybyśmy się
byśmy się drapały
2 os. drapałbyś się
byś się drapał
drapałabyś się
byś się drapała
drapałobyś się
byś się drapało
drapalibyście się
byście się drapali
drapałybyście się
byście się drapały
3 os. drapałby się
by się drapał
drapałaby się
by się drapała
drapałoby się
by się drapało
drapaliby się
by się drapali
drapałyby się
by się drapały

bezosobnik: drapano by się

bezokolicznik: drapać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: drapiąc się

gerundium: drapanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drapanie się
drapania się
D. drapania się
drapań się
C. drapaniu się
drapaniom się
B. drapanie się
drapania się
N. drapaniem się
drapaniami się
Ms. drapaniu się
drapaniach się
W. drapanie się
drapania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: drapiący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. drapiący się
drapiący się
drapiący się
drapiące się
drapiąca się
D. drapiącego się
drapiącego się
drapiącego się
drapiącego się
drapiącej się
C. drapiącemu się
drapiącemu się
drapiącemu się
drapiącemu się
drapiącej się
B. drapiącego się
drapiącego się
drapiący się
drapiące się
drapiącą się
N. drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącą się
Ms. drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. drapiący się
drapiący się
drapiące się
drapiące się
D. drapiących się
drapiących się
drapiących się
drapiących się
C. drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
B. drapiących się
drapiących się
drapiących się
drapiące się
N. drapiącymi się
drapiącymi się
drapiącymi się
drapiącymi się
Ms. drapiących się
drapiących się
drapiących się
drapiących się

odpowiednik aspektowy: podrapać się

Składnia

tylko Rz żywotny + drapać się +
(CZYM) + GDZIE

2. na szczyt

Definicja

pot. 
iść z trudem w górę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  piąć się, wdrapywać się, wspinać się

Połączenia

  • drapać się na dach, na górę, na piąte (szóste...) piętro, na poddasze, na szczyt
  • drapać się po drabinie, po schodach
  • drapać się pod górę

Cytaty

U podstawy stoją najsilniejsi, po ich plecach drapią się lżejsi, najmniejszy akrobata stanie na szczycie.

źródło: NKJP: Mirosław Banasiak: Barcelono, nie patrz na ląd!, Gazeta Wyborcza, 1997-04-18

Był zmrok, gdy autobus zjechał w boczną drogę. Ktoś drapał się na dach, tupał po nim, zrzucał na ziemię tobołki i worki podróżnych.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Chiny, Gazeta Wyborcza, 1998-04-03

Przez następnych kilka godzin w nieprawdopodobnym, dusznym i wilgotnym upale drapali się pod górę zarośniętymi parowami, atakowani przez roje muszek i gzów.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Kto by drapał się w Tatry, żeby sprzedać gałązki zerwanej tam kosodrzewiny, która zresztą nie jest zbyt atrakcyjna do przyozdabiania.

źródło: NKJP: (MM): Strojenie bez chronionych, Dziennik Polski, 2001-10-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drapię się
drapiemy się
2 os. drapiesz się
drapiecie się
3 os. drapie się
drapią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drapałem się
+(e)m się drapał
drapałam się
+(e)m się drapała
drapałom się
+(e)m się drapało
drapaliśmy się
+(e)śmy się drapali
drapałyśmy się
+(e)śmy się drapały
2 os. drapałeś się
+(e)ś się drapał
drapałaś się
+(e)ś się drapała
drapałoś się
+(e)ś się drapało
drapaliście się
+(e)ście się drapali
drapałyście się
+(e)ście się drapały
3 os. drapał się
drapała się
drapało się
drapali się
drapały się

bezosobnik: drapano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się drapał
będę się drapać
będę się drapała
będę się drapać
będę się drapało
będę się drapać
będziemy się drapali
będziemy się drapać
będziemy się drapały
będziemy się drapać
2 os. będziesz się drapał
będziesz się drapać
będziesz się drapała
będziesz się drapać
będziesz się drapało
będziesz się drapać
będziecie się drapali
będziecie się drapać
będziecie się drapały
będziecie się drapać
3 os. będzie się drapał
będzie się drapać
będzie się drapała
będzie się drapać
będzie się drapało
będzie się drapać
będą się drapali
będą się drapać
będą się drapały
będą się drapać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drapmy się
2 os. drap się
drapcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drapałbym się
bym się drapał
drapałabym się
bym się drapała
drapałobym się
bym się drapało
drapalibyśmy się
byśmy się drapali
drapałybyśmy się
byśmy się drapały
2 os. drapałbyś się
byś się drapał
drapałabyś się
byś się drapała
drapałobyś się
byś się drapało
drapalibyście się
byście się drapali
drapałybyście się
byście się drapały
3 os. drapałby się
by się drapał
drapałaby się
by się drapała
drapałoby się
by się drapało
drapaliby się
by się drapali
drapałyby się
by się drapały

bezosobnik: drapano by się

bezokolicznik: drapać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: drapiąc się

gerundium: drapanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drapanie się
drapania się
D. drapania się
drapań się
C. drapaniu się
drapaniom się
B. drapanie się
drapania się
N. drapaniem się
drapaniami się
Ms. drapaniu się
drapaniach się
W. drapanie się
drapania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: drapiący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. drapiący się
drapiący się
drapiący się
drapiące się
drapiąca się
D. drapiącego się
drapiącego się
drapiącego się
drapiącego się
drapiącej się
C. drapiącemu się
drapiącemu się
drapiącemu się
drapiącemu się
drapiącej się
B. drapiącego się
drapiącego się
drapiący się
drapiące się
drapiącą się
N. drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącą się
Ms. drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. drapiący się
drapiący się
drapiące się
drapiące się
D. drapiących się
drapiących się
drapiących się
drapiących się
C. drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
drapiącym się
B. drapiących się
drapiących się
drapiących się
drapiące się
N. drapiącymi się
drapiącymi się
drapiącymi się
drapiącymi się
Ms. drapiących się
drapiących się
drapiących się
drapiących się

odpowiednik aspektowy: wdrapać się

Składnia

tylko Rz żywotny + drapać się +
GDZIE

Frazeologizmy

ktoś skrobie się w głowę
ktoś drapie się po głowie
Data ostatniej modyfikacji: 11.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json