UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nałapać

Chronologizacja

1471, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nałapię
nałapiemy
2 os. nałapiesz
nałapiecie
3 os. nałapie
nałapią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nałapałem
+(e)m nałapał
nałapałam
+(e)m nałapała
nałapałom
+(e)m nałapało
nałapaliśmy
+(e)śmy nałapali
nałapałyśmy
+(e)śmy nałapały
2 os. nałapałeś
+(e)ś nałapał
nałapałaś
+(e)ś nałapała
nałapałoś
+(e)ś nałapało
nałapaliście
+(e)ście nałapali
nałapałyście
+(e)ście nałapały
3 os. nałapał
nałapała
nałapało
nałapali
nałapały

bezosobnik: nałapano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nałapmy
2 os. nałap
nałapcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nałapałbym
bym nałapał
nałapałabym
bym nałapała
nałapałobym
bym nałapało
nałapalibyśmy
byśmy nałapali
nałapałybyśmy
byśmy nałapały
2 os. nałapałbyś
byś nałapał
nałapałabyś
byś nałapała
nałapałobyś
byś nałapało
nałapalibyście
byście nałapali
nałapałybyście
byście nałapały
3 os. nałapałby
by nałapał
nałapałaby
by nałapała
nałapałoby
by nałapało
nałapaliby
by nałapali
nałapałyby
by nałapały

bezosobnik: nałapano by

bezokolicznik: nałapać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nałapawszy

gerundium: nałapanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nałapanie
nałapania
D. nałapania
nałapań
C. nałapaniu
nałapaniom
B. nałapanie
nałapania
N. nałapaniem
nałapaniami
Ms. nałapaniu
nałapaniach
W. nałapanie
nałapania

imiesłów przymiotnikowy bierny: nałapany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nałapany
nałapany
nałapany
nałapane
nałapana
D. nałapanego
nałapanego
nałapanego
nałapanego
nałapanej
C. nałapanemu
nałapanemu
nałapanemu
nałapanemu
nałapanej
B. nałapanego
nałapanego
nałapany
nałapane
nałapaną
N. nałapanym
nałapanym
nałapanym
nałapanym
nałapaną
Ms. nałapanym
nałapanym
nałapanym
nałapanym
nałapanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nałapani
nałapani
nałapane
nałapane
D. nałapanych
nałapanych
nałapanych
nałapanych
C. nałapanym
nałapanym
nałapanym
nałapanym
B. nałapanych
nałapanych
nałapanych
nałapane
N. nałapanymi
nałapanymi
nałapanymi
nałapanymi
Ms. nałapanych
nałapanych
nałapanych
nałapanych

Pochodzenie

Zob. łapać

1. ryb

Definicja

używając określonych narzędzi, zatrzymać wiele czegoś i nie pozwolić się temu wydostać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nachwytać, nałowić
hiperonimy:  złowić

Połączenia

  • nałapać ryb; wody

Cytaty

Pan Bóg mu powiedział, nałap szpaków, Franciszku, nim umrzesz.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

W nocy kłusownicy zarzucają sieci. Ale jak jest dobre branie, to więcej nałapią w dzień na wędkę po podżerowaniu niż w nocy siecią.

źródło: NKJP: Paweł Wodniak: Nielegalnych łowców plaga, Gazeta Krakowska, 2006-05-08

- Do niedawna między 3 a 5 rano można było jeszcze jej trochę nałapać do garnków - mówi jedna z mieszkanek miasteczka. - Od trzech dni krany mamy suche, jak na Saharze.

źródło: NKJP: (RQP): Mieszkańcy części Sokołowska nie mają wody w kranach, Gazeta Wrocławska, 1999

Otwieram oczy i widzę na metalowej szafce nocnej odkręconą zakrętkę od butelki z wodą mineralną. Biorę ją do ręki i próbuję nałapać w nią łez.

źródło: NKJP: Charlotte Roche: Wilgotne miejsca, 2009

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
CZEGO + (CZYM)
bez ograniczeń + nałapać +
(do CZEGO | na CO | w CO)

2. złodziei

Definicja

z jakiegoś określonego powodu zatrzymywać wiele osób, przetrzymywać je i nie pozwolić im uciec

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Cytaty

- Jakim ja byłem na początku kozakiem, ilu to złodziei chciałem nałapać, puścić w skarpetkach. No i co? Nie nałapałem.

źródło: NKJP: Agnieszka Wróblewska: Dzień prezydenta, Gazeta Wyborcza, 1995-10-13

- Boję się o nią - odpowiedziałem. - Łapanka trwa cały dzień. Musieli sporo nałapać.
- Co robić? - westchnął ciężko kierownik. - Narzeczona pewno nie może się dostać do pana.

źródło: NKJP: Tadeusz Borowski: Pożegnanie z Marią, 1947

Niejeden raz tam lądowaliśmy zbrojną gromadą, by nałapać niewolników na nasze plantacje, ale - bestie - bronili się tak dziko, że szybko odchodziła nam ochota.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
KOGO

3. promieni

Definicja

pot. 
w wystarczającym stopniu skorzystać z czegoś, co jest trudno dostępne lub szybko przemija

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nachwytać

Cytaty

Lustrzaną stronę ustawił do słońca, żeby nałapać promieni.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1980

Wykonawcy, wykorzystując koniunkturę w budownictwie, nałapali na przetargach sporo robót.

źródło: NKJP: (SZCZ): Inowrocław: Kruszwica. Wykonawca poniesie karę za opóźnienia w budowie „Orlika”, Gazeta Pomorska, 2009-12-11

Jak tylko pogoda uległa poprawie, nawet jeśli ta poprawa była nieznaczna, zrobiłam sobie pyszną kawusię i ruszyłam poza mury domostwa, by nałapać okazji do rysowania.

źródło: Internet: artystyczne-ciekawostki.blogspot.com

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
CZEGO + (do CZEGO)

4. frajerów

Definicja

pot. 
starać się doprowadzić wiele osób do określonych zachowań, stosując podstępne lub nieuczciwe metody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Tutaj raczej frajerów nie nałapiecie.

źródło: NKJP: Internet

To ostatni moment, aby jeszcze nałapać jeleni na najdroższe mieszkania w Europie.

źródło: Internet: biznes.interia.pl

Trochę już nałapali naiwnych. Nie patrzą na to, by zasilić budżet, tylko jak szybko ogołocić skarb państwa.

źródło: Internet: forum.nto.pl

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
KOGO + (na CO)

5. stopni

Definicja

pot. 
w określonym czasie uzyskać bardzo wiele negatywnych ocen lub kar

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nałapać się

Połączenia

  • nałapać dwój, jedynek; mandatów, punktów karnych

Cytaty

Uczniowie zdążyli już nałapać jedynek i dwój.

źródło: NKJP: (hc): Korepetycje są lekarstwem dla słabych i dla prymusów, Express Ilustrowany, 2002-10-28

Doszły do mnie słuchy, że nałapał mnóstwo mandatów, i byłem tym zdziwiony.

źródło: NKJP: Robert Grygiel: Mandaty przewodniczącego, Gazeta Poznańska, 2002-12-04

W końcówce rundy piłkarze Kaszub odnieśli kilka kontuzji, a do tego nałapali kartek, za które musieli pauzować.

źródło: NKJP: Janusz Nowicki: Wicelider jesieni, Dziennik Bałtycki, 2004-11-16

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
CZEGO

6. chorób

Definicja

pot. 
zarazić się wieloma różnymi chorobami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nałapać się

Cytaty

Maciek młodszy, więc on może szybciej łapie. Ale i tak nałapał do tej pory tych infekcji i chorób od Piotrka trochę i ciut, ciut, więc mam nadzieję, że przedszkole przejdzie spokojnie.

źródło: NKJP: Internet

U lekarza w przychodni to może dodatkowo nałapać bakterii i wirusów.

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Łatwo nałapać chorób, zjeść coś niewłaściwego, przeziębić się.

źródło: Internet: barfnyswiat.org

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
CZEGO + (od KOGO)

7. pieniędzy

Definicja

pot.  pejorat. 
w szybki i prosty sposób zarobić bardzo dużo pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nałapać się
hiperonimy:  zarobić

Cytaty

Nałapali kasy, robiąc ludziom nadzieję, i uciekli, zostawiając cały w projekt.

źródło: Internet: m.chip.pl

W obliczu nieszczęścia będzie chciała dla siebie nałapać pieniędzy!

źródło: Internet: forum.nowiny24.pl

Składnia

bez ograniczeń + nałapać +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 23.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json