UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

raróg

Chronologizacja

1418, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	raróg	rarogi
D.	raroga	rarogów
C.	rarogowi	rarogom
B.	raroga	rarogi
N.	rarogiem	rarogami
Ms.	rarogu	rarogach
W.	rarogu	rarogi

Pochodzenie

psł. *rarogъ

Nazwa ptaka od dźwiękonaśladowczej podstawy rar! (por. psł. *rarati 'wydawać głośne, ostre dźwięki', *rarъ 'szum'), z przyrostkiem *-ogъ.

1. ptak

Definicja

zool.

duży ptak drapieżny przypominający sokoła, o szarobrązowych skrzydłach oraz białobrązowym brzuchu i głowie, używany kiedyś przez ludzi do pomocy przy polowaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ptak

Połączenia

raróg i białozór; raróg i jastrząb; raróg i sokół
polowanie, łów z rarogiem

Cytaty

	Raróg w sokolnictwie cieszył się zasłużoną sławą dzięki sile i wszechstronności pozwalającej mu atakować zdobycz nie tylko w powietrzu, ale i na ziemi. źródło: NKJP: Krzysztof Filcek: Na spacer z lornetką, Gazeta Wyborcza, 1992-10-30
	Do pogoni używano chartów. Chętnie polowano także przy użyciu ptaków drapieżnych: sokołów, białozorów, rarogów i jastrzębi. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2004
	Ptaki drapieżne nie są również zbyt inteligentne. [...] Chociaż białozór i raróg są jednymi z inteligentniejszych. źródło: NKJP: Justyna Janusz: Piorun atakuje z góry, Tygodnik Siedlecki, 2009-07-07
	Aby sprowadzić raroga z nieba na ziemię, Paweł wyciąga wabidło - niedużą deszczułkę, do której przybito dwa gołębie skrzydła. źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Ptaśki, Polityka, 2006-10-07

2. niepokorny

Definicja

przest.

osoba, która nazbyt hardym i zawadiackim zachowaniem zwraca uwagę mówiącego i wywołuje wrażenie braku ogłady towarzyskiej lub niewychowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Cytaty

	Od tej pory posłusznie przyswaja wszelkie obowiązujące w socjecie zasady. Pilnie się uczy, jak się dobrze ubrać, jak grzecznie odpowiadać, jak się zachowywać przy stole, czyli jak się nie wyróżniać. Już nie jest rarogiem, ale panną Itą. Jeżeli jeszcze w niektórych momentach budzi się w niej dzikuska, jest natychmiastowo pacyfikowana. źródło: Magdalena Janas, Polska literatura dla dziewcząt – od pensjonarek po współczesne nastolatki, 2014 (is.muni.cz)
	- To już koniec [...]. - Zdrowiem tego nie będziemy przypłacać. Niemłodzi już jesteśmy. Należy nam się trochę spokoju. Jutro zaprowadzę przeklętego do miasta i oddam w sołdaty. Niech państwo wychowuje tego raroga. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959
	[...] miałem okazję przeprowadzić kilka seminariów poświęconych „doskonaleniu” sztuki sprzedawania, zauważyłem, że o ile panowie wciąż są rarogami, o tyle panie pracujące w zawodzie sprzedawczyń produktów ubezpieczeniowych czy finansowych mają coraz więcej ciepła, życzliwości i szacunku dla otoczenia [...]. źródło: NKJP: Jan M. Fijor: Najtrudniejszy zawód świata, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-10-08
	W sensie charakteru Ninka przypomina raroga, a nie panienkę, którą zresztą dawno już nie jest. źródło: NKJP: Internet

3. dziwaczny

Definicja

książk.

osoba lub zwierzę zwracające uwagę mówiącego nietypowym wyglądem lub zachowaniem ocenianym jako zbyt odbiegające od normy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dziwadło, dziwak, odmieniec

Połączenia

dziwak i raróg
patrzeć, popatrzeć, spoglądać jak na raroga, traktować kogoś jak raroga

Cytaty

	Powędrowali [...] pod opiekuńcze skrzydła księżnej [...], mającej słabość do przeróżnych cudaków, pomyleńców i rarogów . źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997
	Przystosowywałem się do pracy w nowym, nie nazbyt przyjaznym mi środowisku. Patrzono na mnie jak na raroga: nie byłem stąd, nie pochodziłem ze wsi, używałem trochę innego języka. źródło: NKJP: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008
	Nie poznałem więc wówczas ciekawego motyla i poniewczasie żałowałem tego. [...]. Była to wyraźna osobistość, jakiś monarcha wśród owadów, dziwadło, które zaprzątało myśl i ciekawość ludzką chyba bardziej niż inne rarogi tej wyspy, lemury. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1974
	Fryderyk II, który zakazał kobietom wstępu na swój dwór, był na swoje czasy absolutnym rarogiem. źródło: NKJP: Tadeusz Komendant: Odrzucone przypisy, Gazeta Wyborcza, 1996-03-06
	Jest przeraźliwie przeciętny w wyniku systemowego równania w dół. Jak ktoś zdołał się przemknąć i odstaje (np. abp Życiński, którego cenię) to zaraz w Episkopacie robi za raroga. źródło: NKJP: Internet

Frazeologizmy

raróg górski

Data ostatniej modyfikacji: 13.10.2016