UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

raptularz

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. raptularz
raptularze
D. raptularza
raptularzów
raptularzy
C. raptularzowi
raptularzom
B. raptularz
raptularze
N. raptularzem
raptularzami
Ms. raptularzu
raptularzach
W. raptularzu
raptularze

Pochodzenie

Postać raptularz nawiązuje do niepoświadczonej *rapturarz (odzwierciedlona dysymilacja l-r < r-r) < łac. kośc. raptūra 'szybki zapis brulionowy' : rapere 'chwytać, porywać; robić pośpiesznie'

1. osobisty

Definicja

książk. 
w dawnej Polsce: prowadzone przez jakiś czas i w miarę regularnie zapiski dotyczące różnych zdarzeń i spraw bieżących

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

  • zanotować, zapisać w raptularzu

Cytaty

Niemal do połowy XVIII wieku znaczna część polemik na tematy polityczne była [...] wciągana do szlacheckich sylw oraz raptularzy.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Notował Wyspiański w swym raptularzu dnia 4 września 1905 roku: „Wstępuję do domu lekarskiego zobaczyć witraż”.

źródło: NKJP: Dom „Spętanego Apolla”, Dziennik Polski, 1998-03-06

Słowacki i Flaubert o ciekawych wydarzeniach pisali do swoich matek, do przyjaciół, notowali w raptularzach.

źródło: NKJP: Piotr Parandowski: Mitologia wspomnień, 2008

W dawnej Polsce uprawiano diariusze wypraw wojennych, pielgrzymek, podróży dyplomatycznych, później dzienniki dworskie [...], raptularze rodzinne, kroniki domowe [...]. Staropolskie raptularze i kroniki poszły jednak bardziej w stronę gawędy bądź „historii” niż dziennika intymnego.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia. Obiegi, wzorce, style. Literatura polska 1944-1989, 1997

2. urzędowy

Definicja

książk. 
dawniej zbiór notowanych na bieżąco informacji, na którego podstawie sporządzano jakiś dokument urzędowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Cytaty

Najwięcej emocji wzbudziła ulica Grochowskiego. O jakiego Grochowskiego może chodzić wiedzą ci, których interesuje historia regionu. [...] Okazuje się, iż w dokumentach miejskich z 1945 roku znajduje się urzędowy, komisyjny raptularz, w którym figuruje jedynie lakoniczny Grochowski. Nie ma późniejszych dokumentów uzupełniających.

źródło: NKJP: Witold Poczajowiec, Zgubili imiona, Gazeta Poznańska, 2006-03-21

Podstawą do wydzielenia form erozyjnych w poszczególnych piętrach geoekologicznych było kartowanie geomorfologiczne. Informacje zestawiono w raptularzach sporządzonych na potrzeby kartowania ścieżek i dróg turystycznych.

źródło: NKJP: Adam Choiński, Joanna Galas, Miłosz Jodłowski, Joanna Pociask-Karteczka: Propozycja reorganizacji ruchu turystycznego w otoczeniu Morskiego Oka, 2007

[...] proboszczowie zapisywali dane o zdarzeniach podlegających rejestracji w chwili ich zgłaszania lub bezpośrednio po nich. Dopiero później dane z raptularza przepisywano do odpowiednich ksiąg metrykalnych.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json