UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wielkomiejski

Chronologizacja

1846, Dzwon Literacki, t. 1, z. 2, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wielkomiejski
wielkomiejski
wielkomiejski
wielkomiejskie
wielkomiejska
D. wielkomiejskiego
wielkomiejskiego
wielkomiejskiego
wielkomiejskiego
wielkomiejskiej
C. wielkomiejskiemu
wielkomiejskiemu
wielkomiejskiemu
wielkomiejskiemu
wielkomiejskiej
B. wielkomiejskiego
wielkomiejskiego
wielkomiejski
wielkomiejskie
wielkomiejską
N. wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejską
Ms. wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskiej
W. wielkomiejski
wielkomiejski
wielkomiejski
wielkomiejskie
wielkomiejska
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wielkomiejscy
wielkomiejscy
wielkomiejskie
wielkomiejskie
D. wielkomiejskich
wielkomiejskich
wielkomiejskich
wielkomiejskich
C. wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskim
wielkomiejskim
B. wielkomiejskich
wielkomiejskich
wielkomiejskich
wielkomiejskie
N. wielkomiejskimi
wielkomiejskimi
wielkomiejskimi
wielkomiejskimi
Ms. wielkomiejskich
wielkomiejskich
wielkomiejskich
wielkomiejskich
W. wielkomiejscy
wielkomiejscy
wielkomiejskie
wielkomiejskie

Pochodzenie

Zob. wielki
Zob. miasto

1. człowiek

Definicja

taki, który żyje lub funkcjonuje w wielkim mieście i ma cechy i sposoby zachowania typowe dla mieszkańców tego miasta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Relacje znaczeniowe

antonimy:  małomiasteczkowy, małomiejski

Połączenia

  • wielkomiejski singiel; człowiek wielkomiejski; wielkomiejska inteligencja, młodzież; ludność wielkomiejska
  • wielkomiejski i wykształcony, wielkomiejski i zamożny; młody i wielkomiejski

Cytaty

[...] mężczyzna w SPA to raczej człowiek wielkomiejski.

źródło: NKJP: Katarzyna Kościelak: Biznes per aquam, Polityka, 2007-09-08

Armia Zbawienia miała na celu pozyskanie z powrotem dla chrześcijaństwa zdechrystianizowanej ludności wielkomiejskiej.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

[...] sześcioletnia Paulinka opanowała anatomię lepiej niż przeciętny wielkomiejski licealista.

źródło: NKJP: Jolanta Grzelak-Hodor: Historia pewnej dziewczynki, Gazeta Krakowska, 2007-01-05

Wśród wielkomiejskich intelektualistów panowała [...] moda ucieczki na łono natury.

źródło: NKJP: Natalia Wellmann: W kraju Pana Boga, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2004-05-24

Rozumienie roli kobiety i mężczyzny jest uwarunkowane wieloma czynnikami, m.in. jest uzależnione od tego, czy rodzina jest wielkomiejska, czy wiejska [...].

źródło: Marzena Zdanowska: Bez hipokryzji, bez tabu, Znak, 2012 (miesiecznik.znak.com.pl)

2. zgiełk

Definicja

taki, który jest charakterystyczny dla wielkiego miasta i jego mieszkańców

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Relacje znaczeniowe

antonimy:  małomiasteczkowy, małomiejski

Połączenia

  • wielkomiejski gwar, hałas, ruch, zgiełk; krajobraz; charakter, szyk; wielkomiejska architektura, zabudowa; uczelnia, ulica; bieda, cywilizacja, dżungla; wielkomiejskie blokowisko, środowisko, życie
  • współczesny, wielkomiejski

Cytaty

Trener [...] chciałby mieć do dyspozycji hotel położony z dala od wielkomiejskiego zgiełku, ale w pobliżu Stadionu Śląskiego, aby piłkarze mogli poznać jego murawę.

źródło: NKJP: Jacek Sroka: Stadion musi żyć, Dziennik Zachodni, 2003-01-22

Taniec Marysi jest wielkomiejski, z domieszką dekadencji.

źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Bambino, 2008

Polscy hiphopowcy wywodzą się z wielkomiejskich blokowisk, ale ta subkultura stała się bliska również młodym ludziom z rodzin inteligenckich.

źródło: NKJP: Połamaniec, Dziennik Polski, 2002-11-09

Ludzie na wsi, żyjący z dala od wielkomiejskiego gwaru, znacznie dłużej cieszą się dobrym słuchem niż ci, którzy na co dzień narażeni są na różnego rodzaju hałasy [...].

źródło: NKJP: Zadbaj o słuch, Trybuna Śląska, 2002-02-15

3. aglomeracja

Definicja

mający w swoim składzie jedno (duże) miasto lub kilka miast

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Relacje znaczeniowe

synonimy:  miejski
antonimy:  wiejski

Połączenia

  • aglomeracja wielkomiejska; skupisko wielkomiejskie; gminy, ośrodki wielkomiejskie

Cytaty

Badaniem objęto grupę 1000 respondentów w wieku 14-25 lat, mieszkańców wsi, dużego miasta i aglomeracji wielkomiejskiej.

źródło: NKJP: Imprezowy portret młodych, Dlaczego?, 2010-03-05

[...] dzięki [...] nadajnikom możemy dziś prawie w całym kraju oglądać I program telewizji, a na znacznym obszarze Polski, głównie wokół skupisk wielkomiejskich, także II program.

źródło: NKJP: Polskie osiągnięcia techniczne, Kalejdoskop Techniki, 1979

Kominki, podobnie jak inne paleniska na paliwo stałe, są źródłami niskiej emisji, z którą walczymy i którą od lat w wielkomiejskich aglomeracjach staramy się likwidować [...].

źródło: NKJP: Grawitacyjne i z wymuszonym obiegiem, Dziennik Polski, 2004-02-18

Składnia

Rz + wielkomiejski + bez ograniczeń
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 17.11.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json