UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kłak

Chronologizacja

1562, SPXVI

Pochodzenie

psł. *klakъ, *klъkъ 'pakuły, wyczeski lnu i konopi; strzęp (np. wełny, włosów)'

1. kurzu

Definicja

pot. 
pęk utworzony z kurzu, resztek sierści lub jakiegoś innego miękkiego i puszystego materiału

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Trzy kamienne wydeptane stopnie, ni to ganeczek, ni to szeroki próg. Krzesło ustawione jak na tarasie. Kiedyś złocone, z wyściełanym siedzeniem, z którego teraz wyłaziły kłaki włosia.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007

Obok, na gwoździu, wisiały pakuły, jakieś kłaki, wiecheć suchego siana, rzadziej papier.

źródło: NKJP: Sekretne miejsca, Dziennik Polski, 2003-07-05

Tutaj pod dachem szopy spiętrzone motki kłaków konopianych.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel: opowiadania i reportaże, 2007

Wszędzie wrzask koci, koci smród i kłaki kociej sierści.

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

Z otworu wentylatora fruną czarne kłaki, sadza i kurz, płaty tynku spadają z sufitu na koc porucznika Grala.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kłak
kłaki
D. kłaka
kłaków
C. kłakowi
kłakom
B. kłak
kłaki
N. kłakiem
kłakami
Ms. kłaku
kłakach
W. kłaku
kłaki

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + kłak +
(CZEGO)
bez ograniczeń + kłak +
(JAKI)

2. kępa włosów

Definicja

pot. 
kępa rosnących włosów lub sierści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Cytaty

Zoltan Chivay trzepnął po łbie klnącą papugę, nakręcił na palec kłak brody, szarpnął ze złością.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Matematyk, który wrócił z Auschwitz, lubił bić uczniów drewnianym piórnikiem po palcach pytając tkliwie: „Boli? To znaczy, że żyjesz i zapamiętasz...”. Albo podnosił za kłak włosów na skroni, aż łzy z oczu ciekły, i mówił: „Ja was tylko hartuję, w życiu będzie gorzej...”.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Teraz śpi wprawdzie na więziennym barłogu obok Paraszki, ale przywiązała sobie do rogu poduszki strzęp lila wstążki, lila strzępem związuje więzienną koszulę pod brodą, a ponieważ ma łeb z powodu wszy golony na nulkę, owija głowę białą szmatą i wtyka kokieteryjnie kłak starych wyczesków po obu stronach twarzy i nad czołem.

źródło: NKJP: Sekretne miejsca, Dziennik Polski, 2003-07-05

Zaschnięta krew pozlepiała włosy w sztywne kłaki.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem. Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga, I cz 1, 2005

Siwe włosy na głowie były zmierzwione, w chudych kłakach sterczały na wszystkie strony.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kłak
kłaki
D. kłaka
kłaków
C. kłakowi
kłakom
B. kłak
kłaki
N. kłakiem
kłakami
Ms. kłaku
kłakach
W. kłaku
kłaki

Składnia

bez ograniczeń + kłak +
CZEGO

3. włos

Definicja

pot.  pejorat. 
włos

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  włos

Połączenia

  • siwe kłaki
  • kłaki komuś wyłażą

Cytaty

Też mi kłaki wychodziły garściami po myciu. Pomogła duża dawka witaminy B i krzemu.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Namiętnik, 1997

Trzeba mu będzie te kłaki ogolić, pomyślała, gdy wśród gęstwy ciemnych włosów śpiącego dostrzegła wesz.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

W niedzielę pani Bronia zakłada sukienkę z bistoru w biało-granatowe pasy, co ma lat tyle, ile ona na głowie kłaków, i idzie do kościoła św. Józefa, żeby modlić się o lepsze.

źródło: NKJP: Edyta Gietka: Dokwaterowani, Polityka, 2009-01-31

Stałem bez ruchu, przerażony i patrzyłem na sczerniałą i napiętą twarz nieznajomego, porośniętą brudnymi kłakami, na chorobliwie jarzące się oczy i na nędzny przyodziewek.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Czasami wiązała mu frędzle wstążką na czubku łba, ale z grzywką, tak by część kłaków zakrywała oczy.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kłak
kłaki
D. kłaka
kłaków
C. kłakowi
kłakom
B. kłak
kłaki
N. kłakiem
kłakami
Ms. kłaku
kłakach
W. kłaku
kłaki

Frazeologizmy

coś nie jest warte funta kłaków
coś jest funta kłaków warte
o piczy kłak
Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json