UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

centryfuga

Chronologizacja

1881, Bartnik postępowy, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. centryfuga
centryfugi
D. centryfugi
centryfug
C. centryfudze
centryfugom
B. centryfugę
centryfugi
N. centryfugą
centryfugami
Ms. centryfudze
centryfugach
W. centryfugo
centryfugi

Pochodzenie

internac.

ang. centrifuge

fr. centrifuge

niem. Zentrifuge

z n.-łac. centrifugus 'odśrodkowy'

łac. centrum 'środek' + łac. fugere 'uciekać'

Definicja

przest. 
urządzenie, które służy do rozdzielania składników o różnej gęstości w ciekłych mieszaninach, wykorzystujące działanie siły odśrodkowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wirówka
hiperonimy:  urządzenie

Cytaty

Ojciec zakupił centryfugi firmy Alfa Laval, istniejącej do dzisiaj. Centryfugi oddzielały śmietanę, pozostawiając chude, doskonałe mleko nadające się do karmienia prosiąt i starszych cieląt nie ssących już matek.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Najpierw oliwki wrzuca się do „ślimaka”, który oddziela liście, a następnie do oczyszczającego je wibratora. Potem trafiają do okrągłych zbiorników [...] z wielkimi, granitowymi „kołami młyńskimi”, które tylko przez 15 minut wyciskają oliwę. Następnie centryfuga oddziela odpady stałe od oliwy, tę zaś od wody.

źródło: NKJP: Alicja Dąbrowska: Elisir di lunga vita, Gazeta Wyborcza, 1994-06-10

Koło kuchni, na skrzynce postawionej na boku, suszyły się metalowe miseczki i inne części centryfugi.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

W okresie międzywojennym pojawiły się nieliczne na tym terenie maśnice wirnikowe na korbkę, nazywane centryfugą. Miały one kształt drewnianego walca [...] wspartego na niskiej podstawce i zaopatrzonego w zamykany wiekiem otwór umieszczony na bocznej ściance przeznaczony do wlewania śmietany oraz korbę poruszającą wewnątrz wirnik.

źródło: NKJP: XVII Orawskie Lato, Dziennik Polski, 2008-07-18

Data ostatniej modyfikacji: 20.09.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj