UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

turoń

Chronologizacja

1906, Lud: organ Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. turoń
turonie
D. turonia
turoni
turoniów
C. turoniowi
turoniom
B. turonia
turonie
N. turoniem
turoniami
Ms. turoniu
turoniach
W. turoniu
turonie

Pochodzenie

Zob. tur

1. kolędnik

Definicja

kolędnik przebrany za rogate zwierzę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

Był wielki, chudy, ogromną, podłużną głową przypominał turonia z orszaku wiejskich kolędników.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Jak zawsze, można oczekiwać barwnych widowisk kolędniczych, w których wystąpią tradycyjne postaci - pasterze, królowie, turoń, Żyd, diabeł.

źródło: NKJP: (aru): Kolędników będzie wielu, Gazeta Krakowska, 2003-01-23

Do naszych drzwi pukają kolędnicy. Jest śmieszna koza, groźny turoń i niedźwiedź, klekocący bocian, wymachujący widłami diabeł oraz kłótliwa baba z dziadem.

źródło: NKJP: (isz): Młodzież podtrzymuje tradycje, Dziennik Powiatu Bytowskiego, 1999-12-23

Przy Barbakanie zebrało się wczoraj 15 grup kolędniczych. Szalały diabły, turonie kłapały paszczami, a aniołki wznosiły oczy do nieba.

źródło: NKJP: (MAS): Przyszli po kolędzie, Gazeta Krakowska, 2004-12-24

2. rekwizyt

Definicja

wielki, drewniany łeb z kłapiącą szczęką osadzony na kiju lub nałożony na głowę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Połączenia

  • gwiazda i turoń
  • chodzić z turoniem

Cytaty

[...] w wigilię Nowego Roku na wsiach pojawiały się grupy przebierańców, kolędników (przebranych za różne zwierzęta), którzy wędrowali od zagrody do zagrody z maszkarami. Chodzono z turoniem, kozą, bocianem, a nawet z niedźwiedziem i kogutem.

źródło: NKJP: (mt): Przepowiednie i wróżby, Gazeta Krakowska, 2002-12-08

Po Orawie chodzili przebierańcy z gwiazdą i turoniem.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Jak to drzewiej pod Babią Górą bywało (cz. 2), Tygodnik Podhalański, 1, 2000

Tuż po wojnie chodzili jeszcze po Bielanach kolędnicy z gwiazdą i turoniem.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json